hósdagur 12. juni 2014síða 34

10 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 4 • 13. juni 2014 10 mentanarsíðan Barna Beinta Johannessen Elin á Rógvi er ein dama við nógvum talentum. Í løtuni starvast hon í Kring­ varpi Føroya, har hon fyri tað mesta ger sendingar til Barnaútvarpið. Eisini hevur hon fingist nógv við sjónleik – serliga til børn og ung – og hevur roynt seg bæði sum leikari, leikstjóri og leik­ritahøvundur, seinast við leikunum Sangur í mjørka. Men er Elin ein barnahøvundur burturav? – Mær dámar best at skriva til børn og ung, men tað goymir seg kortini okkurt í telduni til vaksin. Men 90 pro­sent av tí, eg skrivi, er til børn ella ung. Tó vil eg siga, at eg leggi meg ofta eftir, at okkurt er til tey vaksnu eisini, sjálvt í eini barnabók sum Og mamma. Men tað er ikki nakað, sum skal órógva børnini, bara eitt eyka lag, sum tú skalt vera eitt sindur eldri fyri at skilja. Hugskotið at skriva um hanan Morgun­fríða fekk Elin dagin, hon var barnagenta. – Mær dámar væl at skriva um djór, men akkurát hesin hanin bankaði upp á hurðina, tá eg var barnagenta hjá tveimum kúllum, sum ætlaðu sær at klandrast, men tað kanst tú ikki, tá ein hani banker uppá. Tann hanin, sum bankaði uppá tann dagin, líkist kanska ikki so nógv honum í bókini, men tað var tí, at eg kendi hann ikki so væl tá. Síðani hevur hann vitjað meg fleiri ferðir og fór ikki heim aftur fyrr enn søgan var send til Bókadeildina. So helt eg at tað var friður! Men nei! Nú bankar hann aftur. Gott við skemti At søgurnar skulu vera stuttligar er ikki nøkur treyt fyri Elina, men sum hon sjálv sigur, so er onki betri enn, tá ið eitt barn flennir. Tey flenna bara, tá tey halda okkurt vera stuttligt, og lívið er ofta strævið, eisini hjá børnum, so tað er eisini týdningarmikið at hava tað stuttligt. So minst til: tann løtan, sum er góð, er góð! – Men alt tað eg skrivi, er ikki stutt­ ligt. Tað týdningarmesta hjá mær er at taka børnini seriøst. At tey, teirra lív og trupul­leikar, eru verulig og týdningar­mikil. Men Og mamma er heldur stuttlig, haldi eg, men soleiðis kom hon bara til mín. Skuldi verið ein teknifilmur Elin ynskti at fáa ungu og evnaríku Marjuna Reginsdóttur at myndprýða bókina hjá sær, tí henni dámar so sera væl Marjuna Reginsdóttur og hennar stuttligu striku. – Hon hevur tann eginleikan sum teknari, at hvør tekning hjá henni er ein søga í sær sjálvum. Tú sært, at figurar­nir hava eitt forhold til hvønn annan, at tey hugsa eitthvørt. Tí ynskti eg mær, at Marjun teknaði til Og mamma. Helst hevði Elin viljað, at Marjun teknaði teknifilmin »Og mamma«, tí í hennara høvdi er søgan sum ein tekni­ filmur. – Eg haldi, at bókin skuldi verið størri og havt nógv fleiri tekningar, men tað er ikki eg, sum avgerði so­ vorðið. Men søgan skal eisini kunna sigast uttan tekningar, og eg havi testað tað upp á nøkur børn, og eg haldi, søgan heldur eisini uttan myndir. Lesur ikki barnabøkur, tá ið hon skrivar Elin elskar at lesa. Mest lesur hon barna- og ungdómsbøkur, men ikki tá ið hon skrivar. Tá er lesur hon »vaksnamannabøkur«, ofta nýggjar norður­lendskar bøkur. Spurd um at velja sína yndisbók, svarar hon avgjørd: – Tað kann man ikki velja! Eg meini tað! Elin á Rógvi Og mamma 40 bls./innbundin Prísur: 135 kr. Mamma og pápi Rana eru skild, og tí má Rani flyta út á bygd at búgva saman við mammu síni og systrini. Men nýggja byrjanin er alt annað enn løtt. Rana leingist eftir pápanum, og í skúlanum verður hann happaður og hildin