hósdagur 4. september 2014síða 13

13 Fríggjadagur 5. september 2014 · Nr. 100 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 85 ára føðingardagur Hósdagin 4. september fylti Jastrid Fold­bo, Leir­ vík, 85 ár. Dag­urin verður hildin í Bovling­høllini í Leir­vík leygardagin 6. sep­ tember frá kl. 18.00. Øll eru hjartaliga væl­komin. 60 ára føðingardagar 22. august 2013 fylti Maggi 60 ár og 24. september fyllir Elin­borg 60 ár. Dag­ urin verð­ur hildin í Dansi­ frøi 20. september frá kl. 18.00. Øll eru hjartaliga væl­komin. Prógv Tann 12. august hevur Lena Fríðunn á Ørg, Sør­ vágur, lokið cand.scient. pol prógv við Syd­dansk Universitet í Odense.w 25 ára starvsdagur 4. september 2014 hevði Olaf í Garði Joensen, Eiði arbeitt sum maskinmeistari á Eiðisverkinum og á Fossáverkinum hjá SEV í 25 ár. Útnorðurráðið og arktiska samstarvið millum Ísland, Grønland og Føroyar Unnur Brá Konráðsdóttir, Fráfarandi formaður í Útnorðurráðnum og altingslimur fyri Sjálfstæðisflokkin Í hesum døgum hevur Út­ norður­ráðið sín ársfund á Vestmannaoyggjunum. Út­ norðurráðið er parla­men­ tar­iskt samstarv mill­um Ís­ land, Grønland og Før­oyar. Endamálið er at virka fyri áhugamálunum hjá lond­ unum, verja norður­at­lant­ isku mentanina og náttúru­ til­feingið, og somuleiðis at virka fyri stjórnarsamstarvi millum tey trý londini. Londini í útnorði eru knýtt saman við týð­andi søgu­ligum og mentanar­lig­ um bond­um, og í nógvum førum hava vit somu náttúru­treytir og fíggjarlig kor. Meðan broytingarnar í arkt­iska økinum hava verið, hevur Ráðið, sum varð stovnað í 1985, fremst av øll­ um ment seg til at viðgera mentanar­lig mál og í størri mun at umrøða fíggjarmál og onn­ur politisk mál. Fyri at styrkja samstarvið millum lond­ini í útnorði, vóru uttan­ ríkisráðharrarnir í Íslandi, Grønlandi og Føroyum á fundi í síðstu viku. Har vóru arktisku viðurskiftini serliga umrødd. Meðan eg havi verið for­ kvinna, hevur Útnorður­ráð­ ið í størstan mun virkað fyri styrktum arktiskum sam­ starvi. Arktis í fokus Eftir ráðstevnuna hjá Út­ norð­urráðnum í 2012, sum var um geopolitikkin hjá ráðnum við atliti til Arkt­is, skeyt ráðið upp, at Ísland, Grønland og Før­oyar styrkja sítt arktiska sam­ starv, og somuleiðis kanna møguleikarnar fyri at føra ein felags arktiskan poli­ tikk. Á ársfundinum í Narsar­ suaq í fjør var samtykt at styrkja arktiska samstarvið. Egill Þór Nielsson hevur síð­ an tosað við fólk í útnorði, granska í skjølum og fyri­ reika eina frágreiðing til ráð­ ið. Týdningarmestu úrslitini eru hesi: 1. Ein felags arktiskur politikkur fer at styrkja samstarvið millum Ísland, Grønland og Føroyar, og tað gevur londunum í útnorði eina sterkari rødd í altjóða samfelagnum. 2. Londini í útnorði kunnu í nógv størri mun styrkja sítt búskaparliga samstarv. Møguleikarnir hjá Íslandi, Grønlandi og Føroyum eru serliga tengdir at havsins ríkidømi og vitanini, sum londini hava ment í hesum vinnugreinunum. Tað verður mælt til, at Ísland, Grønland og Føroyar gera eina frí­hand­ ilsavtalu, so londini hava eitt felags búskaparligt øki, sum kann vera við til at styrkja búskaparstøðuna í øllum londunum. Soleiðis kunnu lond­ini eisini gagnnýta inn­ anhýsis samferðsluna, eisini um norðpólin. 3. Londini skulu vera sam­an um at gera vart við seg og hava framløgur í al­ tjóða samfelagnum. Tað er krav­mikið at byggja upp í so lutvíst smáum samfeløgum, og tað er týðiligt, at nakrar uppgávur verða loystar mest skynsamt, um útlendskir sam­starvspartar eru við. Tað verður mælt til, at lond­ ini leggja fram sum ein eind, millum annað í Arkt­iska Ráðnum. Har røkka áhuga­ málini hjá Íslandi, Grønlandi og Føroyum einum stór­ um og samansettum bólki av íleggjarum, fyri­tøk­um, gransk­arum og politik­ar­ um. Útnorðurráðið hevur mill­ um annað mælt til, at lands­stýr­ini (1) styrkja sam­ starv­ið í arktiskum høpi og (2) semjast um eina innan­ hýsis fríhandilsavtalu, og sam­stundis fáa eitt felags búskaparligt øki. Í august bað Útnorðurráðið um eftir­lits­støðu í Artiska Ráð­ num, og í november í ár fer ráðið at skipa fyri einari ráðstevnu í Arctic Circle um parlamentariskt samstarv í Arktis. Hetta eru týðandi stig fyri at styrkja arktiska samstarvið millum londini í útnorði. Umráðandi samstarv Vit í Útnorðurráðnum eru ein umráðandi rødd í Arktis, tá vit standa saman. Vit eru lut­víst fáir íbúgvar, men hóast tað eru Ísland, Grøn­land og Føroyar áleið 10 prosent av samlaða land­ mass­anum í Arktis, og 20 prosent av samlaða fólka­ talinum í arktiska økinum. Okk­ara landa­frøðiliga støða í Norður­at­lants­hav­inum mill­um Evropa og Norður­ amerika við støðugt meira sambandi við eystur-Asia um Norðuríshavi ger, at londini í útnorði fáa ein enn virknari leiklut í framtíðini. Okkara landafrøðiliga støða ger eisini, at londini í útnorði kunnu vera miðdepil fyri handli, vísindi og altjóða sambandi í Arktis, hetta í samstarvi við stórveldini, hini norðurlendsku londini og aðrar aktørar. Tað er av somu orsøk umráðandi, at Ísland, Grønland og Føroyar hava somu áhugamál, so londini í útnorði styrkja sína støðu í Arktis. kjak Vit í Útnorðurráðnum eru ein umráðandi rødd í Arktis, tá vit standa saman. Vit eru lut­víst fáir íbúgvar, men hóast tað eru Ísland, Grøn­land og Føroyar áleið 10 prosent av samlaða land­mass­ anum í Arktis, og 20 prosent av samlaða fólka­ talinum í arktiska økinum Unnur Brá Konráðsdóttir