týsdagur 8. apríl 2014síða 12
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Mikudagur 9. apríl 2014 · Nr. 42
12
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
kronikk
VITorka flytur virksemið
Magni Laksáfoss
VITorka
Hóast Føroyar hava sett sær fyri
at minka um útlátið av veðurlags
gassum við 20 prosentum í 2020
er eingin minking hend enn og
landsstýrið ynskir ikki at VITorka
skal hjálpa til við at náa málinum.
VITorka noyðist tí at flyta virk
semið til útlond heldur enn at virka
í Føroyum.
Politiska kósin móti
grønari orku
Nógv rumbul var av COP15 ráð
stevnuni í Keypmannahavn í 2009,
tí nú skuldi Føroyar veruliga binda
seg til at minka um útlátið og taka
ábyrgd av sínum parti av veður
lagsbroytingunum.
Landsstýrið og løgtingið sam
tyktu, at føroyska útlátið av veður
lagsgassum skuldi skerjast við í
minsta lagi 20 % í tíðarskeiðinum
2010-2020 í mun til útlátið í 2005.
Verðurlagspolitikkurin
staðfesti
víðari, hvussu hetta skuldi gerast,
m.a. við at í 2020 skuldi nýtslan av
olju til upphiting vera farin niður í
eina helvt.
At enda kom heildarætlanin fyri
elorkuøkið í 2011, sum somuleiðis
staðfesti, at nú skuldi veruliga leggj
ast um til grøna orku í Føroyum
m.a. við vindorku og smart-grid.
VITorka fylgdi kósini
VITorka fylgdi føroysku politisku
ambitiónunum og setti sær fyri
at koma við eini loysn, ið veruliga
gjørdi mun. Loysnin var vindorku
til upphiting, tí uml. triðingurin
av allari olju í Føroyum fer til upp
hiting, so her var nógv at heinta.
Fyri at kunna veita vindorku til
upphiting er neyðugt við sterkum
el-neti og eini smart-grid loysn. Ver
andi el-net má útbyggjast munandi
um tað skal vera ført fyri at taka
móti allari orkuni. Tí var valt at
byrja á egnum neti fyri síðani
seinni at kunna binda netið saman
við verandi el-net.
Jarðfeingið var biðið um at úttala
seg um verkætlanina og staðfesti
beinanvegin at ætlanin hjá VITorka
var í tráð við almenna politikkin á
el-orku økinum við smart-grid,
styrktum elneti og vindorku.
Samstarv við Landsstýrið
VITorka fór undir at hyggja eftir
hvar tað bar til at leggja nýtt net
fyri ein rímiligan kostnað. Neyðugt
var at finna eitt tætt bygt øki við
størri bygningum, soleiðis at netið
kundi vera eins bíligt og gjørligt.
Einans eitt tílíkt øki er í Føroyum
og tað er økið við Landssjúkrahúsið,
Fróðskaparsetrið, Venjingarskúlan,
Landsbókasavnið, Landsskjalasavn
ið, Heilsufrøðiligu starvsstovuna,
Vinnuskúlan, Havstovuna og Há
skúlan. Her er ein rúgva av størri
bygningum innan eitt avmarkað
øki, soleiðis at eitt lutfallsliga
lítið net kann bera nógva orku
út til brúkararnar.
Av tí at her er talan um al
mennar bygningar var farið til
landsstýrið við spurninginum
um eitt samstarv, har VITorka
hitaði bygningarnar við grønari
orku fyri sama kostnað sum
oljan kostaði í 2012. Munurin
fór tó at vera, at VITorka vildi
binda prísin fastan, soleiðis at
so hvørt sum oljan dýrkaði,
fóru bygningarnir at spara
munandi
upphæddir.
Tað
einasta
landsstýrið
skuldi
gera var eina minni íløgu í ein
orkutanga og annars binda
seg til langtíðarsáttmála í 20
ár.
Tað byrjaði so gott við at
landsstýrisfólk søgdu seg
vera ógvuliga jalig til at vilja
fara inn í eitt samstarv, men
vildu kanna tað eitt sindur
meiri fyrst, m.a. við at fáa eina frá
greiðing frá Landsverk.
