týsdagur 30. september 2014síða 14

Mikudagur 1. oktober 2014 · Nr. 111 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Sunnukvøldið 31. august var stórt minningarhald í Ebenezer, í sam­ band við at júst hendan dagin vóru 100 ár liðin síðan Petur William Há­ berg var borin í heim. Fyri 100 árum síðani, 4. sep­ temb­ur í 1914, doyði skotski trú­ boðarin, William Gibson Sloan, í heimi sínum á Tinghúsvegnum í Havn. Hetta sama ári verður eitt dreingja­barn borið í heim í Havnini, 31. august 1914, og verður uppkallað eftir nevnda trúboðara – talan er um Havnamannin Petur WILLIAM Háberg, vanliga róptur Petur Há­ berg ella onkuntíð nevndur P. W. Háberg. Báðir merkisdagarnir vórðu hild­nir í Ebenezer í somu viku, ávíkavist 31. august og 4. septembur. Í hesi tíðindagreinini hugsa vit serliga um tann fyrra dagin. Ikki eitt eiti Petur William Háberg kom ikki at bera navnið hjá William Gibson Sloan bert sum eitt eiti, men Petur kom eisini at bera sama boðskap við sama brennandi íðinskapi og hjartalagi sum hann; so kanska kann tað sigast, at tað lá nakað profetiskt yvir skírnarfontinum í Havnar-Kirkju, hendan sunnumorgunin í septembur mánaða í 1914, tá prestur segði fram navnið á nýfødda Havn­ ar­borgaranum – Petur William Háberg! Men tað var ikki einans prest­ ur, sum lýsti signing yvir dreingja­ barnið, tí Petur greiður sjálvur frá í endurminningum, at hann minn­ist sum lítil smádrongur, tá pápi hansara boygdi seg niður yvir songina hjá sær og eyðmjúkt segði fram bønina hjá høvuðsprestinum Áron á donskum máli, sum tá var vanligt: “Herren løfte sit Aasyn paa dig og være dig naadig. Herren velsigne dig og bevare dig. Herren lade sit Ansigt lyse over dig og være dig naadig. Herren løfte sit Aasyn paa dig og give dig fred!” (4. Mósebók kap.6 ørindini 24-26) Gav seg allan At tað kom at vísa seg, at Harrin lyfti ásjón sína yvir Petur William Háberg kom til sjóndar, tá Petur sum ungur maður halgaði sítt lív fult og heilt til Harran, hóast boð vóru eftir honum nógva staðni frá í samfelagnum, og ikki minst frá politiskari síðu. Petur tekur soleiðis til í einum sangi, sum hann yrkti um tað mundi, tá hann sum ungur upplivdi eina andaliga kolvelting í sínum lívi: “Tak meg allan Harri Jesus!” ­– tað var júst hetta, sum Petur gjørdi, og síðani prógvaði Harrin sína ásjón yvir hansara lívsleið! (Sangurin er nummar 631 í Songbók Guds Fólks.) Tann eldri og tann yngri Báðir menninir, William Gibson Sloan og Petur William Háberg virk­aðu innan brøðrasamkomuna í Føroyum. Sloan í tíðarskeiðinum 1880 til 1914 – Háberg í tíðar­skeið­ inum umleið 1930 til 1984. Hóast teir bóru sama navn, so vóru evnini, náðigávurnar og tænast­ urnar ymiskar. Tann eldri gjørdi ikki nógv um seg við almennari skriving og yrking, og heldur ikki sum prædikumaðurin við teimum stóru og fangandi talunum, men kortini minnist eftirtíðin hann sum ein andaligan slóðbrótara, hvørs ávirkan og úrslit ein heil dokt­ara­ ritgerð er skrivað um. Yngri maðurin, Petur William Háberg, virkaði við sínum framúr góðu evnum sum rithøvundur og yrkjari; og ikki at gloyma, hansara sermerktu orðatorisku evnir, sum hann við trúgv legði á altar Guds og meistarliga brúkti í Orðsins tænastu. Evnini hjá Petur Háberg gjørdust til signing og íblástur fyri ungdómin í samkomuni í Ebenezer, og hansara sálmar og sangir, við nýskrivaðum løgum av vinmanni hansara Jens Guttesen, komu at lyfta lovsangin upp á eitt hægri andaligt støði í samkomulívinum í Føroyum sum heild. 