uttanfyri, tí hann roynir at verja tey veiku í flokkinum. Ikki fyrr enn Rani sigur mammuni frá trupul­ leikum sínum, kemur vend í, og saman við floks­læraranum fáa tey broytt støðuna til tað betra. Men longsulin hjá Rana eftir heimbýnum og pápanum er ikki lættur at taka burtur. Gjørdi sína fyrstu yrking sum 12 ára gomul Áhugin hjá Ingun at skriva hevur altíð verið har og tað sæst aftur í bæði út­búgving hennara og í dagliga ar­beið­inum, sum fevnir um nógv skriv­ligt arbeiði, hóast tað er meira innan tað fakliga. Ingun er útbúgvin korrespondentur og hesi mongu seinastu árini hevur hon arbeitt sum korre­spon­dentur, skrivari og týðari burturav. – Sum barn og ung dámdi mær sera væl at lesa og skriva. Eg gjørdi mína fyrstu yrking sum tólv ára gomul og setti lag til. Men tað er ikki fyrr enn hesi seinastu árini, at eg av álvara eri farin í gongd við at skriva. Mær dámar ótrúliga væl at sameina hugflog og orða­spæl í kreativari skriving. Endamálið er at for­ telja eina góða søgu Ingun dámar væl at skriva bæði ævin­ týr og eisini meira samtíðar­kendar søgur sum eitt nú søguna um Rana. Fyri hana er tað ikki nakar ávísur mál­ bólkur, sum er meira áhugaverdur at skriva til enn annar. – Tað, sum er týdningarmikið er, at mann hevur eina søgu at fortelja. Higar­til havi eg bert givið barnasøgur út, men kanska kemur okkurt seinni til tey størru. Søgan um Rana byrjaði fyrst sum eitt hugskot, sprottin úr ymsum, sum Ingun hevur upplivað, hoyrt og sæð. – Eg bygdi síðani víðari upp á hug­ skotið, og tað kom ein søga burturúr. Tá ið eg fari undir at skriva, hugsi eg ikki um, at nú skal søgan hava ein ávísan boðskap ella endamál – tað er at avmarka seg sjálvan. Fyri meg er enda­málið altíð at royna at fortelja eina góða søgu - ein, sum kann siga lesara­num nakað og geva eitt gott lesi­upp­livilsi. Tað er tann góða søgan, sum telur.  Víðkar um sjónarringin Ingun heldur at tað hevur stóran týdning at lesa upprunaføroyskar samtíðar­søgur á tann hátt, at vit sum børn, ung ella vaksin kenna okkum aftur í tí, sum verður skrivað. – Tað hevur eisini nakað við okkara mentan og samleika at gera. Vit kunnu ikki heilt á sama hátt identi­fisera okkum í bókum úr øðrum londum, har mentanin og onnur viður­skifti ofta eru øðrvísi enn her hjá okkum. Men tá tað er sagt, haldi eg eisini, at tað er týdningarmikið at lesa útlendskar bøkur, tað víðkar sjónar­ ringin. Ingun vil ikki avdúka, hvat hon arbeiðir við í løtuni, men sigur, at tað sleppa vit at síggja, um tað verður givið út. So er bara at bíða í spenningi. Ingun Christensen Rani – ein nýggj byrjan 80 bls. /heft Prísur: 130 kr. Tvær feskar føroyskar barnabøkur Og mamma! Rani – ein nýggj byrjan Tað er ikki á hvørjum degi, at upprunaføroyskar barna- og ungdómsbøkur koma út. Í fjør komu fýra barnabøkur út, men ongin ungdómsbók. Higartil í ár eru tríggjar barnabøkur og ein ungdómsbók komnar út, og fleiri eru á veg, harímillum eitt føroyskt ævintýrasavn, so nógv er at gleða seg til. Í løtuni kunnu vit frøast um tvær spildurnýggjar barnabøkur, sum Elin á Rógvi og Ingun Christensen hava skrivað Stuttligu, tekni­ søgulíknandi myndirnar hjá ungu og evnaríku Marjuni Reginsdóttur stuðla væl upp undir søguna um hanan Morgunfríða Tekningar: Marjun Reginsdóttir Elin á Rógvi hevur skrivað bókina um hanan Morgunfríða. Men Morgunfríði er ikki nakar vanligur hani... Í nýggju barnabók síni um 11 ára gamla drongin Rana lýsir Ingun Christensen eina støðu, sum alt fleiri børn uppliva Perma: Herdis Jakobsen