VITorka fór beinanvegin til verka
og fekk fígging, avtalu við bóndan
um lendið, gjørdi umhvørvisárins
meting, fekk loyvi frá friðingar
nevndini, søkti um byggiloyvi, fekk
tilboð uppá myllurnar og syrgdi fyri
at tá landsstýrið vendi aftur var alt
til reiðar til at kunna fara til verka
beinanvegin.
Svarið var nei
4. desember 2012 svaraði lands
stýrið, hóast frágreiðingin hjá
Landsverk ikki var liðug enn,
at tað ynskti ikki at taka av til
boðnum frá VITorka. Svarið frá
Landsstýrinum var grundað í
einum úttalilsi frá frá Jarðfeingi,
ið frámælti verkætlanina. Hetta er
sama Jarðfeingi, sum nakrar fáar
mánaðir
frammanundan
hevði
staðfest at verkætlanin var í tráð
við almenna orkupolitikkin. Nakrar
mánaðir seinni kemur Landsverk
við frágreiðing ið sigur, at Lands
sjúkrahúsið og hinir bygningarnir
eiga at binda seg til verkætlanina.
Um somu tíð var umboð fyri
VITorka í Týsklandi og samráddist
um fíggingina. Eitt stórt týskt
felag vildi fegin fara í samstarv við
VITorka um at gera allar Føroyar
grønar, tvs. ikki einans upphitingina,
men eisini elveitingina, bilarnar
og skipini. Teir vildu fegnir brúka
Føroyar sum demonstratiónsøki
fyri teirra loysnir, soleiðis at fólk
kundu síggja hvussu loysnirnar
royndust í verki.
VITorka fór tí aftur til lands
stýrið og spurdi um teirra svar
merkti at einki skuldi gerast ella
um tað bar til at samráða seg til
eina loysn. Her fekst einans eitt
ullint svar um at har vóru ymisk
viðurskifti í tilboðnum, sum lands
stýrið ikki helt vera nøktandi.
Landsstýrið kundi tó ikki koma
við nøkrum boðið uppá hvussu ein
loysn skuldi finnast.
VITorka tók hetta tó sum eitt
tekin um at hetta møguliga kundi
samráðast uppá pláss og kom við
fleiri útspælum til loysnir.
Hugburðurin má broytast
Hóast 16 mánaðir eru gingnir síð
ani svarið frá landsstýrinum, ber
framvegis ikki til at samráðast um
ein sáttmála. Tað ber hvørki til at
fáa landsstýrið ella Jarðfeingi at
koma við einum útspæli um hvat
fyri loysn tað ynskir.
VITorka hevur tí tikið avger
um, at flyta virksemið til útlandið.
Ein avtala er fingin í lag við stóra
danska fyritøku um samstarv.
Stóri spurningurin er tó um
nakað skal henda á orkuøkininum
í Føroyum yvirhøvur?
Niðurstøðan um hetta er heilt
greið:
Antin má landsstýrið gerast ein
viðspælari heldur enn ein mót
spælari á orkuøkinum og gera av
talur, soleiðis at orkuveitarar hava
møguleika fyri at fíggja egið net
Ella mugu orkuveitarar fáa loyvi
at knýta í verandi orkunet, soleiðis
at teir ikki hava tørv at leggja egið
net
Í løtuni arbeiða hvørki lands
stýrið ella Jarðfeingi fyri at skapa
nakað á orkuøkinum, men leggja
einans fótonglar fyri verkætlanum,
heldur enn at virka fyri at loysnir
vera framdar.
Skal nakað henda í Føroyum má
ein upprudding til.
Fríggjadagur 4. apríl 2014 · Nr. 40
8
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
9
Fríggjadagur 4. apríl 2014 · Nr. 40
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
og útboðspolitikk landsins,
skrivar Vinnumálaráðið í
brævi til Fíggjarmálaráðið,
dag fest 4. desember 2012.
Vónbrot
Fyri Magna Laksáfoss var
henda niðurstøðan eitt vón
brot.
– Eg var staddur í Týsklandi,
tá eg fekk niðurstøðuna frá
Vinnumálaráðnum. Ørindini
vóru at fáa fíggingina upp
á pláss, og eg stóð við eini
játtan um 70 prosent av fígg
ingini fyri eina rentu á tvey
prosent, sigur Magni Laksá
foss og heldur fram:
– Jú, eg fortaldi teimum um
boðini úr Vinnumálaráðnum.
