leygardagur 12. juni 2004síða 9

Fastar EM- send- ingar Eisini Útvarpið fer at fylgja væl við, nú EM-kappingin stendur á skránni EM-FÓTBÓLTUR Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Tá Danmark í 1992 gjørdust europameistar- ar, munnu flestu minn- ast, hvussu føroysku frásøgumenninir ferðað- ust til Svøríkis til hálv- finaluna, har teir so vóru verðandi, fram til danski sigurin á Týsk- landi varð tryggjaður. Soleiðis verður tað neyvan hesaferð, men Útvarpið fer kortini at fylgja væl við, um enn talan ikki verður um beinleiðis varpan frá dystunum. Hvørt gerandiskvøld kl. 22.05 – tað er beint eftir at seinni dysturin tann dagin er liðugur - fer ÚF at hava eina ser- staka EM-sending. Tos- að verður um ymsu lið- ini, um dystirnar og um einstakar leikarar. Ja, snøgt sagt um alt tað, sum fyriferst kring eina EM-kapping. Tað verður Heðin Arge, sum fer at verða út- varpsvertur í sendingun- um, og at hjálpa sær fer hann at hava fleiri fólk, sum eru køn í altjóða fótbólti. Eisini fara gest- ir úr føroyska fótbólts- heiminum gestir í út- varpsstovuni. Stundum fara lurtarnar- nir eisini at fáa høvi til at gera sínar viðmerk- ingar til teir mongu dystirnar, sum eru í kappingini. Sendingin verður haraftrat kryddað við góðum tónleiki og góðum søgum frá EM- kappingina í Portugal, sum alt Europa fer at fylgja við í hesar kom- andi tríggjar vikurnar. Fyrsta sendingin verð- ur nú leygarkvøldið. Sunnudagin verður hild- ið frí, men mánadagin verður so lagt til brots aftur. Nr. 110 • leygardagur • 12. juni 2004 • 78. árgangur • www.sosialurin.fo Fótbóltsfepur kring alt Europa Komandi vikurnar verður tað fótbóltur- in, sum fer at taka stóran part av skíggjatíðini. Til gleði fyri mong – men helst eisini til øsing hjá eins mongum EM Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Í dag klokkan 17.00 byrjar so marran hjá mongum húsfrúgvum. Ein marra, sum fer at vara tríggjar vikur fram. Hjá eins nógv- um húsharrum er talan tó um kanska størstu gleðina av øllum. Ein gleði, sum bara er tøk annað hvørt ár, tó at videotólið ger, at gleðisløturnar kunnu heint- ast fram til meira enn bara minni soleiðis av og á. Heimsins besta undirhald Talan er sjálvandi um EM- endaspælið í fótbólti, sum næst eftir HM-kappingina man vera tað, sum allir fótbólts-elskarar leingjast eftir, og sum fyri eina tíð fær hesi at gloyma alt um tær skyldur, sum annars liggja á láni. Ja, hjá summ- um kann enntá húsfólkið annars og arbeiða glíða í bakgrundina hesar vik- urnar. Hesa ferð er tað so í Portugal, at kappingin skal haldast, og við slogan’in- um, we love football, fær hetta ikki annað enn ljóðað lokkandi. Einki er at ivast í, at portugisar sjálvir elska fótbólt, og latínska blóðið fær ofta lyft spælið og spenninginum í hesum upp á eitt slíkt støði, har vit norður-europearar meira kølnir bara hyggja at, uttan veruliga at fata, hvat gong- ur fyri seg hjá hesum fólki. Eisini her í Sosialinum fara vit at fylgja við, hvussu leikur fer. Hvønn dag verða tíðindi at frætta frá kappingini. Smærri dystarfrásagnir standa sjálvandi á skránni, um- framt at