mikudagur 14. mai 2014síða 38

14 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 3 • 16. mai 2014 ey liggja, standa, hoppa, smsa og lurta eftir tónleiki á telefonini. 15 eru tey, úr 4., 5., 6., og 7. flokki.  Ein ólíka bólkur. Mest gentur. Tá eg komi eftir gongini, spyrja tey í munn­in á hvørjum øðrum: hvat skulu vit gera í dag? Felags? Ella kunnu Lív og eg sleppa at mála við hondunum? Kunnu Sólrún og eg so sleppa at sletta máling líka sum hasin amerikanarin? Myndlistina hava tey sjálvi valt Vit fara innar í myndlistahølið. Stakkar av føroyskum og øðrum listabókum liggja frammi á fyrsta borðinum. Á sam­virknu talvuni er ein myndarøð við Jackson Pollock. Hann lærdu og tosaðu vit um seinastu viku, tá Sólrun og Jóna vórðu púra vekk í at sletta við máling. Sjálv­sagt at ríka teirra upplivingar við myndagerðini og víðkað teirra vitan og sjónarring um list og listafólk, um sam­felag og menning av list. Og hvat er meira upplagt enn at leggja leiðina framvið, enn okkara egna Tommy Arge. Ímyndi mær mangan, hvussu hugaligt tað hevði verið, at næmingarnir tóku aðrar lærugreinar til sín við slíkum eldhuga Ein munur er, at myndlistina hava tey sjálvi valt, meðan vanligu lærugreinarnar, eg her tosi um, ikki eru valdar í sama mun. Námsætlaninar leggja upp til ávís tímatøl til allar disiplinir innan hesar læru­greinar, ið hava fingið heitið Handverk og list og Myndlist. Tað er bara so, at tímarnir eru ikki har til alt. Óansæð hvussu vit mingilera. Her í Vestmanna minn­ ast vit enn, hvat hendi, tá vit á røttum stað gjørdu vart við okkara ónøgd við tímajáttanum til kreativu læru­grein­ar­nar. Nú eru aðrar tíðir og aðrir siðir. Men broytingar eru tó ringar at fáa eyga á. Øll velja ikki myndlistina. Okkara samfelag hevur gjørt av, at ikki allir borgarar landsins skulu fáa lut í tí, vit kalla musisku-kreativu lærugreinarnar. Eg hoyri ongi mótmæli, tí tey skulu ikki pisakannast í myndlist bein­leiðis, og digitalar landsroyndir er heldur ikki talan um, enn. Skrivað stendur, at næmingarnir skulu gerast virknir borgarar í einum demokratiskum samfelag. Og í væl­úr­hondum greiddu námsætlanum blóma sokallaðu kravdu lærugreinarnar og listin lið um lið. Føgur orð og fagrar ætlanir. Eg haldi, at eg vil samanbera náms­ ætlaninar við vitar, ið vísa veg. Betri kann eg ikki siga tað, og eg haldi, at samanberingin er á góðari leið. Lóg 125 er okkara lóg, fólkaskúlalógin. Mær dámar so ómetaliga væl stk.3 í endamálsorðingini. Her eru karmarnir snøgt og væl smíðaðir. Og innan hesar skulu vit virka. Her er rúmligt og fjálgt: »Stk. 3. Fólkaskúlin skal í sátt og samvinnu við for­ eldrini hjálpa til at geva næmingunum eina kristna og siða­lagsliga uppaling. Hann skal við støði í heimligari mentan menna kunnleika næminganna um føroyska mentan og hjálpa teimum at fata aðrar mentanir og sam­spæl manna við náttúruna. Hann skal búgva næm­ ingar­nar til innlivan, samavgerð, samábyrgd, rætt­indi og skyldur í einum fólkaræðisligum samfelag. Undir­vís­ing og gerandislív skúlans eiga at vera grund­að á ands­frælsi, tollyndi, javnvirði og fólkaræði.« Uppgávan er væl lýst. Við foreldrum og øllum sam­felagnum annars at fylla karmarnar. Allarhelst er tað eisini her, at ymiskar tulkingar og mótstríðandi áhuga­mál síggja dagsins ljós. Tað er ikki negativt í sjálvum sær. Kann vera av størsta týdningi og leggja upp til fjøl­táttaða undirvísing við nógvum møguleikum. Leggja upp til kjak. Fjandans tvætl og ónyttugt vas Í mínum myndlistatímum, sum í øllum mínum lærara­verki, royni eg at liva upp til endamálsorðingina. Við støði í egnari mentan fata aðrar mentanir, samspæl við náttúruna, innlivan, samavgerð, samábyrgd, fólkaræði, ands­frælsi, tollyndi, javnvirði og fólkaræði. Stórar ætlanir, kann man siga, fyri eina so lítisvirda lærugrein, men eg meini veruliga, at um enn hon er lítið vird millum tey, sum ráða og lóggeva, so er hon ein tann størsta millum næmingar og lærarar - sum meg t.d.  Fjandans tvætl og ónyttugt vas, hoyri eg onkran teska. Støðgað, støðgað sigi eg. Hugsa teg um og gev gætur heldur enn at ganga her og órógva listarligu menn­ing­ ina. Verða vit heil menniskju uttan listina, tónleikin, dansin og sjónleikin? Verða vit meira dugnalig og andsfræls, tollyndin og ábyrgdarfullir samfelagsborgarar uttan? Svarið kemur av sær sjálvum! Í endamálsorðingini fyri myndlist lesa vit hesi føgru orð (í brotum): penslar gev mær pappír gev mær tíð! Gev mær T Gyðja Hjalmarsdóttir Didriksen Útbúgving