mánadagur 19. mai 2014síða 23

23 Mánadagur 19. mai 2014 · Nr. 56 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Hvat hendir við ES-boykottinum? Høgni Hoydal Støðan viðvíkjandi boykott­ in­um hjá ES ímóti Føroyum av øllum vørum og flutningi, sum hava við makrel og sild at gera, er tað mest ógvusliga valdsamboðið, sum hevur verið nýtt ímóti Føroyum – og helst ímóti øðrum londum við, í friðartíð. Við hesum atgerðum hevur ES sett handils- og flutningsstongsul í verk ímóti knøppum trið­ ingi av føroyska útflutnings­ virð­inum. Endamálið er greitt: ES vil við hesum vinna sær vald til at gera av, hvørji rættindi Føroyar eiga til makrel og Norðhavssild. Javnbjóðis sam­ráðingar millum stranda­ lond um eitt rættvíst býti, ið verður bygt á saklig krøv, eru harvið undirgrivin. Hvussu ógvuslig hendan valdsskeiklingin er, kom í ljós, tá ES brúkti føroysku kvot­una av Norðhavssild til at fremja boykottið. Norð­ havssild finst so at siga ikki í ES-sjógvi – og tað var bert orsakað av trýsti úr Danmark síðst í 90-árunum, at ES kom uppí strandalandaavtaluna um Norðhavssild og enntá fekk størri kvotupart enn Føroyar. Bert vald ímóti ein­ um landi, sum ikki er sjálvstøðugt Øll eru greið um, at ES brúkti Norðhavssildina sum umbering fyri at seta tiltøk í verk ímóti Føroyum, sum skuldu gagna ES í stríðnum um makrel. Við hesum slapp ES eisini at brúka vald ímóti einum landi, sum ikki er sjálvstøðugt. ES hevur ikki torað at sett tiltøk í verk ímóti sjálvstøðugum londum í makrelstríðnum. Nú eru Før­oyar við í semju um makrelin – men boykottið stendur við ímóti Føroyum, hóast onnur lond ikki eru við í semjuni um makrel. Støðan er so ógvuslig og margháttlig, at allar orsøkir og allir møguleikar eru hjá føroyska landsstýrinum til at varpa ljós á støðuna og leggja trýst á allastaðni: Við at gera vart við seg mótvegis einstøkum stjórnum og politik­arum í ES-londum. Við at fáa umrøðu av støð­ uni í fjølmiðlum og í al­ menn­inginum. Við at ávirka vinnu­lívsfeløgini í ES og lobby­i­star teirra. Og við at leggja trýst á donsku stjórn­ ina, sum hevur ræðið á føro­ yskum uttanríkismálum, men kortini tekur lut í boy­ kottinum og atkvøddi blankt, tá heimildarlógin til revsi­ amboðini upprunaliga varð samtykt. Verður landsstýrið trýst til at slaka fyri ES? Landsstýrisins altjóða ser­ frøðingar hava gjørt eitt frálíkt arbeiði til í sam­ bandi við rættarmál ímóti ES sambært Havrættar­sátt­ málanum og sambært regl­ un­um hjá WTO. Men politiskt tykist málið als ikki at elva til nøkur átøk frá landsstýrinum. Heldur bendir alt á, at tá málið er so pínligt fyri Danmark og fyri viðurskiftini millum Føroyar og Danmark, so vil landsstýrið fjala málið sum mest. Og istaðin er stórur vandi fyri, at bæði Danmark og ES leggja stórt trýst á og vilja hava Føroyar til at binda seg til at slaka í kvotuni av Norðhavssild, afturfyri at ES skal sleppa boykottinum. Hendir tað, so eru tað ikki longur samráðingar millum strandalond, men boykott og valdsamboð frá ES, sum gera av, hvørji rættindi Føroyar hava til ferðandi fiskastovnar í okkara egna sjógvi. Fyrispurningur til løg­mann Tí er soljóðandi §52a-fyri­ spurn­ingur settur til til løg­ mann um átøk lands­stýrisins í sambandi við ES-boykottið: 1. Hvat metir landsstýrið, at ES-boykottið ímóti Før­ oyum hevur kostað higartil fyri føroyska vinnu og útflutningsinntøkur? 