mánadagur 7. juli 2014síða 10

Mánadagur 7. juli 2014 · Nr. 76 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Íløgan í Tórsvøll vinnur seg innaftur Christian Andreasen, FSF-forseti Oddvør Johansen Tað er við stórari gleði, at vit í dag hava sett spakan í til tess at gera eystursíðuna av Tórsvølli lidna. Tá hetta ar­beiði er liðugt, kemur tað sanni­liga at verða eitt satt prýði fyri okkara land. Seinastu árini eru íløgur fyri tíggjutals milliónir gjørd­ar í Tórsvøll. Tá eystur­ síð­an er liðug, hevur FSF samanlagt gjørt íløgur í Tórs­vøll fyri umleið 60 millión­ir krónur. Hettar er alt peningur, sum FSF hevur fing­ið í stuðuli úr út­landi­ num. FSF og Tórshavnar Kommu­na hava havt eitt fram­úr gott samstarv við­ víkj­andi útbyggingini av Tórs­vølli. Síðani hetta sam­ starv byrjaði eru lagdar góð­a­r 100 mill kr. í Tórsvøll. Sam­starvið við Tórshavnar Kommu­nu hevur gjørt tað møgu­ligt hjá FSF at aktiverað 60 mill. Kr frá UEFA og FIFA. Útbyggingin av Tórsvølli kom í tøkum tíma. Bleiv Tórs­vøllur ikki dagførdur nú, høvdu vit neyvan sloppið at spælt A-landsdystir í Før­oy­ um framyvir. Krøvini til at spæla landsdystir eru herd mun­andi seinastu árini, ikki minst siðan UEFA hevur keypt sjónvarpsrættindini. Vit fáa nógvan pening fyri okk­ara sjónvarpsrættini, mill­um 15 og 20 mill. kr. ár­ liga. Útbyggingin av Tórsvølli hev­ur eisini gjørt hetta møgu­ligt. Tórsvøllur er dagliga karm­ur um sera nógv virk­ semið. Umframt alt lands­ liðs­virksemi, sum er á vølli­ num alt árið, verður vøll­ur­in eisini nógv brúktur til bæði vaksnamanna- og ung­ dómsvenjing hjá feløgu­num í høvuðsstaðnum. Tá vit tosa um lands­liðs­ virksemi, so er umráðandi at leggja okkum í geyma, at talan ikki bert er um A-landsliðið hjá monnum. Tí Fótbóltssamband Føroya hev­ur ikki færri enn átta lands­l­ið, sum eru virkin á ein ella annan hátt alt árið. Í fjør leiktu vit umleið 25 lands­dystir í Føroyum. Bara í fjør vitjaðu trý útlendsk a-landslið við monnum á Tórs­vølli. Teirra millum var Týs­k­land, sum hevði eini 200 fjøl­miðl­af­ólk við sær og fleiri hundrað áskoðarar. Trý U21- landslið vóru somuleiðis á vitjan, og eitt a-landslið við kvinn­um vitjaði eisini. Í ár eru aftur fleiri vitjanir á skránni, og til dømis skipar FSF í ár fyri tveimum mini­ kappingum fyri ung­dóms­ landslið. Ein var í vár, og í heyst verður skipað fyri EM- undan­kapping í Føroyum, tá ið trý U17-gentulandslið koma til Føroya at kappast við okkara gentur. Komandi vikurnar fara før­oysk feløg eisini at spæla Europa Cup dystir á Tórsvølli, og hesir verða í minsta lagi tríggir í tali. Spæla liðini seg víðari, verða dyst­ir­nir fleiri. Fótbóltur gevur munagott íkast til samfelagsbúskapin Føroyskur lands­liðs­ fótbótur kastar nógv av sær til okkara samfelagsbúskap. Lands­liðsfótbóltur ger Før­ oy­ar kendar í útlondum. Lands­liðs­vitjanirnar hava stóran tydning fyri okkara ferðavinnu, ikki minst flog­ vinn­an og gist­ing­ar­húsini njóta gott av hesum. Føroyska luttøkan í al­ tjóða fótbólti hevur við sær, at í minsta lagi eini 1.000 út­ lend­ingar á hvørjum ári vitja í Føroyum í sambandi við altjóða fótbólt. Hesi fólk skulu umframt ferðaseðilin mill­u­m Føroyar og útheimin eisini hava innivist, mat, flutn­ing og mangt annað, og