mánadagur 29. september 2014síða 13

13 Mánadagur 29. september 2014 · Nr. 110 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 útbúgving í virkisbúskapi? Og hugsa vit um KT, hava vit einar 200 KT-frøðingar í Føroyum. Skulu vit vera á sama stigi sum onnur norð­ ur­lond, skuldu tað verið 1000 KT frøðingar í Føroyum sum kundi ment kappingarførið hjá føroyskum vinnulívi. – Tað merkir, at vit inn­ flyta KT vitan til Føroya ístaðin fyr at menna KT loysn­ir í Føroyum. Men er tað ikki ein vandi fyri at vit útbúgva ov nógv av ávísum fakbólkum? Erika Hayfield sigur, at tey útjaðaraøkið í Norður­ lond­um sum veksa, eru tey økini við nógvum út­ búgv­ingum. Tað kasta nógv annað av sær aðrar vegir, tí tað birtir uppundir nýskapan, skapar størv og ríkar mentanarlívið. Gunnbjørn Joensen held­ ur eisini, at vit mugu ansa eftir, at vit ikki útbúgva okk­ um ov nógv. Hann sigur, at Gjáarsjúkan er vælkend. Tá ið hann verður biðin um at forklára, hvat gjáarsjúkan er, sigur hann, at veruleikin er, at gjáarfólk lósu so nógv, at tað legði bygdina í oyði. Hann vísir eisini á, at í summum útbúgvingum er tað praktiska tikið burtur úr. Í dag ber til, á pappírinum í hvussu so er, at verða maskin­meistari, uttan at duga gevind. – Tað merkir, at teir bestu maskinmeistararnir í dag, eru kanska teir úr Eysturevropa. 800 KT frøðingar Tá ið tey trý við pallborið at enda vóru biðin um at nevna eitt átak, sum tey halda eig­ ur at vera sett í verk fyri at lyfta okkum fram á sum sam­felagn, nevnir Ólavur Ellefsen, uttan at blunka, at vit skulu útbúgva 800 KT frøðingar, sum skulu vera við til at bøta um kappingarførið hjá føroysku vinnuni. Erika Hayfield heldur, at tað er neyðugt at skipa nógv betri samstarv ímillum arbeiðsmarknaðin og út­ búgvingarskipanina, so at tey, sum lesa -eisini tey sum lesa uttanlands- fáa eitt betri tilknýti til føroyska ar­ beiðsmarknaðin og hvat rørir seg í samfelagnum. – Vit mugu geva teimum ta fatan, at tað, at velja Føroyar, er ikki tað sama sum at siga farvæl við við spennandi starv og eina mennandi yrkis­leið. Gunnbjørn heldur, at tað er avgerðandi at føroyingar føla seg akkurát líka væl uttanlands sum heima. – Í dag er tað er ein nega­ tivur hugburður ímóti teim­ um, sum arbeiða uttanlands. Og eitt annað neyðugt átak er, at virka okkara egnu rávørur meiri, sigur Gunn­ bjørn Joensen. vinnudagurin Áki Bertholdsen Í Føroyum er rákið púra greitt: Tað eru færri og færri føroyingar, sum ar­beiða í fiskivinnunu, sum skal eitast at vera okkara høvuðsvinna. Sam­stundis eru tað al­ samt fleiri sum fáa sær bókl­igar úrbútgvingar. Tað var uppleggið til pallborðsfundin á vinnu­degnum í Norður­ landahúsinum seinna­ partin fríggjadagin. Í hesum sambandi varð upplýst, at seinastu árini er talið á fiskimonnum lækkað úr 2500 niður í gott 1500 Og størvini í fiska­ vøru­ídnaðinum er eru fækk­að úr 2000 – sløk 1400 størv. Hinvegin er talið á før­oyingum undir út­ búgv­ing er hækkað úr 1500 fólkum fyri 10 árum síðani, upp í 2500 fólk nú. Her er talan um útbugvingar, sum geva rætt til stuðul frá Studna, mest universitets­útbúgv­ ingar, men talan kann eis­ini vera um styttri út- búgvingar. Tær best umtótu út­ búgv­ingarnar í Før­oy­ um eru lærarar, maskin­ meist­ari, náms­frøð­ingar, skipari, sjúkra­røktar­ frøð­ingur og skipsførari. Nakrar av teimum best umtóktu útbúgv­ ing­ar­nar hjá før­oying­um uttan­lands, eru náms­ frøði, lækni, løgfrøði, sjúkra­røkt­ar­frøði og sálar­frøði. Verður hugt eftir lær­ lingatølunum vóru eini 400 nýggir lærlingar settir í starv fyri 10 árum síðani, men so lækk­aði talið munandi í krepp­ uni niður í hálvtannað­ hundrað nýggir lærlingar, men hesi seinastu árini er tað so kvinkað uppeftir aftur og í fjør sluppu 278 nýggi lærlingar í læru. Samanumtikið vísa tølini, at í ringum tíð­ um, fækkar talið á hend­verkara­lærlingum munandi, men talið á teim­um, sum leita sær bók­ligar útbúgvingar, veks­ur munandi. Samstundis vísa tølini, at av teimum, sum fara til Danmarkar at lesa, koma tey fægstu heimaftur. Av teimum, sum fóru til Danmarkar at ganga í skúla í 2004, eru bara 58 prosent komin heim aftur síðani, nú 10 ár síðani Annars vísir tað seg, at bara annaðhvørt fólk, sum fer av landinum at lesa eru tað bara helvtin, sum kemur aftur, ella stívliga tað. Spurningurin er um tað eru vit, sum ikki megna at lokka fólk, sum fara uttan­lands at lesa, heim­a­ftur, ella um tey taka útbúgv­ingar, tað ikki er brúk fyri í Før­ oyum. frøðingar Færri arbeiða og fleiri lesa Færri og færri føroyingar arbeiða í fiskivinnuni, men nógv fleiri fáa sær bókligar útbúgvingar Tað byrjar alt við okkara útbúgvingar­ stovnum Tummas Justinussen, stjóri á Skansanum Offhsore, tekur ímóti heiðrinum sum ársins virki í ár. Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúdsinum, handar honum blómur og hin stjórin í í Skansanum Off Shore,Jens Meinhard Rasmussen, hómast aftanfyri Mourits Mohr, stjóri í Mest og Pam off Shore, tekur ímóti heiðrinum fyri ársins átak fyri at hava fingið poripallin, West Hercules, til Føroyar. Undir liðini á honum er Bergur Poulsen, formaður í Arbeiðsgevarafelagnum og Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum