mikudagur 14. mai 2014síða 10

10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hósdagur 15. mai 2014 · Nr. 55 Fyrsta bátastevnan, sum var á Toftum, er farin aftur um bak. Næsta bátastevnan, sum verður í Vestmanna, stendur fyri tørni komandi vikuskiftið. Fyri framman liggja summarstevnurnar og Ólavsøka. Ein annar mentunartáttur, sum hevur stungið seg upp hjá okkum eru tónleikafestivalarnir. Hesir verða eisini hildnir uttandura í summarveðrinum. Fyrsti tónleikafestivalurin i ár var tó hildin í Kongens Have í Keypmannahavn í vikuni, sum fór, saman við frændunum úr Grønlandi og úr Íslandi. Komandi mánaðirnar verður Country Festi­val­urin í Sørvági, Voxpop í Havn, G í Gøtu og Summar­ festivalurin í Klaksvík. Festivalarnir venda sær til allar føroyingar, hóast teir í hvør sínum lagi hava síni tónleikaligu eyðkenni. Leygardagin í hesi vikuni skipar Røktarheimið í Runavik fyri einum “seniorfestivali” á røktar­heims­ økinum frá kl. 15.00 til umleið kl. 22.00, har 10 – 12 væl umtóktir tónleikabólkar koma at luttaka. Tey ætla at seta upp pall og tvey telt á parkerings­økinum oman fyri heimið. Men, sagt verður, at Røktar­heimið eisini verður “opið” fyri festivalgestum. Festivalurin er ætlaður “seniorum”. Aldursmark er tó ikki ásett. Tey, ið “føla” seg at vera “seniorar” eru vælkomin, men festivalurin er ikki ætlaður børnum og ungum. Teir fyrstu tónleikafestivalarnir og bátastevnurnar, sum sóu dagsins ljós fyri góðum 10 árum síðan, tykjast at vera komnir fyri at vera. Fólkið hevur tikið væl ímóti teimum, og eru teir tí vorðnir ein partur av føroysku mentanini. Føroyingar dáma væl at syngja, og sjógvin og havið hava vit liggjandi beint framman fyri okkum allan dagin. Tað er tí sjálvsagt, at vit savnast um tónleik og bátar, tá vit saman hugna okkum uttandura um summarið. Vit, sum enn hava vanligan likamligan og mentalan førleika, hava møguleika fyri at fara á tónleikafestival ella bátastevnu líka mikið, hvar i landinum, tiltakið er. Slíkt er ein partur av gerandisdegnum. Fráboðaði seniorfestivalurin ger sjónligt, at tað eru medborgarar, sum vegna aldur ella brek ikki hava henda sjálvsagda førleika at taka lut í tí sosiala samanhaldinum, sum ein tónleikafestivalur er. Fyrireikararnir av seniorfestivalinum hava sítt dagliga virki millum eldri og óhjálpnar medborgarar og vita tí sera væl, hvussu trupult tað kann vera hjá búfólkunum at vera saman við øðrum á einum tónleikafestivali. Eg haldi tí, at fyrireikarnir av seniorfestivalinum á ein framúrskarandi hátt hava víst, hvussu til ber at geva gomlum og óhjálpnum medborgarum møguleikan fyri eisini vera partur av samanhaldinum. Fyrireikararnir hava víst hugflog og vilja, sum tey eiga stóra tøkk fyri. Vónandi hava tey eisini víst vegin fram, tá tað um onnur tiltøk ræður til frama fyri minni mentar medborgarar. Eyðfinnur Jacobsen advokatur EYGA MÁLIÐ Senior- festivalurin kjak Veljarakanning reisir áhugaverdar spurningar Helgi Abrahamsen løgtingsmaður Seinasta fríggjadag kunn­ gjørdi “Ting.fo” eina veljara­ kanning, sum Gallup hevði gjørt. Ikki kann sigast ann­ að enn at kanningin gev­ur báðum teimum stóru sam­ gongu­flokkum nakað at hugsa um, tí báðir ganga nógv aftur. Veljarakanningar skulu sjálvsagt takast við fyrivarni, tí tað er alment kent, at summir veljarar brúka kann­ ingar til at vísa sína misnøgd, hóast fleiri av somu veljarum ikki høvdu funnið uppá at skift flokk á einum vali. Eisini vísti kanningin, at stórt tal av teimum sum valdu stóru samgonguflokkarnar á sein­ asta løgtingsvali, høvdu fram­vegis ikki tikið støðu til, hvønn tey høvdu valt, um val var nú.. Men hóast tølini kunnu broytast nógv frá eini kann­ ing til eitt val, so geva kann­ ingar eina greiða ábending um, hvønn veg rákið fer. Samgongumøguleikar Ein spurningur sum altíð er áhugaverdur aftaná eitt løg­tingsval (og tí eisini átti at havt áhuga aftaná eina veljarakanning) er spurn­ ingurin um, hvørjir flokkar kunnu hugsast at fara í samgongu. Stóri vinnarin í velj­ara­ kanningini er Javn­aðar­ flokkurin, sum fer úr 17,8 pro­sentum uppí 25,1 prosent av atkvøðunum. Ein orsøk til hesa stóru framgongdina sigst vera, at formaðurin í flokkinum hevur meldað greitt út, at hann fer ikki í samgongu við Fólkaflokkin aftaná komandi val. Uttan iva er ein tílík út­ melding ein styrki á valin­ um. Spurningurin er so, um hon ikki kann vera ein veik­leiki aftaná valið. Tí fyri at fáa meiriluta, mugu