hósdagur 2. oktober 2014síða 46

Sosialurin nr. 112 · 3. oktober 2014 14 VIKUSKIFTI Siðsøga við Óla Jacobsen Buldraslig ferð til Havnar við hand­tiknum manni Ein áhugaverd søga, sum Kristian kundi greiða frá, var tá ið politisturin Stóri Martin, skuldi til Havnar við handtiknum manni, og hesin mátti berast í land í Norðradali A ftaná kongsvitjanina, sum greitt varð frá í seinasta parti, mátti eg so fara einsamallur aft­ur til Suðuroyar. Hetta var hart, eisini fyri synirnar Jo­han og Hassadi, sum sóu so lítið til pápa sín. Eg gjørdi, hvat eg kundi fyri at fáa eitt grund­ stykki, sum lá hampiliga væl fyri í bygdini, men alt tyktist at vera hopleyst. Í brøvum skrivaði Margretha, at hon bað til Gud um, at vit skjótt máttu fáa eini hús, so vit kundu búgva saman aftur. Hon hevði eisini lært Johan at biðja til Várharra fyri babba. Umframt at vera heimleysur á Tvøroyri var skrivstovan, eg leigaði í fráhaldshúsinum ikki betri enn góð. Har trekti so illa, at tað var sera trupult at fáa tað nóg heitt inni. Stutt eftir kongavitjanina varð Erling fødd­ ur, og tað var ikki hiss­ini burður. Hann vig­aði hálvttrettanda pund. Tá ið læknin Hee­rup sá drongin, kundi hann illa trúgva, at hetta var ein nýføðingur. Hann mátti vera minst hálvt ára gam­ al! Meira um grind og døgling Sum ískoyti til frá­ søgn­ina fyrr í hesi røð um grind­ina í Vági, kann eg leggja aft­ur­at, at und­an mín­ari tíð, vórðu al­tíð býtt­ir frá eitt tal av hval­um, sum blivu seldir á upp­ boðs­sølu. Pen­ing­urin skuldi fíggja gjaldið til al­menn­ar kass­ ar, og sýslumaðurin fekk ómaks­gjald av hes­um. Hetta kundi vera ein góð skipan inn­an rími­ligt mark. Tað kundi jú henda, at ein merktur hvalur varð burtur, tá kundi tað vera gott at hava hval­ir til at taka. Eg hevði hoyrt, at gamli sýslu­mað­urin Gud­mund Eff­ers­øe kundi leggja ríkiligt av hvali til viks, sum hann so hevði ræðið á. Men henda skip­ an hóvaði mær ikki. All­ir hval­ir komu til skift­is, og um tað av eini ella aðr­ari orsøk kom at resta í, so greiddi eg tað av mínum parti sum sýslumaður. Tað er ein søga um eitt døglinga­dráp í Hvalba. Her var eisini hildið, at sýslu­maðurin hevði býtt ríkiligt til sín sjálvs. Spikið av døglingi hevði eitt ávíst virði. Lýs­ið av tí var roknað sum heilivágur, um tað var smurt á bring­una við lungna­bruna. Eis­ ini var tað gott móti gikt. Lýsið skuldi eisini hjálpa móti ormi hjá seyði. Tað luktar heldur ikki so illa sum ann­að lýsi. Sýslumaðurin bræddi lýsið í neyst­in­um. Tá ið hann fór nið­an til húsa við lidna lýsinum fóru tveir av hansara hund­um at berjast mill­ um beinini á hon­um. Úrslitið var, at sýslu­ maðurin misti byttuna við tí dýr­mæta lýs­in­ um, sum rann um alt tún­ið. Tað var ikki frítt fyri, at tað vóru tey, sum gottaðu sær. Kendi mun á loppum Eg kom nógv saman við læknanum Gudmund Eff­ersøe. Hann var sonur John, sum eitt skifti var amtslækni í Føroyum. John var sonur sýslu­mannin Gudmund. Vit spældu nógv kort saman og komu eis­ ini saman í klubbanum. Tá var nógv til av lopp­um, og hann segði tær hava ein serligan alsk til sín. Hann segði seg enntá kenna mun á loppubitum, um tær komu úr Valinum ella Froðba. Tær í Valinum bitu fastari. Tá ið hann skrið­aðu sær, kundu hann siga, at hetta er “tær lúsa loppurnar úr Kirkwall!” Hetta var eitt annað heiti fyri Valin. Sjálvur hevði eg ongantíð trupulleikar av lopp­um. Politisturin Stóri Martin Politisturin Martin Christiansen var ein rætt­ sinn­að­ur maður og ein stór persónligheit. Hann hevði verið ungur til skips, og hevði ver­ið illa viðfarin av skiparanum. Hann mundi eina ferð sligið Martin til avlívs, og tað var bara hansara kreftum fyri at takka, at hann hór­aði undan. Tá Martin var settur sum politistur, var tað eisini vegna hansara framúr kreftir. Hann hevði góðar gávur, men hevði ikki gingið nak­ að serligt í skúla. Hann var ættaður úr Havn. Petur Alberg skriv­ar um pápa hansara í síni dagbók: Stóri Petur var ein av teimum mongu ori­gin­al­unum í Havnini tá. Var slaktari og plagdi at ganga við trimum knívum undir lið­ ini ella aftan á bakendanum. Plagdi at slakta, helst í kjallaranum undir gomlu butikk hjá Ev­en­sen, viðhvørt í pakkhúsinum hjá Lützen í Kopargøtu. Í føstuni plagdi hann at ganga grýlu, men tað var altíð í ljósum. Tá samlaðist all­ ur ungdómurin við Eystaru Vág uttan fyri Trappu­húsini í Bringsnagøtu, har hann búði. So kom hann út, ræðuligur at sjá við hópi av tongl­um uppi á øllum kroppinum. Ja, det var den­gang. Martin hevði kanska verið nakað buldr­as­ lig­ur sum ungur, tí hann var eitt skifti sendur Losjuhúsini á Tvøroyri, har Kristian Djurhuus hevði skrivstovu fyrstu árini. Kristian Djurhuus: 28. partur Martin Christiansen, Stóri Martin, politistur á Tvøroyri.