týsdagur 15. juli 2014síða 12

Mikudagur 16. juli 2014 · Nr. 80 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 at fáa í boði, tá skúlin var liðugur, og hon hevur tí ofta sett seg í samband við Almannaverkið fyri at frætta, um nakað var til dreingin. – Tá eg ringdi til málsviðgeran svar­aði hon: Skal drongurin ikki hava feriu? Tá hugsi eg, at tað tykist ikki sum tey skilja okkara støðu yv­ir­høvur. Eg kann ikki bara blaka Trónd inn eitt nýtt stað og siga, nú skal tú vera her allan dagin. Hann hev­ur ikki gott av alt ov stórum broyt­ingum, og tí er neyðugt við ein­ari ávísari innkoyringartíð, sigur mamm­an. Men tíðin gongur, og nú er helvtin av summarferiuni farin. Fríggjadagin 11. juli skrivaði fam­ ilj­an enn einaferð til Almannaverkið eft­ir einum bindandi svari, og fekk tá ein mail um, at Tróndur kann fáa fyribils dagtilboð á frí­tíð­ar­ heiminum frá 11. august til 1. sept­ emb­er og fult pláss á Virkni frá 1. sept­ember, og at játtanarskrivið kem­ur í komandi viku. Sóley er tó ikki sannførd, fyrr enn skrivliga játt­an­in er komin. – Vit vita einki fyrr enn vit hava fingið skrivliga játtan upp á, at Tróndur hevur fingið pláss. Vit hava akkurát bíðað í 14 dagar eftir ein­um skrivlium avslagi, so vit kundu klaga. Eg veit ikki hvussu leingi vit skulu bíða eftir hesum, sig­ur hon. Onga inntøku Tá tú fyllir 18, missir tú ymiskar tæn­astur, sum fyrr vóru ókeypis, men Tróndur hevur onga inntøku enn, hóast hann fylti 18 ár í mars. – Vit søktu um pensión í januar, men enn hava vit ikki so mikið sum fingið eitt svar. Samstundis fingu vit at vita, at vit skuldu søkja um lummapengar, sum so vórðu drign­ ir frá pensiónini, tí tað ofta gongur skjót­ari við lummapengum, men held­ur ikki hesum viðvíkjandi, hava vit hoyrt nakað sum helst, greiða foreldrini hjá Tróndi frá. Hann hevur tískil onga inntøku at gjalda fyri útreiðslur til dagtilboð, bú­stað og vanligar tænastur, sum onnur fólk. Í sambandi við bústað hava for­ eldr­ini skrivað Trónd upp í Havn og í Runavík. Dagtilboð hava hava tey so søkt um sama stað, sum bústað, men tey vita einki um, nær hann fær ella hvar hann fær bústað. – Tað er ikki møguligt at fáa at vita, hvussu langa tíð tað tekur, tí tað verður ikki avgreitt eftir bíði­ røð. Tey velja eftir tørvinum hjá per­sóninum og eini heildarmynd av, hvar viðkomandi passar best inn, sigur Sóley. Fekk bjóðað óegnaðan bústað Júst hetta undrar hana, tí Tróndur hev­ur faktisk fingið bjóðað ein bú­ stað, men áðrenn hon náddi at taka av, ringdi leiðarin av staðnum og segði, at hon ikki helt, at tað var eitt stað fyri hann. Sóley hevði somu­ leið­is sjálv kannað tað og funnið út av, at tann yngsti á staðnum var 43 ár og tann elsta var 63 ára gom­ul. Tvey av búfólkunum sótu í koyristóli og eingin av teimum tos­ aði. Tróndur var tá 17 ára gamal. – Eg skilji ikki, hvussu tú kanst koma fram til, at hetta hevði hóskað væl til ein 17 ára gamlan mann, sum elsk­ar at spæla bólt og hevur tørv á at samskifta við fólk, sigur Sóley. Tróndur hevur einki mál sjálvur, men tey skilja hann, og tú kanst sam­skifta við hann á annan hátt. Krops­liga er hann væl fyri og dámar væl praktiskar