týsdagur 15. apríl 2014síða 17

17 Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 16. apríl 2014 · Nr. 45 Óli Jacobsen olijacobsen@post.olivant.fo kallsmannin Christian fekk sum pliktarbeiði »at grave Ligkister op af Jorden og tage de jordiske Levninger ud af samme og bære dem til en Fællesgrav, som vi havde gravet dertil. Kistefjælene stablede vi op langs det østlige Hegn, hvor mange laa i forvejen. Dette var ikke noget til­talende Arbejde. Hvor var nu Gravens Fred og Ro? Jeg er hverken nogen Særling eller Fanat­ iker. Jeg lider hverken af Religions­vanvid eller fikse idéer. Men jeg blev dengang saa oprørt over dette Brud paa Gravfreden, at jeg lovede mig selv, at om jeg døde på Landjorden, saa skulde det ikke hænde, at jeg skulde begraves paa en fælles Kirke­ gaard, hvor saadant nogen kunde gaa for sig... I mellem Nordredals Fjelde vil jeg have min sidste hvile paa det højeste Punkt paa Nordredals Skarð. Nordredals Fjelde skal staa vagt over min ensomme Grav, hvor jeg skal hvile i Dødens Blund. Tískil gróv hann sær sjálvum eina grøv á Norðra­ dals­skarði, har hann skuldi jarðast, tá tann tíðin kom. Men hetta var ikki bara sum at siga tað. Tað vórðu av kirkjuni settar so nógvar treytir, sum at grøvin mátti vígast, og at hon skuldi stikast inn, at hetta bleiv av ongum. Andrias góðkendi heldur ikki, at tað var munur á »kristna« og »heidna« jørð. »For mig staar hele Jorden og Naturen i sin Helhed, som noget helligt...« Tískil varð hann grivin í kirkjugarðinum í Kaldbak, hóast hann doyði í Havn, og Norðradalsfólk vórðu griv­in í Havn. Í Kaldbak er hann í hvussu er sloppin at liggja í friði enn. Her hevur hann ein gravstein við eini inn­ skrift, sum til allar tíðir kann minna okkum um hesa søgu. Andrias hevði, tá ið hann var farin um tey 80 árini, yrkt sín egna gravsálm, sum varð sungin yvir honum, tá ið hann fór til gravar. Hann finst í bókini hjá Eiko, sum doyði fyri kortum. Hann var ein av teimum gomlu í Havn, sum tað var hugaligt at kenna. Hann gav eisini íkøst til mína skriving. Eitt lítið íkast til søguna um kirkjugarðin er, at tá ið menn úr Norðradali í goml­ um døgum komu til Havnar at selja seyð. Hetta hendi utt­ an fyri kirkjugarðin. Nógvar gravir eftir Leysliga mett eru umleið 3.000 fólk jarðað í gamla kirkju­garði síðan 1782. Her mugu nógv vera grivin í somu grøv. Men tað eru nógv­ar gravir, har eingin steinur er. Eg havi ofta fingið fyri­spurning frá avvarðandi um, hvar onkur av teirra er grivin. Men er eingin steinur, so ber ikki til at siga tað. Men onkuntíð kunnu fólk geva onkra ábending, sum kanska kann siga nakað um hvar grøvin er. Eitt dømi um hetta er Jacob Danielsen f. 1887, van­ liga kallaður G. Tað mest ítøkiliga minni um hann í dag er kioskin á Vaglinum. Hann doyði sjálvur 30. jan­uar 1945 og er jarðaður saman við sínum tveimum kon­um á Svínaryggi. Tær vóru Hendrikka Poulsen úr Mið­vági og Jetta Jacobsen av Gørðum í Kaldbak. Ein abbasonur Jakku hev­ ur greitt frá, at hann sum smádrongur var á grøv­ini saman við mammu síni, og hann minnist, at ein betong­ kantur varð stoypt­ur um grøvina. Út frá hesi frá­greið­ ing eru tveir møguleikar, og tann mest sannlíki er av­ mynd­aður í sambandi við hesa grein. Hvat eigur at verða gjørt Tað var í 1869 at byrjað varð at føra protokol yvir tey, sum vórðu jarðað á Svínaryggi. Í hana eru komin um 2.000 nøvn. Tað er ein hampiliga stórur partur av hesum, sum eru lýst í hesi røð. Kirkjugarðurin á Svína­ ryggi verður hampiliga væl røktur av Tórshavnar Komm­ unu. Men tað kundi verið gjørt meira. Kirkjugarðurin kundi verið gjørdur til eina park ella minnislund yvir fólkið í savn, sum fólk kundi havt áhuga fyri at vitja. Hetta verður gjørt aðra­ staðni. Kenni sjálvur nakað til Assistence Kirkegaard á Nørrebro í Keypmannahavn. Her er gjørt eitt kort, sum vísir hvar tey kendu liggja sum t.d. Søren Kirkegaard og um 100 onnur. Men á Svínaryggi kunnu vit eisini vísa gravir hjá teim­um, sum ikki eru kend, og hetta ger tað enn meira viðkomandi hjá fólki yvir­ høvur. Hetta er so seinasta grein­ in í hesi røðini. Men Siðsøgan í fríggjadagsblaðnum heldur fram. Hon hevur verið í blað­ num nærum hvørja viku í gott sjey ár. Tískil er talið av pørtum komið uppá 350. Tað er eisini hugaligt, at tey eru rættuliga nógv, sum hava áhuga fyri hesi røðini. Ein slíkir áhugi stimbrar at halda áfram. Skuldi onkur vitað um ein grøv, sum ikki er umrødd, so vil eg fegin frætta. Tá kann altíð ein frásøgn gerast aftur­at, men annar er henda røð­in nú at enda komin. Eg fari at takka øllum teim­um mongu, sum hava medvirkað til hesa røð. Uttan hesa vælvild hevði tað ikki borið til. Andreas gróv sær hesa grøv á Norðradalsskarði. Men hann varð grivin í Kaldbak. Innskriftin gjørd av abbasoninum Eiko: ANDRIAS M REINERT F. 31. 5. 1855 D. 16.1. 1939 Á NORDRADALSSKARÐI HANN VILDI LIGIÐ FORÐAÐI BUREAUKRATIIÐ HVÍL Í FRIÐI Daniel J. Danielsen skapti heimssøgu og endaði á Svínaryggi Andrias í Norðradali vildi ikki gravast á Svínaryggi