Hetta skuldu jú vera okkara
samstarvsfelagar, so tílík boð
kundu ikki haldast loyni lig.
Svarið var, at hatta var ein
støða, sum kundi broyt ast.
Útvega tú tær eitt ”com mit
ment”, so eru vit við, vóru
boðini frá íleggjaranum til
mín, sigur Magni Laksáfoss.
Sambært Magna Laksá
foss er tað ein orsøk til, at
hann ikki vil upplýsa navnið
á týsku fyritøkuni:
– Tey vilja ikki setast í
samband við verkætlanir,
sum ikki gerast veruleiki.
Men tey vildu sjálvandi hava
sítt navn fram, so skjótt verk
ætlanin bleiv til nakað.
Tað var serliga niður støð
an hjá Jarðfeingi, 3. desember
2012, sum sveið fast hjá VIT
orku.
– Her steðgar Jarðfeingi
reelt okkara ætlan, sigur
Magni Laksáfoss ídag.
Kortini
helt
fyritøkan
fram við sínum arbeiði, og í
fjørsummar vórðu royndir
gjørdar við vindmyllurnar
í Neshaga, saman við SEV.
Sambært Magna Laksáfoss
vóru úrslitini góð.
Samstarvið
við
SEV
gong ur tó ikki betri enn
væl, sambært stjóranum í
VITorku.
– So hvørt sum vit fingu
ábendingar um, at mynd
ug leikarnir helst ikki vilja
hava eitt alternativt distri
butións net, afturat netinum
hjá SEV, so rættaðu vit okk
ara verkætlan eftir tí. Men
tað hevur higartil verið vón
leyst hjá okkum at sleppa
inn á netið hjá SEV, hóast
vit ikki meta okkum at vera
í
beinleiðis
kapping
við
SEV, tí vit brúka streymin
til upphiting, sigur Magni
Laksá foss.
Tað markið vil tó, við ver
andi gongd innan orkuøkið,
hvørva so líðandi. Tí yvir skip
aði orkupolitikkurin legg ur
upp til eina sonevnda elektri
fi cering av okkara samfelag.
Tað merkir millum annað, at
upphiting í størst møguligan
mun skal gerast við loysnum,
ið brúka streym, heldur enn
olju.
Eftir at Innlendismála
ráð ið varð niðurlagt er tað
nú Fíggjarmálaráðið, sum
hevur ábyrgdina av øllum
almennum bygningum. Eitt
aðalmál hjá ráðnum er, at
keyp av øllum vørum og tæn
astum skal bjóðast út í fríari
kapping. Hetta er álagt øllum
stovnum við rundskrivi frá 1.
oktober í fjør, og skal part vís
praktiserast á nýggja keyps
portalinum.
Tað setir VITorku í eina
vón leysa støðu, sambært
Magna Laksáfoss.
– Yvirskipað haldi eg, at
sjálvandi skal øll vind orka
bjóðast út. Men tú kast ikki
hava ymiskar, konkur rer
andi loysnir úti í bygning
un um kring landið. Tá missir
tú stýringina, og tí gevur
tað onga meining at bjóða
út orkuveitingina til hvønn
einstakan
bygning,
argu
menterar Magni Laksáfoss.
Hann trýr snøgt sagt ikki
uppá, at nakað sum helst fer
at henda, um orkuveitingin
til almennar bygningar skal
bjóðast út í fríari kapping.
– Hetta er óseriøst tos.
Nú er hálvt ár gingið, síðani
rund skrivið um útbjóðing
kom í gildi, og framvegis
er einki at frætta um, nær
orku veitingin til almennar
bygn ingar verður bjóðað út.
Eg kann snøgt sagt ikki fyri
halda meg til tað, sigur Magni
Laksáfoss vónbrotin.
Farvæl
Tí er VITorka farin at rigga av
í Føroyum. Talvan er viskað
rein, og teir tríggir menninir
í fyritøkuni miðsavna seg nú
um danska marknaðin.
– Fyri okkum hevur hetta
verið ein lærurík tíð, og vit
hava fingið nógv sambond
uttanlands. Vit eru tí í ferð við
at fremja okkara verkætlan í
verki í Danmark, sigur Magni
Laksáfoss og heldur fram:
– Eg eri sannførdur um, at
tað er ein framtíð í at brúka
vindorku til upphiting. Hetta
er ein máti at gera okkum
leys av oljuni, og harumframt
liggja nógv arbeiðspláss í eini
tílíkari verkætlan. Men vit
koma ikki víðari í Føroyum,
og tí vaska vit nú talvuna
reina.
TÍÐINDI
TÍÐINDI
Jón Brian Hvidtfeldt
– Jú, hatta er eitt gott hug
skot. Og jú, tað gongur ov
seint við at gera okkum
sum samfelag leys av oljuni
og í staðin velja grønar
orku loysnir.
So langt er Kári Mort
en sen,
orkuser frøðingur
hjá Jarðfeingi, samdur við
Magna Laksáfoss. Teir báð
ir hava samskift nógv um
ætlanina hjá VITorku, og
tá Jarðfeingi er at rokna
sum serkunnleikin á orku
økinum, so kom frá mæli
frá Kára Morten sen illa við
hjá VITorku.
– Her steðgar Jarðfeingi
reelt okkara ætlan, sigur
Magni Laksáfoss í aðrari
grein her á síðunum.
Kári Mortensen hevur
eina aðra fatan av støðuni.
– Trupulleikin er, at
VITorka biður um at gongd
til allar almennar bygn
ingar, sum tey skulu hita
við teirra alternativu orku
loysn. Tað kann eg sum
myndug leiki ikki viðmæla,
sigur Kári Mortensen.
Sambært orkuser frøð
ing inum á Jarðfeingi er
bitin hjá VITorku snøgt
sagt ov stórur at gloypa í
einum.
– Verkætlanin hevur
ikki prógvað seg enn. Alt
ov fáar royndir eru gjørdar,
og vit mangla at síggja í
verki, at verkætlanin eisini
virkar. Áðrenn tað verður
gjørt, kunnu vit ikki leggja
upphiting av eini røð av
almennum bygningum upp
í hendurnar á fyritøkuni,
sigur Kári Mortensen.
Tí hevur hann mælt
Magna Laksáfoss til at
byrja í smáum.
– Eg haldi at Jarðfeingi
hevur gjørt nakað fyri at
stuðla undir verkætlanini
Tað kundi til dømis ver
ið ein royndarætlan við
einum hitaketli á Lands
sjúkra húsinum, sigur Kári
Morten sen.
Far ígongd
Grundleggjandi
heldur
Kári Mortensen tó, at tað
má vera upp til fyritøkuna
sjálva at prógva sítt virði.
– Tað ber til at søkja
um loyvi til seta upp vind
myllur, eins og onnur,
neyð ug loyvi. Hava tey
eina fantastiska orkuloysn,
fígg ingina upp á pláss og
eina røð av kundum, so er
bara at fara ígongd. Men
harfrá og til at gera at
gongdina til eina røð av
al mennum bygningum til
eina fortreyt er eitt rímu
liga langt stig at fara, sigur
Kári Mortensen.
Hann vísir tí staðiliga
aft ur, at Jarðfeingi hevur
forðað VITorku í at seta
upp eina orkuskipan.
– Eg fái ikki skúgvað
allar aðrar ætlanir til viks
fyri júst hesari verkætlan.
Eg havi snøgt sagt ikki
argumentini til at gera tað,
sigur Kári Mortensen og
heldur fram:
– Men hevur VITorka
sera góð gott argument
fyri síni ætlan, so er bara
at fara ígongd. Ein fyritøka
má prógva sítt virði, og í tí
liggur eisini at útvega sær
kundar. Tað kann ikki vera
okkara uppgáva á Jarð
feingi at gera tað arbeiðið.
Verkætlanin
Í tilgongdini hevur VITorka
eisini søkt SEV um loyvi at
keypa teirra yvir skots orku.
Tað er tann fram leiðslan, ið
annars hevði farið til spillis.