2. Hvat metir landsstýrið, at ES-boykottið fer at kosta fyri føroyska vinnu og út­ flutningsinntøkur, um tað stendur við í ár? 3. Hvørji diplomatisk átøk hevur landsstýrið framt mótvegis einstøkum stjórn­um og politikarum í ES-londum til tess at varpa ljós á boykottið og avleiðingarnar og at vinna undirtøku fyri at fáa tað burturtikið – eitt nú: Hvussu nógvar fundir og samrøður hava løgmaður ella landsstýrisfólk havt við stjórnarleiðarar í ES? 4. Hvørji átøk hevur lands­ stýrið framt mótvegis vinnu- og øðrum lobby­ ist­um í ES til tess at varpa ljós á boykottið og avleiðingarnar og at vinna undirtøku fyri at fáa tað burturtikið – eitt nú: Hvussu nógvar fundir og samrøður hava verið við vinnuna í ES, og hvat gjørdi landsstýrið í sam­ bandi við árligu fiski­ vinnustevnuna í Brússel í ár? 5. Hvørji diplomatisk átøk hevur landsstýrið framt mótvegis fjølmiðlum og almenningi í ES til tess at varpa ljós á boykottið og avleiðingaranar og at vinna undirtøku fyri at fáa tað burturtikið – eitt nú: Hvussu nógvar greinar eru skrivaðar til fjølmiðlar í ES-londum um málið, og hvussu nógvar samrøður hava løgmaður og landsstýrisfólk havt við fjølmiðlar í ES-londum? 6. Hvørji átøk hevur lands­ stýrið framt mótvegis donsku stjórnini til tess at varpa ljós á boykottið og leggja trýst á at fáa tað burtur? 7. Hvat hevur danska stjórn­ in gjørt mótvegis ES og al­ menninginum í ES-lond­ um til tess at varpa ljós á boykottið og at fáa tað burtur? 8. Roynir ES framvegis at til­ skila sær rætt til at gera av, hvussu Føroyar áseta sína kvotu av Norðhavssild í ár og at brúka boykottið sum valdsamboð til hetta? 9. Hevur danska stjórnin lagt trýst á landsstýrið til tess at fáa Føroyar at ganga undir ES-krøvini og trýsta Føroyar til at sam­ráðast við ES – og ikki øll strandalondini – um føroysku sildakvotuna? Opið bræv til Løgmann og løgtingslimur samgongunnar Frank Davidsen Sørvági 1. Taka tit undir við, at lands­ stýrismaður samgong­ unnar tekur lóggevandi valdið, nevnliga Føroya Løgting, av ræði? 2. Taka tit undir við, at sami landsstýrismaður ein­ sær­is fremur kollveltandi broytingar í okkara fiski­ vinnulógávu? Hesar fremur fiski­mála­ ráð­harrin saman við aðal­ stjóranum, og uttan doku­ menteraða viðgerð verða nýggir standardir settir fyri umsiting av lógini um vinnuligan fiskiskap – mill­ um annað avgerðir, ið eru í stríð við uppritið 27. apríl 2010, uppskotið til kunngerð 27. apríl 2010 og uppskotið til kunngerð 4. juni 2010. 3. Taka tit undir við, at tað av fiskimálaráðharranum verður gjørdur grov­ur mis­munur av vinnu­lívs­ monnum? Um ikki, hvørja viðmerking hava løg­tings­ umboðini úr Vágum so til, at vinnurekandi í Vágum við einum hóskandi upp­ sjóvarskipð orsakað av beinleiðis ósannindum frá fiskimálaráðharranum ikki fær lut í tí velduga tilfeingi, ið Vágarnar eiga sín sjálvsagda lut í? Ella meta okkara løg­tings­ umboð, at 2,6 % er nøkt­ andi fyri okkara oyggj.? Og hvussu leingi afturat kunnu tit liva við at vera atkvøðuneyt hjá Fólka­ flokkinum? 4. Taka tit undir við, at hereftir verður tað ikki tað lóggevandi valdið, Før­oya Løgting, ella rætt­ ar­ligu reglur, ið koma at vera avgerðandi fyri, um vit fáa ein frían mark­ naðarbúskap? 5. Taka tit undir við, at sami landsstýrismaður brýt­ ur reglurnar um ræðis­ avmarking og skapar fordømi fyri, at hereftir verður tað reint anarki, og ikki tær parlamentarisku og rættarligu reglunar ið verða galdandi? Nú haldið eg, at tað er upp á tíðina, at í øllum førum umboð Sambandsflokksins bróta tøgnina, smoyggja undir­brotligheitina av sær og greiða veljarnum frá, um tey taka undir við tí anarkii, sum hevur valdað úti í Fiski­ mála­ráðnum undir sitandi fiski­málaráðharra. ES-boykottið ímóti Føroyum er mest ógvusliga revsiátak frá ES ímóti einum øðrum landi í friðartíð og rakar upp móti triðingi av okkara útflutningsvirði. Kortini er kvirrari enn kvirt um hetta málið. Helst tí at landsstýrið vil verja Danmark í teirra pínligu og margháttligu støðu. Tí er fyrispurningur settur til løgmann um, hvat landsstýrið ger við málið www.sosialurin.fo • www.sosialurin.fo • www.sosialurin.fo www.sosialurin.fo • www.sosialurin.fo • www.sosialurin.fo