mánadagur 16. juni 2014síða 12

Mánadagur 16. juni 2014 · Nr. 67 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Kyssa koyrilin hjá donsku stjórnini í sildamálinum Høgni Hoydal Alt bendir á, at Landsstýrið nú ætlar at leggja seg fram eftir rommum í málinum um Norðhavssildina og boy­kottið hjá ES. Helst fer landsstýrið bæði at seta før­ oysku kvotuna av Norð­havs­ sild niður í helvt og at sleppa rættarmálunum mótvegis ES í eini roynd at fáa boykottið burtur. Sostatt fáa Danmark og ES sín vilja í øllum lut­um. Ólóg­ligt trýst við handils­ forðingum, flutn­ings­forð­ ing­um og peningaligum hótt­anum, verða staðfest sum amboð í samráðingum fram­eftir. Enntá fyri Norð­ havssildina, sum Danmark og ES hvørki eiga lut ella part í. Og onkusvegna tykist tað eisini eydnast at fáa Jacob Vestergaard at bakka frá teimum minstukrøvum og rættindum, sum annars eitt samt løgting hevur stað­ið aftanfyri um Norð­havs­sild­ ina. Hví hendir hetta? Donsk áhugamál skulu tænast Jú, danska stjórnin hevur støðugt ligið oman á løgmanni og Løgmansskrivstovuni til tess at fáa Føroyar at sleppa sínum krøvum um Norð­ havs­sildina og at sleppa al­ tjóða rættar­málinum ímóti ES í ólógliga handils- og flutn­ings­boykottinum. Hevði Danmark ístaðin ligið oman á ES, so var boy­ kottið ongantíð komið – og hevði í minsta lagi langt síðani verið strikað. Tað ger Danmark sjálv­ andi ikki. Tey brúka saman við ES boykottið til at trýsta føroyingar til at slaka í sildamálinum. Hóast Dan­ mark og ES ongan rætt hava til Norðhavssildina. Hóast boykottið sjálvsagt er ólóg­ ligt. Og hóast vit hava sera sterk søgulig og vísindalig prógv fyri okkara parti av Norð­havssildini. Hetta vita ES og Danmark. Men panikkurin breiðir seg.. Dannmark og ES vilja sleppa av við rættarmálini. Og Danmark vil gera alt til tess at sleppa av við hesi feskastu prógvini um, at tey ganga beint ímóti før­ oyskum áhugamálum, og at Føroyar standa nógv sterkari sjálvstøðugt enn undir donsk­um valdi. Ríkisfundur í Føroyum skal bjargast Og nú er panikkurin uppaftur størri hjá donsku stjórnini og sambandsstjórnini í Før­ oyum. Um eina viku – tann 17. juni (enntá á íslendska frælsisdegnum) – skal aft­ ur ein av teimum árligu sjón­leikunum spælast fyri føroysku tjóðini. Danski forsætisráðharrin kemur á vitjan í Føroyum til tann sonevnda “ríkisfundin”, sum bert hevur eittans enda­ mál: At varðveita danska valdið í Føroyum og at senda smílandi myndir og inni­ haldsleyst tos út til føroy­ ingar. Hetta til tess støðugt at billa okkum inn, at vit noyðast at vera heimal­omb, sum bert kunnu jarma og tolin bíða eftir mjólk­ar­ fløskuni frá onkrum øðrum, til tess at liva. Og skal hesin sjónleikurin spælast við teimum vanligu gekkaskortunum og tí tjúkka smyrslinum út yvir veru­leikan, so vilja Kaj Leo Johannesen og Helle Thorn­ ing Schmidt gera alt fyri at fáa silda­rok og boykott og rættar­mál av vegnum, áðrenn leik­tjaldið verður drigið á “ríkis­fundinum” um eina viku í Føroyum. Alternativið er greitt Tað er sjálvandi týdningar­ mikið at fáa boykottið burt­ ur. Men heldur enn at spæla sínar leiklutir sum statistar í hesum sjónleiki hjá Dan­ mark, eigur landsstýrið at halda fast um, at kvotan av Norðhavssild er eitt mál millum strandalondini, har ES og Danmark ikki eiga lut ella kunnu seta treytirnar. Og vit eiga at halda fast um, at boykottið er ólógligt og tí eigur at takast úr gildi beinanvegin. Verður tað