í minsta lagið tveir stórir flokkar vera í samgongu, og tá Fólkaflokkurin er av­ skrivaður, og Sambands­ flokk­urin sambært kann­ing­ ini verður ov lítil, so er bara Tjóðveldi eftir. Hetta kann blíva ein trupulleiki hjá ein­ um floksformanni, sum eis­ini hevur boðað alment frá, at undir hansara leiðslu verð­ur Javnaðarflokkurin ein sam­ ríkisflokkur. Má melda greitt út Aksel Johannesen segði í sjónvarpinum fríggjakvøldið, at Javnaðarflokkurin og Tjóð­veldi kunnu samstarva um so nógv annað enn full­ veldispolitikk, og rætt er tað. Teir kunnu endurstovna Lands­bankan, broyta hjúna­ bandslógina o.s.fr. Men eing­ in má halda, at Tjóðveldi, aftaná 12 ár í andstøðu, fer í eina samgongu, sum ikki tekur stór stig á fullveldisleið. Tað hendir ikki. So tá Aksel Johannesen meldar greitt út, at hann ikki fer í samgongu við Fólka­ flokk­in, so verður hann eisini noyddur at melda líka greitt út, hvussu langt hann vil fara (ella vónandi ikki vil fara) á fullveldisleið saman við Tjóðveldinum. Høgni vil vera løgmaður Hin stóri vinnarin í veljara­ kanningini er Tjóðveldi, sum, eins og Javnaðarflokkurin, stendur til at fáa átta ting­ menn. Á seinasta flokstingi, sum var hildið í Sandavági í mars mánaði, meldaði flokkurin út, at hann vildi hava landsins leiðslu (løgmann) og at málið var at “skipa einar frælsar Føroyar”. Tjóðveldi hevur ikki framm­anundan avskrivað at samstarvað við nakran flokk, men eg havi varhugan av, at “kemiin” millum Tjóð­ veldi og Fólkaflokkin er ikki góð í løtuni. Men aftur her kann útmeldingin hjá Akseli Johannesen um at útiloka Fólkaflokkin spæla inn. Fólkaflokkurin endar næstan altíð í samgongu, og við undantaki av nøkrum mánaðum í 2008, hevur hann sitið í samgongu út í eitt seinastu 18 árini. Rekur Fólkaflokkin til Tjóðveldi Fólkaflokkurin er í teirri støðu, at Javnaðarflokkurin hevur avskrivað hann sum samgongufelaga, og verð­ ur Sambandsflokkurin ikki størri enn tað sum veljara­ kanningin vísti, so hevur Fólka­flokkurin bara ein møgu­leika, og tað er at fara í eina fullveldissamgongu sam­a­n við Tjóðveldi. Tjóðveldi skal tí velja mill­ um samríkis­poli­tikk sam­an við Javn­að­ar­flokk­inum ella fullveldispolitikk saman við Fólkaflokkinum. Saman við Sambandsflokkinum fer hann ikki, tí har veit hann, hvat hann fær. Tann sum slakar mest mót­veg­is Tjóð­veldi í tí spurn­ing­in­um vinnur slagið um skriv­stov_ urnar í Tinga­nesi. Sostatt kann út­meld­ingin hjá Akseli Jo­hanne­sen um at útiloka Fólka­flokkin blíva beinleiðis orsøk til, at vit fáa eina full­ veldis­sam­gongu millum Tjóð­veldi og Fólkaflokkin, meðan Javnaðarflokkurin sum størsti flokkur endar í andstøðu. Eingin fær Tjóðveldi at reka sambandspolitikk Ilt er at spáða um framtíðina, men sigast má, at nýggja velj­arakanningin reisir í hvussu so er nakrar áhuga­ verdar spurnigar og Aksel Johannesen má melda út, hvussu langt hann vil slaka mótvegis Tjóðveldi í full­ veldisspurninginum. Bara at siga at flokkurin kann sam­starva um nógv annað, dugir ikki, tí tað verður tann ríkisrættarligi spurningurin, sum í seinasta enda verður avgerandi. Eg trúgvi í hvussu so er ikki, at nakar fær Tjóðveldi at reka sambandspolitikk. Veljarakanningar undirhald Zakarias Wang Herfyri hava vit havt tvær veljarakanningar. Tær vóru ógvuliga ymiskar, men hava givið fjølmiðlunum nógv av tilfari at skriva um. Tað er júst hetta, sum er endamálið við veljara­kann­ ingum. Vit vilja øll fegin kaga inn í framtíðina. So hevur altíð verið, og spámenn hava altíð havt ein ávísan áhuga. Grikkar tóku ongantíð stórar avgerðir uttan at spyrja oraklið í Delfi, hóast tað mang­an mistók seg. Felags fyri allar veljara­ kanningar er, at tær eru skeivar. Men tær eru heldur ikki annað enn undirhald. Skulu tær vera statistisk álítandi, eru tær dýrar, tí spyrj­ast skulu 2990 fólk. Men tað spurt verður um, er hvat ið viðkomandi hevði at­kvøtt, um val var í dag. Hetta broytist dag frá degi, og tað sæst eina best av, at tá veljarakanningar verða gjørdar sjálvan valdagin, víkja tær frá valúrslitinum. Longri tíðin er til næsta val, størri gerst munurin millum kanningina og valúrslitið. Eru vit greið yvir henda veru­leika, so er einki for­gjørt í at skemta sær við veljara­ kanningum, tí mangt kann vera nýtt til dagdvølju, og hendan er ein av mongum. Men hví er eingin kanning gjørd av, hvat ið føroyingar halda um avlurtingarpakkan? Tað hevði kanska komið illa við hjá onkrum skemtarum!