hósdagur 11. september 2014síða 4

Fríggjadagur 12. september 2014 · Nr. 103 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Seinastu tveir dagarnar hava samráðingarfólk frá uttanríkistænastuni og TAKS samráðst við turk­ iska sam­ráð­ingar­nevnd í Ankara. Tað sigur løg­mans­ skriv­stovan í tíðinda­ skrivi. Lagt verður aftrat, at seinnapartin í gjár eydn­ aðist pørtunum enda­liga at semjast um sátt­mála­ tekst­in í komandi frí­ handils­sátt­mála millum Før­oy­ar og Turkaland. - Hetta er eitt veruligt fram­brot, tí tað eru heili 15 ár síðan, at sam­ráð­ing­ ar­til­gongdin byrjaði. 
- Turkaland er ein stór­ur og vaksandi mark­ nað­ur fyri bæði laks og upp­sjóv­arfisk. Í løtuni er okkara útflutningur til Turkalands nógv tarn­ að­ur av høgum tolli á uppsjóvarfiski og laksi. ES og EFTA hava frí­handils­ sátt­mála við Turkaland. Løgmaður, Kaj Leo Johanne­sen, sigur, at hetta er orsøkin til, at okkara útflytarar hava havt torført við at kapp­ ast við eitt nú ís­lend­ing­ ar, norðmenn ella skotar. Vón­andi verður hetta skjótt søga. - Komandi frí­handils­ sátt­málin við Turka­land, tá hann er undir­skriv­ að­ur og settur í gildi, tryggj­ar føroyskum fyri­ tøkum tollfría mark­nað­ ar­atgongd fyri allar vørur av týdningi fyri Føroyar, sig­ur løgmaður, Kaj Leo Johanne­sen. Áki Bertholdsen Ein kommunulækni í Før­ oy­um er fyribils koyrd­ur úr starvi. Tað veit Kringvarpið at siga. Orsøkin er, at hann er meld­aður fyri kynsligan ágang ímóti kvinnuligum sjúk­ling­um. Aðalstjórin í Heilsu­ mála­ráð­num váttar fyri KvF, at ein kommulækni er koyrd­ur úr starvi fyribils ímeð­an eitt mál ímóti hon­ um verður kannað. Tað hendir eftir at løg­ reglan hevur gjørt Heilsu­ mála­ráðið vart við, at kommunulæknin verð­ur kannaður fyri skuld­set­ ingar um kynsligan ágang og tí er hann frákoyrdur ímeða­n málið verður kann­ að, og tað er nú farið til ákæru­myndugleikan at taka støðu til. Hann er skuldsettur fyri kynsligan ágang ímóti fimm kvinnum í aldri­ num 20-30 ár, og sum høv­ du verið hjá honum, eitt nú í sambandi við und­ irlívskanningar. Áki Bertholdsen Tað er ein aldagomul, føroysk siðvenja, har seyður verður givin sum samsýning fyri at ganga á fjall og fyri at røkta seyð. Men eftir skattalógini skal slíkur seyður gevast upp í skatti sum inntøka og statt skal skattur rindast av virði­num. Men nú hevur lagt upp­ skot fyri Løgtingið sum bein­leiðis setir tað í lógina, at hereftir skal tað vera skatta­ frítt. Jørgen Niclasen, lands­ stýris­maður í fíggjarmálum, sigur, at siðvenja hevur tó verið at krevja skatt av slík­ um. Hinvegin hava fleiri ting­ fólk gjørt greitt, at tey vita dømi um fólk, sum eru kravd í skatti, tí tey hava fingið seyð afturfyri at hjálpa ein­ um bónda. Tingfólk vistu dømi um, at Taks hevði biðið bøndur um p-tøl hjá hjálparfólki, sum høvdu fingið seyð í løn fyri at reka og fletta. Men í øllum førum eru inn­tøku­r­nar hjá lands­ kassa­num og kommunum av hesum, so lítlar, at tað mesta av henni hevði farið til umsiting og eftirlit. - Samstundis hevði henda ser­liga mentanin, sum er í sam­bandi við seyðahald í Før­oyum, verið órógvað, sigur hann. Fíggjarnevndin hjá løg­ ting­inum hevur viðgjørt spurn­ingin, og er samd í, at slíkur seyður skal vera skatta­fríur. Og fíggjarnevndin hevur fing­ið upplýst frá Taks, at tað verða heldur eingir trupul­ leikar í samband við mvg av seyði, sum verður latin sum sam­sýn­ing fyri fjallgongu og røkt. Løgtingið fer at atkvøða um málið í morgin, men eftir­ sum øll eru samd um tað, er tað bara ein av­greiðslu­spurn­ ing­ur. Kommunulækni kannast fyri kynsligan ágang Lækni er koyrdur heim ímeðan málið verður kannað Føroyar nærkast Turkalandi Føroyar og Turkaland eru á gáttini at undirskriva ein fríhandilssáttmála Áki Bertholdsen Nýtslan av netbankum, mobil­bankum og inter­ net­gjalds­loysnum v.m. økist stórliga. Sam­ stundis mugu vit ásan­ na, at teldusníkar legg­ja stóra orku í at treing­ ja inn í teldu­skipan­ir. Hóast pen­inga­stovn­ar­ nir hava sína egnu væl­ virk­andi logonloysn, so hevur leingi verið ynski um at uppstiga trygd­ ina í hesum skipa­num til sama støði sum hjá donsku pen­ing­a­stovn­ un­um og yvir­høv­ur at fylgja stand­ardi­num í altjóða fígg­j­ar­sek­tori­ num. Harumframt er tørv­ur á eini skipan, sum loyvir tal­gild­um undir­ skriftum á trygg­um grund­ar­lagi, og hes­um vilja før­oysku pen­inga­ stovn­ar­nir ar­beiða fyri. Í samráð við Nets DanID eru pen­inga­stovn­ a­r­nir komnir ásamt um eina NemID loysn, sum tekur atlit til føroysk viðurskifti, og kann nýtast bæði av priva­t­ kundum og fyri­tøk­um. Tað góða við loysn­ini er, at hon er sam­bæri­lig við donsku skipan­ina, og tí kann sami NemID brúkari nýt­ast í Føroyum og Dan­mark. Føroysku kund­ar­nir fáa sostatt ein nú­timans og brúkara­vin­ ar­lig­an digi­tal­an sig­nat­ur á hægsta trygd­ar­støði. Føroysku peningastovnarnir hava gjørt avtalu við Nets DanID um eina NemID loysn, sum verður tillagað føroyskum viðurskiftum, og tikin í nýtslu miðskeiðis í 2015 NemID til Føroya næsta ár Sleppa nú frá at rinda skatt av seyði Nú skulu tey sum fáa seyð í løn afturfyri at hjálpa eimum bónda, ikki longur rinda skatt av tí. Tað fer Løgtingið at samtykkja