hósdagur 8. mai 2014síða 30

Sosialurin nr. 52 · 9. mai 2014 6 VIKUSKIFTI Hvat er starv títt? – Formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag. Hvussu væl er tú nøgdur við nýggja sátt­ málan, sum er gjørdur við arbeiðsgevararnar? – Hampiliga væl nøgdir við lønarhækkanina, men ikki við avtalurnar, sum heild. Hvørja uppliving sum fakfelags­ formaður minnist tú best og hví? – Ein av teimum upplivingum eg minnist best var, tá Havnar Arbeiðsmannafelag fekk polittikkarnar at leggja lógaruppskot fram á føroya løgting, til at lóg­ geva fyri, at øll á privata arbeiðsmarknaðinum fingu sama rætt, sum tey á almenna arbeiðsmarknaðinum, til at vera heima hjá sjúkum barni/børnum fyrsta og annan sjúkradag við løn. Eitt av teimum fáu minni­luta uppskotum, sum eru samtykt. Hvat upplivir tú oftast sum fak­ felags­formaður? – At loysa uppgávur fyri limirnar, tá teir hava trupulleikar av einum ella øðrum slag. Hvønn tónleik dámar tær best? – Mær dámar sum so allan góðan tónleik, men best dámar mær country. Hvat ger teg í góðum lag? – Tá kona, børn og abbabørn og øll míni eru frísk og hava tað gott. Hvat ger tú í frítíðini? – Eg brúki frítíðina til rættiliga nógv. Millum annað til familjuna við eini hjálpandi hond, og mær dámar serstakliga væl at fiska. Ferðast tú í egnum landi? – Eg má siga, at tað er tíanverri alt ov sjáldan. Er tú til aktiva feriu ella vil tú sleikja sól á strondini? – Tá eg eri uttanlands, dámar mær væl at fara til ymisk tiltøk saman við familjuni. Hvørjum hyggur tú eftir í sjónvarpinum? – Tíðindum og ítrótti. Hvønn ítrótt dámar tær best? – Fótbólt (Liverpool). Hvat er tín lívrættur? – Góður ræstur fiskur við spiki afturvið. Hvør bók liggur á náttborðinum? – Bíblian og bókin »Fólkini úti á Bø« har mínir forfedrar búleikaðust. Hvussu ber tað til, at John F. Kennedy, forseti, sáli, vistu so væl um føroy­ingar? Um framtíðina í Føroyum? Hann, John, doyði fyri meira enn hálvari øld síðani. Og øll í Føroyum grótu. Tí John var sannur Føroyavinur. Hann gav føroy­ingum eini góð vinarráð. Hann dugdi at spáa – um fram­ tíðina. Hóast nógvir ráðgevar, so sum sekkjaðir stjórar, eru í Føroyum, lurta føroyingar ikki eftir góðum ráðum. Og føroyingar lurtaðu heldur ikki eftir ráðunum frá 35. for­setanum í Guds sameindu statum. Í 1961 segði John F. Kennedy orð­ini, sum áttu at týtt meira enn Faðir vár í Føroyum, men gera tað ikki. John segði: spyr ikki, hvat land títt kann gera fyri teg, spyr, hvat tú kanst gera fyri land títt. 97,87 prosent av føroyingum hava ongantíð hugsað so frægt, at tey kunnu gera okkurt fyri Føroyar, annað enn at rýma til Dan­markar. Føroyingar spyrja ikki, hvat landið kann gera fyri meg, men, hvat landið skal, SKAL, gera fyri meg. Frælsi, javnaður og brøðralag vóru herrópini hjá einari rørslu, sum fór í langommu sína. Krøv, mótmæli og misnøgd eru fylkingarmerkini hjá før­oy­ ing­um bæði í exil og inil. Ein hvínandi tjóðfuglur kemur at venda ultimo vetur, tjóð­sang­ urin er ein náttúruromantisk bøn, og vit eru, sjálvandi, serstøk tjóð. Men vit kunnu pínadoyð einki gera fyri landið. Landið skal gera alt fyri okkum. Ansa børnunum, gera handlar í doyggjandi bygdum. Initiativ. Hvat hundin er tað? Ein býur í russiska partinum av Ukreina. Onkur gremur seg um, at alt ov lítil mentan er í føroyskum fjøl­miðlum. Tað passar ikki, har flýtur yvir av kravmentan hvønn ein­asta dag. Landið skal hetta, og landið skal eisini hatta og hatta og hatta. Nú vit hava glataðu tjóðar­ sálina uppi og venda, kunnu vit tað sama taka við, at so nógvar kappingar eru um ársins hetta og ársins hatta og ársins okkurt heilt annað. Interrós og interherða­ klapp, bíligt vín og pinnabitar seinnapart fríggjadag. Nær innstilla vit og kjósa ársins nøgda føroying? Ongantíð. Nøgdir føroyingar eru ikki til, ikki í Føroyum. Í Danmark eru nógvir væl nøgdir og væl gøddir føroyingar. Keypmannahavn er tó ikki sami býur hjá mær, síðani frá­ líka bjórstovan Plan B stongdi nýggjársaftan í 2011. Eingin planur b er fyri Plan B. Plagi at standa eina løtu og syrgja við einari sterkari øl úr Irma-handlinum beint við á trappu­steininum í Frederiks­borg­ gade 48 og minnast Plan B, tá eg eri í Kjøben. Hølið er tómt. Har er einki annað flutt inn. Har vóru ølkranarnir, har stóð plátu­ spælarin, har er lemmurin niður í kjallaran, har var gamla sofan. Alt er burturi, eisini stutt­ligu myndirnar, alt. Men uttan iva er sálin, Plan B sálin, har inni enn. So er at royna okkurt annað. Sunnudagsdjass í Axelborg Bodega til dømis. Ein tíðarlummi. Djassur sum í fimmtiárunum, winarsnitsil sum í sekstiárinum, stórur sum ein LP- pláta, og eingin, uttan genturnar í barrini og so eg, yngri enn 65. Undarlig samkoma. Tá eini hjún fara, sigur ein maður við tey, í tí tey fara fram við hansara borði, »tak for i går.« Ókei, tey kennast og hava verið saman í onkrum góðum gildi í gjár, hugsi eg. Men tey farandi reagera ikki. Einki »selv tak« haðani. Tey kennast ikki. Og eg fati so, at maðurin, sum segði »tak for i går,« segði »tak for, I går.« Honum dámar einki hesi hjún­ini, sum fara. Hví, veit eg ikki, og eg spyrji heldur ikki. Kona hansara hvessir í hann. Soleiðis ber ikki til at bera seg at. Tað vil hann skíta á. Eg fari eisini. Eingin takkar fyri tað. Og eingin planur b er. Umafturafturum høgni djurhuus Móðurmálsviðursløn 2012 hans joensen lagt til rættis: Leo Poulsen Góður ræstur fiskur við spiki afturvið Tað sigur Hans Joensen um lívrætt sín. Hann er inkarneraður Liverpool fjeppari, og honum dámar sera væl at fiska. Og so ger tað hann í góðum lag, tá kona, børn og abbabørn og øll hansara eru frísk og hava tað gott Landið SKAL