uppgávur so sum at hjálpa til við fysiskum arbeiði. – Tróndur elskar at hjálpa til. Hann hevur eitt nú hjálpt okkum við at grava uttanfyri í summar, hann hevði egnað seg væl til okkurt fys­iskt arbeiði, og honum dámar somu­leiðis sera væl at sparka bólt, hó­ast at hann ikki skilir reglarnar og kann ikki vera við í einum skip­ að­um spæli, greiða foreldrini frá. Tey halda, at hann treingir til at sleppa at royna nakað annað enn skúl­an, tí tað bókliga sigur honum einki. – Tað allar besta fyri hann er eitt pláss á vardum verkstaði. Víðari skúli hevði ikki verið nakað fyri hann, sigur Álvur. Mest til praktiskar uppgávur Tróndur var byrjaður at keða seg í end­anum av skúlatíðini, og brúkti ofta tíðina saman við húsa­vørð­ inum held­ur enn at sita á skúla­ beinki. – Hann kann ikki læra at rokna og skriva, og tí sigur tað honum einki at sita á skúlabeinki, sigur páp­in. Fyri at Tróndur skuldi hava okk­urt at gera eftir skúlan, hava foreldrini kortini søkt um und­an­ taks­loyvi, so hann kann ganga á Skúl­anum á Trøðni eina tíð aftrat, men hava fingið avslag. – Tað er ikki trupulleikin, at hann ikki sleppur í skúla, tí tað tím­ir hann einki serliga væl, men vit hava simpulthen verið har, at vit mangla ansing, tá vit skulu aftur til arb­eiðis eftir summarsteðgin, sigur pápi Trónd. Tróndur hevur fingið í boði um­ lætt­ing einaferð um vikuna fyri at venja seg við at vera uttan fyri heim­ið hjá foreldrunum. Á einum fundi varð nevnt, at hann kundi vera til umlætting seinnapart og í frítíðarskúla um morgunin, men hetta hevur ikki áhuga hjá for­ eldr­unum, tí tað tykist sum rein upp­bevaring av dreinginum, sigur mamm­an. Hon er sera ør­kyml­að um støð­una og stúrir fyri fram­tíð­ ini. – Eg hugsi sera nógv um, hvussu hann skal fáa eitt gott innihaldsríkt lív í Føroyum. Eg vóni ikki, at tað verð­ur so, at vit skulu umhugsa at flyta av landinum, men mín kensla er, at tey veiku verða ikki vird í hes­ um samfelagnum. Ikki vanur við umlætting Foreldrini liva ikki saman, og Trónd­ ur skiftur tískil millum at vera hjá páp­anum og mammuni. Av tí sama er hann ikki vanur við at búgva aðra­staðni enn hjá foreldrunum. – Hann skal venja seg við at sova, uttan at eg ella pápi hansara eru har, sigur Sóley. Hon vil fegin hava, at Tróndur fær tíð at venja seg til nýggju umstøðurnar, og hon held­ ur somuleiðis, at hann treingir til at fáa sítt egna heim skjótt. – Vit gera sikkurt øll okkara børn­um eina bjarnatænastu, um tey búgva heima for leingi. Eg geri kanska for nógv fyri hann, tá hann er heima, og hann hevur tørv á at ger­ast meira sjálvstøðugur uttan fyri heimið. Haraftrat ávirkar tað hini børnini nógv, um hann ikki er í so góðum lag, tí hann kann vera nokk­so ógvusligur, og tað er eisini hart at síggja, sigur Sóley. Hon býr í Vestmanna saman við manninum, Jógvan Sigurd Hórð­ ará, og eigur umframt Trónd, tvær døt­ur saman við manninum. Pápi Trónd, Álvur Hansen, býr í Havn og eigur ein son saman við Katrin Jo­ en­sen, sum eigur tvey børn framm­ an­undan. marjun@sosialurin.fo Hóast Tróndur fylti 18 ár í mars, hevur hann enn ikki fingið játtað pensión. Foreldrini søktu um pensión til dreingin í januar