Men heldur ikki tað ber til,
sambært Magna Laksáfoss,
tí SEV
i
a rbeiðir
felagsskapurin
bara við einum slagi av
streymi. Og sjálvt tá tøknin
um stutta tíð ger tað møgu
ligt at differentiera streym
framleiðsluna, so vil tað
ei sini vera trupult hjá
orku felagsskapinum at lata
einum einstøkum keypara
bíligan yvirskotsstreym. Tí
tá mugu atlit eisini takast
til
aðrar
stórbrúkarar,
sum kanska eisini vilja
keypa yvirskotsstreym. So
ja, myndin er eitt sindur
meira kompliserað, sigur
Kári Mortensen.
Politikkurin
Hóast VITorka einki við
mæli fær frá Jarðfeingi til
sína ambitiøsu verkætlan,
so tekur Kári Mortensen
sum nevnt partvís undir
við Magna Laksáfoss.
– Tí kann Jarðfeingi taka
undir við eini minni roynd
arverkætlan. Og vit vilja á
ongan hátt seta okkum í
vegin fyri teirra verkætlan.
Men í síðsta enda er tað
upp til fyritøkuna sjálva at
prógva sítt virði.
Sambært Kára Morten
sen gongur rætta vegin,
hóast hann er samdur við
Magna Laksáfoss í, at tað
gongur ov seint.
– Vit vildu ynskt, at tað
gekk skjótari. Men tað er
ikki rætt, at einki hendir,
sigur Kári Mortensen og
vísir á vindmyllulundina
hjá SEV í Húsahaga sum
dømi.
– Eisini verður arbeitt
við ítøkiligum vind/vatn
pumpuskipanum bæði í
Vestmanna og í Suðuroy,
sum fara at gera orku fram
leiðsluna munandi meiri
grøna. Og alsamt fleiri
leggja um frá olju til el og í
dag eru fleiri hundrað hús
VITorka má
prógva sítt virði
Verkætlan hjá VITorku er áhugaverd, men
fyritøkan kann ikki vænta at fáa Jarðfeingi
til at viðmæla, at tað almenna bindir seg til
júst hesa loysnina nógv ár inn í framtíðina. Vit
mæla til, at fyritøkan byrjar í smáum, við eini
royndarverkætlan, sigur Kári Mortensen
Grundtankin í hugskotinum
hjá VITorku er at stýra orku
nýtsluni eftir framleiðsluni.
Princippið er, at vatntangar
úti í hvørjum einstøkum
húsi verða brúktir til at
goyma hitan, ið eitt hita
likam framleiðir úr bíligari
vindorku.
– Verður nógv orka
fram leidd, so kunnu vit
á einfaldan hátt stýra
ketlunum, soleiðis at orkan
verður brúkt júst tá. Vit
flyta okkum frá at stýra
fram leiðsluni eftir nýtsluni
til at stýra nýtsluna eftir
framleiðsluni. Tað er ein
týðandi f
t
á
Hugskotið
– Tað er syrgiligt at sleppa eini ætlan, sum
vit hava arbeitt við í tvey ár. Men vit renna
okkum bara í forðingar í Føroyum, og royna
nú í staðin okkara verkætlan í Danmark, sigur
Magni Laksáfoss, ein av stigtakarunum til
VITorku, sum vil bjóða vindorku til upphiting
Jón Brian Hvidtfeldt
– Ja, vit vaska talvuna reina.
Magni Laksáfoss ljóð ar
sannførdur og sorg blíð ur í
senn, tá hann bók stavi liga
førir svampin eftir white
board’inum á skriv stovuni
hjá VITorku í J. C. Svabosgøtu
8 í Havn.
Talvan hevur síðstu løt
una verið brúkt til at tekna
upp søguna og gongdina hjá
hesum lítla, alternativa orku
veitara, ið hevur sett sær so
ambitiøs mál, at til ber at
tosa um eina kollvelting av
øllum tí føroyska orku mark
naðinum.
Málið hjá VITorku hev ur
í stuttum verið at fáa før
oyingar at hita síni hús við
vindorku, heldur enn olju.
Hevur verið, tí nú er málið
slept, sambært Magna Laksá
foss.
– Vit hava arbeitt við
hesi verkætlanini í tvey ár.
Men vit renna okkum ímóti
allastaðni, og forðingarnar
tykjast ongan enda at fáa,
sigur Magni Laksáfoss upp
gev andi.
