fríggjadagur 18. juli 2014síða 46

juli 46 Ólavsøkan 2014 T að plagar at vera lítil ferðsla í tinghúsinum hesa árs­ins tíðina, og soleiðis hevur tað eisini verið í ár. Miku­dagin 28. mai var orduligur enda­brestur í løgtinginum. Henda dagin vóru fimm tingfundir. Tvey mál vóru á dagsskrá. Annað var upp­skot frá Jacob Vestergaard um broyting í løgtingslóg um ser­stakar treytir fyri fiskiskap eftir norð­havs­ sild og makreli 2014. Hitt var, at vinnu­nevndin hevði lagt fram álit í uppskotinum til samtyktar um at seta grein 19 nevnd at kanna viður­skiftini kring Eik grunnin. Vikið varð frá øllum tíðarfreistum á teimum við­ gerðarstigum, sum eftir vóru í løg­ tings­málinum um norð­havs­sildina og makrelin í 2014. Fimti fundurin varð settur klokk­ an 19.20, og hann var liðugur klokkan 19.25. Formaðurin boðaði frá, at um ikki fleiri mál komu til tingið, varð fundur ikki aftur fyrr enn á ólavsøku. Einki mál er síðani komið í tingið, og harvið verður næsti fundur ólav­ søkudag, soleiðis sum tað er ásett í stýris­skipanarlógini, sum varð sam­ tykt í hesum døgum fyri tjúgu árum síðani: § 10. Løgtingssetan byrjar ólav­ søku­dag og heldur á til ólavsøkudag árið eftir. Stk. 2. Ólavsøkudag ganga løg­ tings­formaður, løgtingsmenn, løg­ maður, landsstýrismenn og embætis­ menn skrúðgongu úr tinginum í dóm­kirkjuna, har gudstænasta verður hildin, og síðan aftur í tingið. Løgtingsformaðurin ger av, hvørjir embætismenn eru við í skrúð­gong­ uni, og hvussu gongan er skipað. Stk. 3. Løgtingið verður sett aftur ólavsøkudag kl. 13.00. § 11. Samkomustaður løgtingsins er Tórshavn. Í serstøkum føri kann løg­tingið tó koma saman til fundar á øðrum staði í landinum. § 12. Á ólavsøkufundinum greiðir løgmaður frá støðu landsins og tí, ið landsstýrið hevur í ætlan at fremja. Stk. 2. Við støði í røðu løgmans tekur tingið innan 6 yrkadagar støðu landsins til umrøðu. 20 ára føðingardagur Tað eru í hesum døgum 20 ár síðani, at galdandi stýrisskipanarlóg varð sam­tykt, og hon hevur verið galdandi síðani á ólavsøku í 1995. Politiska arbeiðið við lógar­upp­ skotinum varð grundað á álitið um stýrisskipan, sum serlig nevnd, sett av landsstýrinum í 1993, tilevnaði. Nevndin varð mannað við Sjúrði Rasmussen, Anfinni V. Hansen, Birni av Heygum, Hans Trygva Teirin og Kjartani Hoydal. Fyri at lógin skuldi verða gald­ andi, var kravið í gomlu lógini, at tvey løgting skuldu samtykkja hana í óbroyttum líki. Tað vil siga, at tað skuldi vera løgtingsval ímillum, at tingið eina ferð og so aftur eina ferð viðgjørdi og samtykti lógina óbroytta. Politiskur turbolensur Viðgerðin í sjálvum tinginum var á vári og sumri fyri 20 árum síðani, og tað kann ikki sigast annað, enn at hon var í einum tí turbolentasta politiska tíðarskeiðnum í nýggjari politiskari søgu í Føroyum. Løgtingið varð valt 8. november 1990, og harvið lá tað í luftini, at løg­ tingsval skuldi verða aftur á heysti í 1994. Eftir valið í 1990 skipaðu javn­ aðar­flokkurin og fólkaflokkurin sam­gongu við Atla P. Dam sum løg­manni. Samfelagskreppan og politiska kreppan sóust aftur í fleiri skift­ing­um og broytingum. Atli P. Dam segði, sum hann longu, tá ið sam­gongan varð skipað hevði boðað frá, løgmanssessin frá sær, tá ið val­ skeiðið var hálvrunnið. 18. januar 1993 varð Marita Petersen løgmaður. Eitt fjórðingsár seinni – 24. apríl 1993 – varð nýggj samgonga skipað millum javnaðar­flokkin, tjóðveldisflokkin og sjálvstýrisflokkin. Henda samgonga sat, inntil løg­ tingið 19. mai 1994 – eftir uppskoti frá sam­bands­flokkinum – samtykti, at val skuldi verða 7. juli. Landsstýrið sat, inntil nýggj samgonga varð skipað 10. september 1994 millum sam­bands­flokkin, javnaðarflokkin, verka­manna­fylkingina og sjálvstýris­ flokkin og við Edmundi Joensen sum løg­manni. Frá tí at løgtingsvalið varð útskivað 19. mai og fram til landsstýrisskiftið 10. september var talan um fyribils lands­stýri ella starvsstjórn. Tað var júst í hesum tíðarskeiðnum, at nýggja stýrisskipanarlógin varð við­gjørd og samtykt av tveimum løg­tingum. Talan var á mangan hátt um eitt heitt politiskt summar, og mót­satt øðrum árum var tað lív í ting­salinum dagarnar upp undir ólav­søku, men tað kann ikki sigast, at tað fór við so nógvari tíð at fáa nýggju stýris­ skipanarlógina samtykta. Meðan løgtingið plagar at binda frið í juni og juli mánað og inntil á ólavsøku, so var tað fyri 20 árum síðani løgtingsval og fleiri tingfundir upp undir ólavsøku, tá ið galdandi stýrisskipan varð samtykt, eftir at tingið fleiri ferðir veik frá tíðarfreistunum Tað politiskt heita summarið Jóannes Hansen, joannes@sosialurin.fo ...framhald