hósdagur 1. mai 2014síða 8

Fríggjadagur 2. mai 2014 · Nr. 49 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi uppsjóvarfiskiskapur South Pelagic: Reiðaríið hjá Grunnabarð søkir landsstýrið um loyvi at fiska makrel, sild og svartkjaft. Tilsamans eini 20.000 tons, sum millum annað skulu fiskast við einum nýggjum skipi, ið reiðaríið ætlar at keypa frá samstarvsfeløgum í Hirtshals Jón Brian Hvidtfeldt - Her suðuri merkja vit einki til, at nakað pelagiskt virk­semi er í Føroyum. Ikki ann­að enn tað, ið vit sjálvi royna at skapa. Alex N. Vilhelm, stjóri í reiðarínum South Pelagic og reiðari á Grunnabarð, vil sleppa upp í part og fáa lut í stóra ríkidøminum, ið uppsjóvarfiskiskapurin kast­ar av sær. Vegurin fram at stóru virðunum hevur higartil ver­ið kringlutur fyri lut­ fals­liga nýggja felagið við heim­staði í Vági. Reiðaríið byrjaði sítt virksemi við einum roynd­ ar­loyvi at fiska hvít­ings­ bróðir í føroyskum sjógvi. Fyrsta árið, sum var 2012, leig­aði felagið gamla Chris­tian í Grótinum til enda­málið, og í fjør keypti reiðarí­ið skipið Grunnabarð úr Norra, haðani skipið varð bygt síðst í sjeytiárunum. - Grunnabarð kostaði um­leið 11 milliónir krónur at keypa, og harumframt hava vit brúkt nakrar milliónir krón­ur uppá skipið síðani, sig­ur Alex N. Vilhelm. Hóast íløguna í at keypa skip hevði Grunna­barð tó framvegis bara roynd­ar­ loyvið eftir hvít­ings­bróðuri at dúva uppá. Tá avtornaði bleiv so sum so við roynd­ar­fiski­ skapinum. Grunnabarð land­aði bara tvær lítlar last­ ir av hvítingsbróðuri, ávíka­ vist 17 og 48 tons, ið báðar fóru til Havsbrún. - Orsøkin til at vit steðgaðu, var at vit mistu allan reiðskapin, sigur Alex N. Vilhelm. Pengarnir blivu í stað­in tjentir í makrel- og silda­ fiskiskapi. - Vit høvdu skip og mann­ ing tøka, og reiðaríið Thor hevði nøkur loyvi liggjandi. So tað passaði sera væl, greiðir Alex N. Vil­helm frá. Grunnabarð bleiv tí seldur úr Vági til reiðaríið í Hósvík fyri 20 milliónir krónur. Undir ymsu feløg­ unum hjá Thor var Grunna­ barð við til at fiska til­ s­amans 20.000 tons av makrel og sild í fjørsummar og –heyst, partvís saman við Sermilik II, umframt at skip­ið eitt skifti virkaði sum mót­tøku­skip fyri Phoenix og Sardis. Tá vertíðin var av, bleiv Grunna­barð seldur aftur til Vágs fyri neyvt somu upp­ hædd, 20 milliónir krónur. - Reglurnar eru soleiðis, at skip og kvot­ur mugu hanga saman, og tí bleiv tað gjørt soleiðis, greið­ir Alex N. Vilhelm frá. Reiðarin er sera væl nøgd­ur við samstarvið við Thor: - Møguleikin var kær­ kom­in fyri okkum, og æt­ lan­in er at halda fram við sam­starvinum við Thor, sig­ ur Alex N. Vilhelm. Sambært reiðaranum er ver­andi fiskivinnuskipan trupul fyri tey, sum ætla sær inn í vinnuna. - Skal tú hava fígging til skip, so mást tú hava kvotur at vísa á. Og skal tú hava kvot­ur, so mást tú kunna vísa á eitt skip. Men vit eru komnir víðari, millum ann­ að takkað verið góðum sam­ starvs­feløgum, sigur Alex N. Vilhelm. Søkja kvotu Heldur ikki í ár hevur Grunnabarð nakað annað at byggja sítt virksemi á enn eitt royndarloyvi eft­ ir hvítingsbróðuri. Tann støðan skal broytast, stend­ ur tað til reiðaran. - Jú, vit hava søkt Fiski­ málaráðið um silda- og makrelkvotu til Grunna­ barð. Tilsamans okkurt um 8000 til 10.000 tons. Upp­ sjóvarkvoturnar eru stórar, so pláss eigur at vera fyri nýggjum aktørum. Og eisini halda vit tað vera rímuligt, at kvoturnar verða býttar meira javnt út til øll øki í landi­num, argumenterar Alex N. Vilhelm. Sum tað triðja vil reiðarí­ ið hava