– Eg havi onga grundaða
vón um, at her hendir nakað
skilagott á økinum. Hvussu
leingi skulu vit tosa og leggja
til rættis, áðrenn tíðin er
komin til at fara ígongd, spyr
Magni Laksáfoss retoriskt.
Gjøgnum sína fak ligu bak
grund sum búskapar frøð
ingur hevur Magni Laksáfoss
í áravís tosað um oljuna sum
eina hóttan móti føroyska
búskapinum. Føroyska sam
felagið innflytir olju fyri 1,2
til 1,3 milliardir krónur um
árið, og hækkandi oljuprísir
á heimsmarknaðinum vilja
bara gera somu litrar enn
dýrari. Magni Laksáfoss met
ir seg hava granskað somikið
í altjóða oljuprísum, at hann
við vissu kann siga, at oljan
fer at vera munandi dýrari
at keypa. Tí er eftir hansara
tykki alneyðugt at føroyska
samfelagið ger seg so leyst av
oljuni sum yvirhøvur tilber.
– Her er vindorkan eftir
mínum tykki besta boðið,
sigur Magni Laksáfoss, sum
hevur eina ítøkiliga ætlan
um at seta vindmyllur upp,
sum skulu framleiða streym
til upphiting.
Saman við sær hevur
hann Thormann Kruse, ið er
útbúgvin veikstreymsverk
frøðingur, og Torkil Zacha
riassen,
civilverk frøðingur
innan maskintøkni.
Lagnunar speisemi vildi
tað soleiðis, at verk ætl anin
hjá VITorku fekk mønu
stingin, tá málið kom á borðið
á gamla arbeiðsplássinum
hjá Magna Laksáfoss úti í
Fíggjar málaráðnum á Argj
um.
– Fíggjarmálaráðið setir
høvuðsfokus á prísin, og at
allar uppgávur skulu bjóðast
út í fríari kapping. Og áðrenn
orkuveitingin kann bjóðast
út, skulu sonevndar ESCO
kanningar gerast av øllum
bygningum. Tá misti eg
mótið, sigur Magni Laksáfoss
og slær uppgevandi út við
ørmunum.
Hóast fyrrverandi lands
stýrismaðurin í fíggjarmálum
sigur seg skilja sjónarmiðið
við at bjóða uppgávur út, so
hevur hann ilt við at skilja
argumentatiónina fyri at
gera nýggjar kanningar av
øllum almennum bygningum
fyrst.
– Vit vita longu í dag,
niður í smálutir, hvussu
nógv olja verður brúkt til at
hita stóru, almennu bygn ing
arnar, argumenterar Magni
Laksáfoss.
Stóru, almennu bygning
arnir hava ein avgerandi leik
lut í verkætlanini hjá VITorku.
Bara Landssjúkrahúsið brúk
ar eina millión litrar av olju
um árið, ið er tað sama sum
eini 300350 sethús.
– Tí gevur tað meining at
byrja har, men vit mugu hava
aðrar almennar bygningar
har í nærumhvørvinum við
beinanvegin. Neyðugt er at
fáa fleiri stórar brúkarar við
beinanvegin, sigur Magni
Laksáfoss.
Tilgongdin
Tað eru júst tvey ár síðani
at VITorka bjóðaði sær til at
hita eina røða av almennum
bygningum við vindorku,
sum felagið skuldi útvega
sær frá vindmyllum á Glyv
urs nesi og føra oman í Havn
ina við egnum neti. Longu í
upprunaliga tilboðnum, dag
fest 2. apríl 2013, lá ein trygd
um, at prísurin ongan tíð
skuldi fara upp um dag sins
oljuprísur. Í fyrsta tilboð
num vóru nevnd Lands
sjúkra húsið, Læraraskúlin,
Venj ingar skúlin, Hav stov an,
Vinnuháskúlin, Heilsu frøði
liga
Starvsstovan,
Fróð
skap arsetrið og fleiri aðrir
almennir bygningar í nær
um hvørvinum.
Fyri fyritøkuna hevði tað
týdning at fáa fleiri stórar
brúkarar við beinanvegin,
tí annars vildi íløgan í
vindmyllur ikki loysa seg.