100 ára minnishald Sunnukvøldið 31. august var stórt minningarhald í Ebenezer, í samband við at júst hendan dagin vóru 100 ár liðin síðan Petur William Háberg var borin í heim. Tað varð litið upp í hendur á Øssuri Berghamar og Ingu Simon­ sen at leggja kvøldið til rættis; og tað má sigast, at tey hava gjørt eitt dygdararbeiði, bæði tá tað kem­ ur til at hava leita í keldum, til­ rættislegging og ikki minst mátin, sum tey ymisku innsløgini vóru løgd fram uppá. Tað var stuttligt at síggja familj­una hjá Petur Háberg sita á fremstu stólarøð líka frá ynsktu familjulimunum til elsta limin í familj­uni, sum var eingin annar enn sjálv Hjørdis, kona Petur – vit høvdu nokk ikki átt ein slíkan Petur Háberg, um Petur ikki fekk sína Hjørdis!!! Ovari salur var fullsettur, og somuleiðis á loftinum. Ebenezer­ kór­ið, sum hevur sungið og framvegis syngur nógvar av sangum Peturs, sæt á sínum vanliga plássi og fylti minnisløtuna við sangum og sálmum, sum Petur Háberg hevur skrivað. Allir sangirnir, sum vóru sungnir hetta kvøldið vóru sjálvsagt sangir, sum Petur hevur skrivað. Minnast vegleiðararnar Alexandur Samuelsen, sum sjálvur kom til trúgv sum ungur drongur, tá hann hoyrdi Petur tala, bjóðaði fólkinum vælkomnum og læs tekstbrotið í Hebrearabrævinum kapitul 13 ørindi 7: “Minnist vegleið­ arar tykkara, sum hava talað Orð Guds til tykkara! Aktið eftir, hvussu teir endaðu lív sítt, og eftirfylgi so trúgv teirra!” Við hesum tekstbroti, uttan at siga tað, slóg Alexandur fast, at tað er rætt at hava tílíkar minnisløtur, tí tær kunna verða okkum, sum eftir eru, til andaligan íblástur – og við sínum mergjaðu sangum er Petur framvegis ein íblástur til trúgv hjá mongum! Petur og bíbliuflokkurin Øssur Berghamar og Svenning av Lofti, sum stóðu Peturi nær, tá tað kom til arbeiði í bíbliuflokkinum, høvdu sínar minnishugleiðingar um evnaríka og ótroyttiliga arbeiði hjá Peturi í bíbliuflokkinum, sum varð hildin hvørt fríggjakvøld í Nýggjustovu í nýggja Ebenezer. Teir tóku nakað soleiðis til, at “har flokkaðist ungdómurin at hoyra Petur tala. Tað var í bíbliuflokkinum, at bólkurin SANGBRØÐUR sang við stórum vælsignilsi frá Peturi, sum skilti tað alneyðuga í nýggjum, góðum og løttum sangum, tá tað kom til evangeliums forkynnilsi.” Øssur og Petur: “Petur fekk frelsuvissu sum 13 ára gamal, tá mamma hansara, Malla, tosaði kærleikans evangelium til son sín, og orð hennara virkaðu frið í hansara óttasligna sinni.” “Petur setti síni spor; vit minnast hann sum ein hin mest evnaríka, litríka talaran og undangongumann í samkomum okkara.” “Mítt ættarlið minnist hann sum tann, ið byrjaði bíbliuflokkin í Gamla Ebenezer. Eg var 13 ára gamal, tá eg kom í bíbliuflokkin hjá Peturi.” “Hetta vóru fantastiskir bíbliutímar á ógvuliga høgum støði. Hann inspireraði okkum at vera góð við bíbliuna og at lesa regluliga í henni.” “Petur hevði persónliga umsorgan fyri okkum ungu, sum eg eisini merkti, eftir at eg var farin til Danmarkar.” Eisini