hetta eru alt veitingar, ið verða keyptar frá føroyskum veitar­um. Harumframt er luttøkan hjá føroyskum landsliðum og feløgum í altjóða fót­bólti uttan iva eisini tað, sum í størstan mun mark­naðar­ førir Føroyar uttan fyri land­ odd­arnar, og sum fær ferða­ fólk at leita til Føroya. Um hugt verður eftir ítøki­ligu útbyggingini av Tórsvølli, so ber til at stað­ festa, at tá ið dagføringin av eyst­aru síðu av vøllinum er liðug komandi summar, eru ikki færri enn 60 milliónir krón­ur komnar úr ávikavíst UEFA og FIFA í stuðli til tær útbyggingar, sum eru gjørd­ ar. Pengar, sum annars ikki høvdu komið inn í føroyska samfelagsbúskapin. Tí ber til at staðfesta, at tær íløgur, sum Tórs­havnar Kommu­na og Fótbólts­sam­ band Føroya í løtuni gera í Tórsvølli við góðum stuðli frá ávikavíst UEFA og FIFA hava stóra ávirkan á før­ oyska samfelagsbúskapin, ferða­vinnu­na, menningina av føroyskum fótbólti og ikki minst á trivnaðin í høvuðs­ stað­num. Íløgurnar í Tórs­ vøll vinna seg sostatt væl og virðiliga innaftur. 30.06.2014 kjak Sera áhugavert var at lesa viðmerking frá Jógvan Fríðriks­son, biskupi um tón­ leik í kirkjunum, viðmerking, sum tveitir fleiri spurningar út til “fólkið”, kirkjufólkið í Før­oy­um. Hvat kann framførast í eini kirkju? Skal tað kosta at koma inn? Hvussu varveita við spekt og sóma í hesum rúmi­num, sum fyri tann trúgv­andi ikki er ein aula ella ein konsertsalur, men eitt heilagt rúm. Sum tað verð­ur sagt í inngangsbønini hvønn sunnudag: “Eg eri inn kom­ in í hetta heilaga hús títt at hoyra. . . “. Í nógv ár hava tónleikarar og kórsangarar spurt, hví kirkjan ikki loyvir sølu av atgongu­merkjum í landsins kirkj­um. Svarið hevur bara ver­ið: Soleiðis er tað bara, tað er ikki loyvt. Men at kirkjan í grundini – veg­na manglandi lógarverk – heldur ikki hevur havt heimild til at gjalda einum ungu­leikara samsýning fyri at vera bundin á orgul­bonki­ num árið runt – tað visti eg ikki. Altso hevur kirkjan, har eg sjálv virkaði í eitt manna­ minni, ólógliga goldið mær eina samsýning – kanska av sín­um tiltøkupeningi – øll ár­i­ni. Hetta má vera rætta staðið at heita á mentamálaráðið um at taka eina avgerð og lýsa kunngerðina um hesi viður­skifti ongantíð ov skjótt. Ein konsert er ikki ein guds­tænasta, og ein gud­s­ tæn­as­ta er ikki ein konsert. Tá ið konsertir verða hildnar við proffessjonellum tón­ leikar­um, t.v.s. tónleikarum, ið liva av sínum spæli, rena vit okkum beinanvegin í spurn­ingin gjald ella ikki gjald fyri arbeiðið. Eg kenni nakr­ar proffessionellar tón­ leikar­ar, sum alt lívið hava spælt í okkara kirkjum, uttan at fáa nakað afturfyri. Og um­ber­ingin hjá kirkjuni er óivað, at eingin heimild er. Ein aktuell hending var konsertin á Eiði herfyri, har fólk máttu keypa at­ gongu­merki fyri at sleppa inn. Hetta er ókent í Før­oy­ um, og her mugu kirkju­ligu myndug­leikarnir bein­an­veg­ in taka eina avgerð og seta nøkur ting upp á pláss. Í grundini er spurningurin um tónleik í kirkjunum sera ein­faldur: vilja vit hava nakr­an urguleikara? Vilja vit hava konsertir? Um vit siga ja, so mugu kirkjuráðini fáa pening at arbeiða við. Tíð­in er fullkomuliga og al­deilis farin frá, at fólk, sum hava lisið og lært í 4 -7 ár sita og arbeiða við sínum faki fyri einki