tíðindini um skað- ar, leikbann, klandur og gleði í ymsu EM-legunum eisini verður at síggja. Og so er tað eisini stóra EM-spælið. Nú leygar- dagin er seinasta freist at tekna seg til kappingina, og so er annars at halda seg framat, ta´gitast skal um úrslitini í ymsu dystunum. Í dagsins blað verður tal- an so um eina stutta gjøgn- umgongd av ymsu bólk- unum, og so er bara eftir at ynskja øllum eina góða EM-kapping. Bert eitt stig skilir nú tey bæði oddaliðini, og tí er einki at ivast í, at Skála fer eftir sigrinum sunnudagin UPPTAKT Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Skála er framvegis ósigrað í bestu deildini, men hóast teir fegnast um hetta heitið, so iðra teir seg um, at tað ikki eydnaðist at halda fast um tey trý stigini, tá teir seinasta vikuskifti vitjaðu í Klaksvík. Tað ferðin var liðið nak- að skert, tí sterki verjuleik- arin, Dusan Jaic, var leik- bannaður, men hann er tøkur aftur, nú liðið tekur ímóti GÍ. Útlendski miðvallarin hjá liðnum, Nenad Stankovic, hevur verið ivasamur í vikuni, men roknað verður fyri vist, at hann er tøkur, eins og bæði Alexandur Jo- hansen, Bogi Gregersen og Iulian Florescu helst eru tað, hóast eisini teir hava drigist við skaðar. Hjá mótstøðuliðnum, GÍ, tykist tað eisini standa hampuliga væl til við fólki. Hans Petersen fekk reytt seinast, so hann verður í øllum førum ikki við. Hinvegin verður roknað við, at bæði Atli Gregersen og Áslakur R. Petersen verða klárir. Teir noyddust báðir út við skaða seinast, men teir hava vant aftur í vikuni, og tað tykist ikki vera nøkur forðing fyri teirra luttøku. So er spurningurin bara, um GÍ verður fjórða offurið á Skála, ella um gøtumenn- inir loksins skulu venda gongdini, sum bert hevur givið teimum eitt stig seinastu fýra dystirnar. Skála-GÍ: Skála spælir fyri oddasessinum Bóltsnillingar sum eitt nú Zidane fara komandi tríggjar vikurnar at undirhalda á sjónvarpsskíggjanum Dystir um vikuskiftið Fótbóltur 1. deild menn Dagf. Dystur Dómari 12.06 NSÍ-EB/S Oddmar Andreasen 13.06 HB-KÍ Dagfinn Olsen 13.06 VB-B36 Eiler Rasmussen 13.06 Skála-GÍ Petur Skarðenni 14.06 ÍF-B68 Suni Johansen 2. deild menn 12.06 FSV-KÍ Jens P. Brattalíð 12.06 LÍF-Sumba Petur H. Joensen 12.06 AB-TB Regin Egholm 12.06 Roynd-B36 Eiler Rasmussen 13.06 VB-B71 Tummas P. Olsen 3. deild menn 12.06 NSÍ-EB/S Ransin N. Djurhuus 13.06 Skála-GÍ Jan Gardar 13.06 HB-SÍ Jónleif Frederiksen 13.06 ÍF-B68 Hans F. Hansen 14.06 TB-Fram Poul Poulsen 1. deild kvinnur 13.06 B36-Sumba Laurits í Króki 13.06 FSV-EB/S Kristin av Kák 13.06 AB-KÍ Finnur Andreasen EM-endaspælið Dagf. Kl. Dystur 12.06 17.00 Portugal-Grikkaland 12.06 19.45 Spania-Russland 13.06 17.00 Sveis-Kroatia 13.06 19.45 Frakland-Ongland 14.06 17.00 Danmark-Italia 14.06 19.45 Svøríki-Bulgaria 17 16 Nr. 110 - 12. juni 2004 – Bitland er eitt samtak, sum hevur 12 føroyskar eigarar. Men Bitland er annað og nógv meira enn tað. Bitland er ein visjón um eitt land - Bitland. Tað er í mínari útlegging ein visjón um at bróta onki minnið enn eina ómetaliga skaðiliga megi BITLAND Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo Tað sigur Tróndur Djur- huus, formaður í nevndini hjá smápartafelagnum Bit- land. Felagið hevði hósdag- in eitt sokallað BitTing á Hotel Føroyum, har hug- leitt varð um Bitland, teirra virksemi, og teirra visjónir – serliga visjónirnar hjá formanninum Trónda Djurhuus. Tann ónda ringrásin við jólamanninum – Tann ónda ringrásin vísir seg upp á tann mátan, at tá trúgva vit, politikarar og onnur, upp á ein æviga høgan fiskastovn, varandi høgar fiskaprísir, og jóla- mannin. Tað merkir, at okk- um nýtist ikki at gera íløgur í nakað annað í framtíðini. Okkum nýtist ikki at gera íløgur í vinnumenning. Okkum nýtist ikki at gera íløgur í gransking. Tí tað gongur jú fínt. Hetta er í mótsetning til tær tíðirnar, hvar tað til dømis er vána- ligur fiskiskapur. Tá ber onki til, og vit hava ikki ráð til at investera í framtíðina. Og tað er ein ringrás, sum tað ongantíð fyrr hevur verið so týdningarmikið, at fingið brotið hana, sigur formaðurin í nevndini hjá Bitlandi. Tróndur Djurhuus finst at fyrrverandi samgongum og núverandi samgongu um teirra hugburð til vinnu- menning. Føroya Lands- stýri skar í játtanini til gransking, tá løgtingsfíggj- arlógin varð samtykt, við teirri grundgeving at spar- ingar vórðu framdar alla- staðni, og tískil mátti granskingin eisini verða fyri skerjingum. – Øll vita, at eg arbeiði á eini fyritøku, sum hevur gjørt stórar sparingar. Men vit hava ikki skorið niður upp á tær upphæddirnar, sum vit seta av til menning og gransking, sigur Tróndur Djurhuus, sum eisini er menningarstjóri í Føroya Tele. Ómetaliga áhuga- verdir politikarar, men lítil stertur Men Tróndur sigur, at glott- ar eru at hóma viðvíkjandi politikarum og teirra áhuga og vilja at raðfesta gransk- ing og vinnumenning hægri. – Tað eru eisini upp- muntrandi ting. Tá ein tosar mann til mann við fleiri politikarar, so fær mann ómetaliga interessant prát. Og eg haldi, at tað skal vera ein uppgáva hjá Bitlandi at hjúkla um tað sambandið, soleiðis at vit kunnu verða við til at venda tí politiska vektorinum, ella hvønn veg mann hyggir í Føroyum. So fáa vit í hvussu so er ein búskap við høvdi, men bara partvís við sterti, sigur Tróndur Djurhuus. Vinnulívið sum Songbók Føroya Fólks – Hyggja vit at Írlandi, so var Írland eitt neyðarsligt og fátækt landbúnaðarland fyri ikki so langari tíð síð- ani, faktiskt relativt fáum árum síðani, hvar teirra vinnulív minti um allar hesar balladurnar, sum vit sita og syngja, hvar tað er so synd í øllum. Men írar hava latið hatta verðið eftir í fólkasanginum og hava broytt sítt vinnulív til at vera high-tech, soleiðis at Írland í dag er eitt av teimum londunum, sum er fremst í Europa, sigur Tróndur Djurhuus. – Men í Føroyum minnir vinnulívið enn ov nógv um tað, sum stendur í Songbók Føroya Fólks. Vit hava ikki gjørt skilnað millum fram- tíðarbúskapin og okkara fólkasang, heldur Tróndur Djurhuus. Politiska elitan – Og tað er kanska har, at vit skulu gera nakrar broyt- ingar. Vit mugu taka tað langa seiga toyggið, sum tað er at koma fram til nøk- ur nýggj vinnulív. Men, og nú vendi eg mær til nakrar