trýstið lagt á Danmark og ES, heldur enn at lata tey so ómakaleyst trýsta okkum, so verður boy­kottið strikað, uttan at kyssa koyrilin hjá teimum, ið ólógliga taka sær vald á øðrum. Tí hetta er fyrst og fremst eitt sera pínligt og oyðileggjandi mál hjá Danmark og ES. Fiskivinnan má røkja føroysk áhugamál Jógvan Poulsen formaður í Havnar Framburðsfelag Tíðin er komin, at avgerðir verða tiknar um framtíðar fiski­vinnuna í Føroyum. Óvissan økist fyri hvønn dag, sum vit nærkast 1. jan­ uar 2018, tá verandi loyvi ganga út. Vit eiga at innrætta fiski­ vinnuna, so hon røkir før­ oysk áhugamál og fremur búskaparvøkstur og fólka­ vøkstur her á landi. Rakstarróp um upp­ boðs­sølu av fiskirættindum hava leingi verið frammi í miðlunum, har vinstra­vong­ urin við Sosialinum, Kring­ varp­in­um, Tjóðveldi og Javn­ aðar­flokkinum draga somu línu. Vanlig hugsandi fólk síggja klárari fyri hvønn dag, at hesi rakstrarróp um upp­ boðssølu eru tóm og skilaleys í praksis. Ein uppboðssøla hevði avhent okkara fiskatilfeingi til útlendskar kapitalsterkar fyritøkur, sum høvdu fiskað við útlendskum skipum og avreitt í útlendskum havn­ um. Hetta fremur ikki virðis­ øking í Føroyum, men hevði heldur tikið støðið undan føroysku vinnuni. Uppboðssøla hevur verið roynd í Kili, Ruslandi og Estlandi, har hon sambært granskarum er miseydnað og slept. Á Falklandsoyggjunum og í Namibia hava tey roynt at selt útlendingum fiski­ rættindini, og er úrslitið at útlendingarnir hava ongan áhuga í stovnsrøkt og heldur ikki í at gera íløgur á landi og enn minni í nýggjar avleiddar vinnur. Vit eiga at menna føroysku fiskivinnuna og leggja nýggj­ ar tryggar karmar fyri hana, soleiðis at hon heldur á at styrkja vinnuna á landi, bú­ skapin og samfelagið. Um ynski er at krevja inn pening fyri tilfeingið, so er hetta møguligt við eini einfaldari skipan, har kilo­ gjald verður ásett eftir parti av ársúrslitinum í ymsu veiði­bólkunum. Treytin fyri einum gjaldi skuldi verið, at vinnan fekk tryggar karmar við umsetilig­ heit, stabiliteti, tryggum brúks­rætti og frælsi at laga veiðitólini til tørvin. Ein einfaldur leistur fyri kilogjald hevði givið vinnuni kendar karmar, sum vóru lættir at rokna inn í framtíðar planlegging og íløguætlanir. Í verandi støðu eru ótrygg­leikarnir so stórir, at fleiri halda sær aftur við at seta gongd á nýtt virksemi og gera íløgur í vinnuna. Hendan naggatødn er skaði­lig fyri framburðin. Hótt­anir um uppboðssølu, sum tekur alt avlop úr vinn­ uni, eru eisini skaði­ligar. Vónandi kann sitandi samgonga skipað fiski­vinnu­ nuna av nýggjum, so hetta álvarsmál ikki verður givið upp til skutil. Landsstýrið ætlar nú at bakka fyri trýstinum frá donsku stjórnini í sildamálinum og viðvíkjandi boykottinum. Føroyar skulu sleppa altjóða rættarmálunum og seta sildakvotuna niður í helvt – eftir boðum úr Danmark og ES, sum yvirhøvur ongan rætt eiga til Norðhavssildina. Og hetta skal avgreiðast, áðrenn tann sonevnda “ríkisfundin” í Føroyum um ein viku... www.gevidblod.fo Felagið Blóðgevi Blóðbankin á Landssjúkrahúsinum J.C. Svabos gøta 43 100 Tórshavn Telefon: 30 45 22 Teldupostur: bbank@lsh.fo Blóðgevarar í Suðuroy Rannsóknarstovan á Suðuroyar Sjúkrahúsi Sjúkrahúsbrekka 19 800 Tvøroyri Telefon: 34 32 70 Teldupostadressa: lab@ssh.fo Klaksvíkar Blóðdonorlið Rannsóknarstovan á Klaksvíkar Sjúkrahúsi Sniðgøta 1 700 Klaksvík Telefon: 45 45 45 Teldupostadressa: labblod@ks.fo