týsdagur 15. apríl 2014síða 16

Mikudagur 16. apríl 2014 · Nr. 45 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kirkjugarður á Svínaryggi, partur 237 Andrias í Norðradali vildi ikki jarðast á Svínaryggi Nú eru vit komin til seinasta part í røðini Hendur ið Sleptu. Í 236 greinum er greitt frá søguni hjá umleið 300 gravsteinum við um 500 nøvnum. Her finst bæði havnarsøga, føroyasøga og heimssøga Í 2007 varð eg biðin um at skriva nakrar greinir um grav­stein­ ar í kirkju­garð­inum á Svínaryggi í Havn. Hetta gjørdist ein nógv longri røð, enn tað upp­ runa­liga var ætlað. Og nú er søgan skrivað um allar teir gravsteinar, sum hava lesi­ liga innskrift, og tað hava teir flestu. Í hesi røð er greitt frá lív­ inum og ættini hjá um­leiðis 500 fólkum, sum »eiga« hesar gravsteinar. Tilsamans er talan um einar 700 bókasíður, og við mynd­um hevði síðutalið verið um 1.000, um hetta varð giv­ið út í bók. Umrøddu fólk er í flestu førum fødd í 1800 talinum og deyð í 1900 talinum. Hetta er tískil søgan um fólk í Havn í góð hundrað ár. Tískil er talan um ættarsøga hjá ein­um heilt stórum parti av havnarfólki og sostatt eis­ini hjá føroyingum. Tey eru nokk so nógv av bygd, sum vórðu grivin í Havn. Um­framt eru eisini nokk so nógvir sjómenn úr ymiskum londum grivnir her. Tað er klárt, at tað er nógv arbeiði aftanfyri eina slíka røð. Tað hava verið nógvar keldur. Nakrar hava verið alment atkomiligar, meðan aðrar fingnar takkað verið væl­vild hjá heimildarfólki. Ættarfólk og kenningar hjá teimum, sum skrivað hev­ur verið um, hava verið ógvuliga beinasom, bæði við upp­lýsingum og myndum. Ein serlig kelda frá byrjan av hevur verið Viggo Christiansen, vatnmeistari í Havn. Hann hevur tilfar um allar tær ættir, sum skrivað er um, og við hansara hjálp hevur verið møguligt eis­ini at lýsa hesa ættir og sam­ bandið millum tær. Hetta hevur sjálvsagt gjørt frásagnirnar nógv meira áhugaverdar og við­ kom­andi hjá nógvum. Heimssøga á Svínaryggi Henda persónssøgan í Havn er sjálvsagt nógv meira um­ fat­andi enn tað sum er skriv­ að í hesi røð. Eg havi givið út tvær bøkur um fólk í kirkju­garðin. Onnur er tann um Petur Alberg, sum eisini umfatar søguna hjá hansara systkjum og foreldrunum Betti og Djóna í Geil, sum øll eiga part í Havnar søgu. Eina heilt serliga søgu eigur Daniel J. Danielsen, kall­aður Dollin, kendur fyri sín leiklut fyrst í farnu øld fyri hansara stríð ímóti ræðu­stýrinum í Congo. Hann er tann einasti føroyingur, sum beinleiðis hevur ávirkað heims­søguna. Hann kemur á frímerki í heyst. Í hesum sambandi verð­ur givin út ein nýggj bók á enskum. Hon hevur mun­ andi meira tilfar enn fyrra bókin. Her verður ítøkiliga stað­festur tann avgerandi leik­lut Dollin hevði at koppa belgiska kongin Leopold 2. í 1908 sum »eigara« av Congo. Hetta er ein søga, sum til fyri kortum hevur verið full­ komiliga ókend bæði úti og heima. Men mín niðurstøða er viðurkend av fremstu ser­ frøðingum á hesum øki úti í heimi. Eitt annað sera kent navn á Svínaryggi er Finsen. Her liggur Johanne, mamma kenda læknan og nobel­prís­ vinnaran Niels R. Finsen. Umframt alt hetta hevur í Miðvikuni/Siðsøgu verið greitt frá søguni hjá nógvum havnar­fólki. Eitt dømi er tann ókenda søgan um Kristian Djurhuus, løgmann, hvørs ætt eisini er umboðað á Svínaryggi. Eisini hava verið lýsingar um ókend havnarfólk. Eitt teirra er Egil Henning Djur­ huus, abbasonur Faktorin í Klaksvík, Johan Christian Djur­huus. Egil doyði bara 20 ára gamal, men hevði kort­ini eina áhugaverda og dramat­ iska søgu. Viðkomandi søga Tað eru nógv fólk, sum hava dámað hesa røðina ógvuliga væl. Nógv hava spurt, um hon fer at koma út í bók. Tað kann vera, men tað fer at taka tíð. Men tað verður eisini um­ hugsað at fáa hetta tilfar sam­skipað, so tað verður at­komandi hjá øllum. Hetta skuldi verið møguligt við nú­tíðar tøkni. Tað kundi verið gjørt við at savna allar hesar greinir í ein datagrunn, sum kann leggjast inn á far­ tele­fonina. Tað finst longu eitt sokallað digitalt kort yvir kirkjugarðin, har eitt nummar er við hvørja grøv. Tá hevði kunnað verið gingið út í kirkjugarðinum og lisið um hvørja grøv á telefonini ella Ipadinum. Andrias í Norðradali skuldi ikki gravast upp aftur Tað er alment kent, at tikið er burtur av kirkjugarðinum kanska mitt í 20. øld fyri at breiðka Dr. Jacobsensgøtu. Tá vóru gravir uppgrivnar, og leivdirnar vóru fluttar. Men hetta er ikki fyrstu ferð, at hetta er gjørt. Í bókini Andrias í Norðradali, sum abbasonurin Eiko Apol gav út í 1995, er ein frásøgn um, at Andreas seint í 19. øld saman við Jens Poulsen og Mourentius Jacobsen og Tað er sannlíkt, at hetta er grøvin hjá Jacob Danielsen, kallaður G, og hansara tveimum konum Upprunaliga hava allar gravirnar helst havt eitt nummar á einum lítlum træpela. Hesir forfarast skjótt. Men hjá Ole Mortensen, sum varð grivin 69 ára gamal 2. juni 1920 og konu hansara Johanne f. Nicolajsen, sum varð grivin 78 ára gomul 17. Januar 1930, eru settar tvær smáar steinplátur við teirra nummar, 1242 og 1563. Tí vita vit, at tey eru grivin her. Tey eru fyrr umrødd í hesu røð Jacob Danielsen