greiddi Øssur frá, hvussu Petur hevði tað ein myrkan no­ vembur-dag sum 29 ára gamal, tá hann sæt á skrivstovuni, sum lá úti á Reyni: “Hendan dagin følir Petur, at sambandi millum hann og Harran er ikki í lagi, og tað sprettir ein longsil eftir , at tað má koma í lagi aftur. Tá er tað, at hann setur seg at skriva sangin: “Tak meg allan Harri Jesus,” sum hann ikki ætlaði skuldi gerast almennur, men sum í dag er ein almenn perla.” Zacharias Zachariassen Zacharias, sum kendi Petur ómeta­ liga væl, hevði eisini nakrar hug­ leiðingar um tað ávirkan, sum Petur hevði á hansara unga lív, tá hann var VVS-lærlingur hjá Mariu Poulsen í Havn. Zacharias sigur: “Eg stóð sum negldur til gólvið í leigukamari mínum í Dr. Jacobsensgøtu 11, eitt kvøldi seint í fimtiárunum, tá eg lurtaði eftir fyrilestri, sum Petur Háberg hevdi í Útvarpi Føroya um Gamla Sloan. Eg var júst lidugur at læra, 22 ára gamal, og var stórliga gripin av tí, sum Petur hevdi sagt um merkisverda lív og tænastu Gamla Sloans í Føroyum. Eg kundi ikki annad enn kasta meg á knøini og bidja Harran nýta mítt unga lív onkusvegna onkustadni í líknandi tænastu fyri Harran.” “Petur legði altið stóran dent á trúboðan í øðrum londum, og royndi bæði í skrift og talu at eggja ungdóminum í samkomuni at geva sítt lív til missión.......... miðskeiðis í sekstiárunum fór “bólturin” á rull, og stórt tal av trúboðarum úr Føroyum fóru at virka fyri Harran nær og fjar kring allan heimin – ein av fyrstu stuðlunum og slóðarunum í hesi stóru uppgávu var Petur Háberg! Hjørdis Petersen Abbadótturin, sum er uppkallað eftir ommu síni, hevdi eisini nakrar hugleidingar um abban og ommuna, sum um tad mundi høvdu bygt sær hús í Krosslíd úti í Grønlandi. Hjørdis segdi m.a.: “Tað er við einum stórum takksemi í mínum hjarta, at hesin maðurin, sum vit minnast í kvøld skal vera so tætt at mær, at hann er abbi mín... eg var 18 ár tá abbi doyði... eg elskaði at renna yvir til ommu og abba... abbi var nakað serligt, og vit høvdu nógvar hugnaligar løtur í Krosslíð, ikki minst, tá hann setti meg á knæið og sang við mær... eg minnist hvussu hugnalig í omma og abbi vóru um kvøldarnar, tá omma sat og bant og abbi sat við eini bók... Eg minnist, tá eg fyrstu ferð vitnaði í bíbliuklassanum hjá abba í Ebenezer. Tað var fríur vitnisburður og eg sat á tí uttasta stólinum og hjartað bankaði. Abbi sat har á tvørbonkinum. Í tí eg reisi meg upp, so hoyri eg abba siga: “ Á góða!”...Eg minnist abba sum ein mann, ið gav stafettina víðari til onnur – lat okkum gera tað sama!” Jóannes á Váli Jóannes á Váli hevði eina hugleiðing um sangin, Á tú sorgbundna sál, sum Petur yrkti bert 23 ára gamal, eftir eina vanlukku har fýra mans sjólótust. Ein av hesum fýra var abbi Jóannes á Váli, Jóannes Hansen úti á Váli í Svíni. Hetta hendi 1. desembur í 1937. Jóannes hevði verið á samfelagsmøtunum í Ebenezer í Havn, sum tá vóru hildin seinast í novembur mánaði. Ávegis aftur til Svínoyar úr Klaksvík við gamla Pride, gingu teir burtur í tí lítla bátinum, sum skuldi seta teir á land í Svínoynni. Menninir sóust ongantið aftur. Hesin Jóannes Minnast tvær persónligheitir – ein doyr og annar verður føddur Petur Háberg í góðum árum William Gibson Sloan