serligar addressatar, tað krevur eisini eina politiska elitu í landinum, sum er til reiðar at gera tað, sigur Tróndur Djurhuus. Hann heldur, at politiski hugburðurin til gransking og vinnumenning er øvugt- ur. – Gransking og vinnu- menning eru útreiðslur og ikki neyðugar íløgur, so- leiðis sum tað í veruleikan- um er. Vit svíkja ungdómin við at arbeiða upp á handa mátan politiskt og nokta ungdóminum ta vælferðina, sum vit halda er ein sjálv- fylgja í dag, sigur Tróndur Djurhuus. Landsskaðiligt og monokulturelt Tróndur Djurhuus leggur tó dent á, at hann virðismetir tað etableraða vinnulívið, serliga fiskivinnuna og framtaksmennirnar í fiski- vinnuni. Men hann saknar ein fjøltáttaðan hugburð. – Ongin skal misskilja meg. Eg havi sum allir aðrir føroyingar stóra virðing fyri teimum pionerunum, sum ímóti øllum odds offraðu bæði lív og heilsu og familjulív fyri at vinna okkum fantastiskt inntøku- potentialir aðrastaðni til havs. Ongin ivi um tað. – Men eg haldi ikki, at vit hava tænt teirra entrepre- nørship. Vi hava gjørt tað til skammar við at skula bas- era alla okkara vælferð á tað entreprenørship’ið hjá tí einstaka, sum offraði seg og sítt fyri at finna ein fiskastovn, sum vit kundu troyta. Tað er ikki at heiðra viðkomandi, at so at leggja alt okkara lív og levnað á herðarnar hjá tí einstaka entreprenørinum. Tvørtur- ímóti. – Hetta hevur hildið okk- um í einari monokulturell- ari tvingu, sum er ómeta- liga ósunn fyri okkum. Og hon er landsskaðilig. So um vit skulu tosa um lands- skaðiligt virksemi í fram- tíðini, so er tað kanska har tað liggur, sigur Tróndur Djurhuus at enda. Føroyingar trúgva upp á jólamannin Leygardagin var tiltak í skúlanum á Eiði, har bókin um Eiðis søgu eftir Óla Egilstrøð alment varð givin út. Eini 300 fólk vóru til staðar. Eiðis kommuna skipaði fyri tiltakinum og borgarstjórin á Eiði, Tordur Niclasen, bjóðaði vælkomin og greiddi frá bókini. Felagssangur var, og millum sangirnar vóru tað børnini hjá Óla Egilstrøð, sum trinu fram á pallin við røðum um gamla Egilstrøð og yrkingum eftir honum. Framførdu sangirnir vóru allir yrktir av Óla ella um- settir av honum úr øðrum máli. Sanna í Brekkunum sang solo »Eg sat har á hægsta tindi,« og Hans Erland í Brekkunum hevði fylgispæl. Móti endanum flutti Bettemi, einkjan eftir Óla Egilstrøð, fram eina yrking og takkaði. Hátíðarhaldið á Eiði endaði við »Kvøða til heimbygdina Eiði,« og Bettemi signeraði bókina, sum kostar 385 krónur í bókabúðunum. hkm Søgan er úti Mynd: Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen Tróndur Djurhuus: Ongin skal misskilja meg. Eg havi sum allir aðrir føroyingar stóra virðing fyri teimum pionerunum, sum ímóti øllum odds offraðu bæði lív og heilsu og familjulív fyri at vinna okkum fantastiskt inntøku-potentialir til havs. Ongin ivi um tað. Men eg haldi ikki, at vit hava tænt teirra entreprenørship. Vi hava gjørt tað til skammar við at skula basera alla okkara vælferð á tað entreprenørship’ið hjá tí einstaka, sum offraði seg og sítt fyri at finna ein fiskastovn, sum vit kundu troyta Mynd: Jens Kr. Vang C M Y K 16