Á
sumri
í
2012
fær
VITorka fyrstu metingina
frá Jarðfeingi, sum stað
festir at yvirskipða er ætl
anin sameinilig við tilmæl ini
í heildarætlanini hjá Vinnu
málaráðnum, ið mælir til
at elektrifisera upphiting
á
landi.
Men
Jarðfeingi
vís ir sam stundis á stórar
avbjóð ingar,
sum
felagið
stend ur frammanfyri. Bæði
viðvíkjandi loyvum til vind
myllur, tøkniligar avbjóðingar,
fígging
til
verkætlanina,
um framt at útvega kundar.
Hetta seinasta, kundarnir,
skuldi vísa seg at gerast
eitt kardinalpunkt í víðari
tilgongdini.
Fyri nýggju og ambitiøsu
fyritøkuna var neyðugt at
fáa ein stóran kunda, ið kundi
geva verkætlanini neyðuga
grundarlagið at standa á.
Upplagdi, stóri kundin vóru
almennu bygningarnir við og
kring Landssjúkrahúsið.
Karsten Hansen, lands
stýris maður í heilsumálum,
vísir ætlanini áhuga og biður
Landsverk, sum umsitur allar
bygningar hjá tí al
eina meting av tilboðnum
frá VITorku. Metingina fær
landsstýrismaðurin í apríl
2013, eitt ár eftir at VITorka
fyrstu ferð bjóðar seg fram.
Eisini Landsverk vísir á
stórar óvissur. Einki fyri
reik ingararbeiði
er
gjørt
fyri at útvega loyvi og lendi
á Glyvursnesi, og talið á
vind myllum
sveiggjar
úr
15 til 50, alt eftir hvør stødd
á myllum verður vald. Eitt
nýtt distributiónsnet krevur
stórar útbyggingar og nógv
graviarbeiði fram við veg un
um í høvuðsstaðnum. Ein røð
av loyvum skulu útvegast frá
ymsum myndugleikum, sum
á einhvønn hátt hava eitt orð
at skula siga. Samanumtikið
ber verkætlanin brá av, at
hon er á byrjanarstøði, metir
Landsverk, sum við ávís um
fyrivarni eisini gevur verk
ætlanini rósandi orð við á
vegnum:
– Landsverk mælir til at
gera eitt ”letter of intent”
við VITorku um, at almennir
landsbygningar,
har
tað
verð ur mett hóskandi, verða
knýttir at vindorkuskipanini
hjá teimum, soleiðis eisini
Landssjúkrahúsið.
eru, at landið ikki skal gera
stórvegis íløgur fyri at binda
bygningarnar í skipanina,
og eisini skal landið fáa ein
fastan prís í 10 til 20 ár.
Tá
frágreiðingin
hjá
Lands verki kemur á borðið,
liggja longu tvær aðrar frá
greið ingar og metingar á
borð inum.
Jarðfeingi er komið við
síni endaligu meting av um
sóknini hjá VITorku. Og
Vinn umálaráðið hevur gjørt
sína niðurstøðu.
Í frágreiðing til Vinnu
mála ráð ið, dagfest 3. de
sember 2012, mælir Jarðfeingi
mæl ir frá at landið ger lang
tíðar sáttmála
við
felagið
VITorka um upphiting av
al menn um
bygningum.
Nið ur støðan hjá Jarðfeingi
er, at hvørki tøkniliga ella
búskapar liga er loysnin hjá
VITorku tann besta fyri el
fram leiðsl una.
Dagin eftir, 4. desember
2012, mælir Vinnumálaráðið
frá at taka av tilboðnum frá
VITorku.
– Harumframt kann ein
avtala um einkarveiting í
20 ár, sum ikki hevur verið í
almennumútb ði i
VITorka
rIggar aV
– Eg havi onga grundaða vón um, at her hendir nakað skilagott á økinum, sigur
Magni Laksáfoss, sum ístaðin vil royna eydnuna við VITorku í Danmark
VITorka vil bjóða grøna orkuloysn, har vindorka verður nýtt til
upphiting. Fríggjadagin skrivaði Sosialurin søguna, at VITorka
nú riggar av í Føroyum fyri í staðin at royna seg í Danmark