ella fyri lítið og einki. Kanska var tað eitt hug­skot at sleppa teimum gomlu klokkutíðunum, har guds­ tæn­asturnar vórðu lagd­ ar eftir, nær neytini vóru mjólkað og hoyggið drig­ið. Væl ber til at fleiri kirkj­ur býta ein urguleikara ímill­ um sín og gjalda honum fyri tað. Tað krevur bara, at gudstænasturnar verða skip­að­ar soleiðis, at tær ikki allar eru um somu tíð sunnu­ dagar. (Hetta ber væl til í Suður­oynni.) Um ein kirkja so fegin vil hava, at konsertir fara fram, er tað eitt hugskot at gera ein “kon­sert­kassa”, har tað hvørt ár verður settur hóskandi pen­ing­ur av. Loypir nakað av, fer tað aftur í felagskassan. Er tað ov lítið, ja, so verða ikki fleiri konsertir tað árið. Á sama hátt má vera við t.d. vøggu­sangi, sum má hava ein ser­lig­an kassa. Danskar kirkjur hava lønt­ar sangarar, tað hava før­ oy­ing­ar og norðmenn ikki, og tað haldi eg vera gott. Í staðin kundi ein lærd­ur urguleikari í starvi sín­um verið forpliktaður til at hava barna­kór, sang við kon­fir­ mantu­m og vaksna­manna­ kór. Hetta hoyrdi sjálvandi til lønta starv hansara. Hvør skal sleppa inn í kirkju­na at spæla/syngja? Ein trupul og kanska kenslu­ borin spurningur. Fyrst er at siga, at eingin bólk­ur, einki kór ella orkestur hev­ur krav uppá at sleppa inn í nakra kirkju, hóast vit plaga at siga, at gáttin er lág í fólkakirkjuni. Sjálv meini eg, at tað er ikki alt, ið skal drags­ast inn í kirkjuna. Kirkjuráðið er fólkavalt og suverent og kann siga nei. Einki orkestur sleppur held­ ur inn á G, bara tí tað vil inn á G. Eingin bólkur slepp­ur inn á Rex ella í Norð­ur­landa­ hús­ið uttan víðari. Hesi støð velja og vraka og seta sjálvi billett­prísin. Vit hava nógvar mein­ ing­ar og fordómar um júst hetta. Instrumentalur tónleikur, sum ikki myndar nakað ávíst – sum er absoluttur – er ein tóna­heimur, ein verð, sum uttan orð nemur við hjarta mítt og sinn. “Du bliver ramt af nogle lydbølger, og straks begynder du at føle”. (Sitat: Peter Bastian). Tú kanst aftan­á eina góða konsert føla teg reinsaðan og kanska enn­ tá føla teg sum eitt frægari menniskja. So títt og knapt at tón­ leik­urin hevur tekstir, er støð­an ein onnur. Orðið hev­ur sterka megi. Hvør er boð­skapurin? kann verða spurt. Hevur hetta spekt og sóma? Er hetta nakað, sum bara er útvortis ella kanska be­spottiligt? Vit kunnu blíva við at spyrja – um alt møgu­ ligt. Mín seinasti spurn­ingur er: hvar er Kristus? Ein kendur havnarmaður segði eina ferð við meg: Jesus er so “large”. Og rætt er, at Jesus var modernaður í síni tíð. Í dag hevði hann havt koyri­kort. Sjálv havi eg ongar for­ dómar mótvegis rokk­tón­ leiki, jassi, poppi, dansi­tón­ leiki, gospel ella doom-metal, bara tað verður ordiliga fram­ført og tónleikararnir eru seriøsir. Hetta er teirra fak, teirr áhugi og gleði, men vit noyðast at hugsa um tað heilaga rúmið, vit eru stødd í. Spekt og sóma. Rúmið er “andaliga heim­ ið” hjá fjøld av fólki. Her inni fáa tey sálartroyst, inn higar koma tey, tá ringast stendur til, men eisini tá ið gleði­ ligastu hendingarnar eru. Ein og hvør kann vera her – eisini tann, sum ikki eigur eitt reytt oyra. Tí býður tað mær ímóti at skula gjalda fyri at koma inn at hoyra t.d. “Messias”. Sakin má loysast á ann­an hátt. Tónleikur í kirkjuni