part av før­oysku svart­kjafta­kvotuni, sum í ár er tilsamans 289.000 tons. - Vit hava søkt um áleið 15.000 tons, svarandi til um­ leið fimm prosent av heild­ ar­kvotuni. Eisini her halda vit tað vera rímiligt, at veksandi ríkidømið í svart­ kjaftinum verður býtt meira javnt millum øll øki í landi­ num, sigur Alex N. Vilhelm. Reiðarin peikar á grein-2 í lógini um vinnuligan fiski­ skap, sum ásetir at fiski­ vinn­an skal skapa inn­tøku­ møgu­leikar og møguleikar fyri vinnuligum virksemi kring alt landið. Enn hevur reiðaríið tó einki hoyrt aftur úr Fiski­ mála­ráðnum. - Nei, vit hava einki hoyrt aftur. Men vit vænta, at okkurt kemur hendavegin, sig­ur Alex N. Vilhelm. Nýtt skip Hóast South Pelagic tískil bara hevur eitt royndarloyvi eftir hvítingsbróðuri at halda seg til, í hvussu er á pappíri­num, so hevur reiðarí­ið stórar ambitiónir og æt­la­n­ir. - Vit hava ítøkiligar ætlan­ir um at keypa eitt skip afturat. Keypið er í stoypi­skeiðini og fíggingin er komin uppá pláss, váttar Alex N. Vilhelm. Skipið, talan er um at keypa, er í dag ogn hjá føroysku sam­starvs­feløg­ num hjá South Pelagic í Hirtshals. Talan er um upp­ sjóvarskipið Asbjørn, sum herfyri fekk navnið As­bjørn Senior. Skipið leyp av og varð sett á sølu­list­an, tá reiðaríið Asbjørn við føroyinginum Fríða Magnus­sen á odda í fjør keyp­ti uppsjóvarskipið Gitte Henning frá reiðara­ num í Skagen, Henning Kjeld­sen, sum í sínum lagi var í holt við at byggja eina spild­ur­nýggja ”Gitte Henn­ ing.” - Asbjørn Senior er eitt sera gott skip við stórari maskin­orku og góðari køli­ skip­an. Tað skal eftir ætlan fiska sild, makrel og svart­ kjaft, sigur Alex N. Vilhelm um skipið, ið lastar umleið 1300 tons. Á sumri í 2011 gav Fiski­ mála­ráðið grønt ljós til tvey reiðarí, sum fingu loyvi til roynd­ar­veiðu eftir hvít-ings­ bróðuri í føroyskum sjógvi. Talan var um Northwest Pelagic í Miðvági, sum eigur Atlants­farið, og South Pelagic í Vági, ið seinni keypti sær Grunnabarð til at gera hes­ar royndir. Fiskimálaráðið bygdi sína støðu á eina meting frá Havstovuni, ið metti grund­ ar­lag vera fyri roynd­ar­fiski­ skapi við smámeskaðum troli við rist, ið kann síla mat­fisk­in útaftur. Ein røð av treytum fylgdu við roynd­ ar­fiskiskapinum, eitt nú at eygleiðari frá Fiski­veiði­eftir­ liti­num skal vera umborð, veiði­dag­bók skal førast og skriv­lig frágreiðing skal latast Fiskimálaráðnum, tá roynd­ar­tíðin er av. Sambært reiðaranum á Grunna­barð hava royndirnar verið góðar. - Vit høvdu ávísar byrjan­ ar­trupul­leikar, men vit halda okk­um hava staðfest, at tað ber til at fiska hvítingsbróður við rist, sigur Alex N. Vilhelm um royndirnar higartil. Í 2012 lænti reiðaríið gamla Christian í Grótinum til endamálið, meðan Grunna­barð gjørdi roynd­ irn­ar í fjør. Sum sæst í aðrari grein her á síðunum vóru roynd­irn­ar í fjør tó sera av­ mark­aðar. Skipið varð pro­ forma selt til Thor, og fór at fiska sild og makrel. Í ár hevur Grunnabarð gjørt fimm royndartúrar og fisk­að tilsamans umleið 1100 tons. Meðan reiðarin á Grunna­ barði letur væl at roynd­un­ Í ár er triðja árið at South Pelagic hevur royndarloyvi at fiska hvítingsbróðir í føroyskum sjógvi. Royndarætlanin skal eftirmetast í summar, men reiðaríið ynskir eitt varandi loyvi Royndarfiskiskapur skal gerast varandi Vit eiga okkara South Pelagic ætlar at keypa hetta skipið til uppsjóvarfiskiskap. Skipið varð sett á sølulistan, tá føroyingar í Hirtshals við Fríða Magnussen á odda í fjør útvegaðu sær ein nýggjan ”Asbjørn” til sín fiskiskap mynd: skipini.fo