leygardagur 12. juni 2004síða 8

Nr. 110 - 12. juni 2004 15 Síðani oktober mánað í fjør hava 10 ungfólk, sum ganga á sjónleik- araskúla, arbeitt við einum heldur øðrvísi leiki. Leygardagin 12. juni verður leik- urin "Heim!" frum- framførdur, og tey ungu eru ógvuliga spent, tí leikurin er bæði ráur, myrkur og markflytandi SJÓNLEIKUR Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Leikurin snýr seg um lívið hjá nøkrum russiskum ung- dómum, ið rýma av einum barnaheimi, og sum ongan møguleika hava fyri at skapa sær eitt toluligt lív. Foreldrini eru antin deyð, rúsevnismisnýtarar ella hava tey misnýtt børnini. Ungdómarnir húsast í ein- um kjallara, og liva eitt kærleiksleyst og neyðars- ligt lív. Leikurin gongur fyri seg í 1980’unum í end- anum av sosialismuni. Hetta er ein ógvuliga harð- ur leikur, við grovum mál- burði og ógvusligum hend- ingum, langt frá gerandis- degnum í Føroyum. Tey ungu vildu sjálvi Hedvig Westerlund-Kapnas er leikstjóri, men hon sigur, at tað eru tey ungu, ið sjálvi hava arbeitt sera hart við at seta leikin upp, hon hevur mestsum bert verið veg- leiðari. – Tey, ið hava verið longst í hesum bólkinum, hava verið her í 6 ár. Síðani eru hini løgst afturat so við og við. Tey hava spælt leikin um ísdrotningina og LítlaGutta og allar hesar fittu og herligu barna- og ungdómsleikirnar. Nú vildu tey sleppa at royna okkurt tyngri og álvarsamari, og tað bleiv so hesin leikurin, sigur hon. Hedvig vísti leikarunum 30 tær fyrstu síðurnar, og so skuldu tey avgera, hvørt tað var nakað fyri tey ella ikki. Men teim- um ungu dámdu væl leikin. Tá tey ungu høvdu sæð alt leikritið, fóru tey undir at improvisera allan leikin. Og tað gjørdu tey í einar tveir mánaðar, áðrenn leik- lutirnir yvirhøvur vóru býttir út. – Vit tóku leikin í smáum brotum. Eg bað tey koma upp á pallin og vísa mær, hvussu tey høvdu spælt júst hetta ávísa brotið. Harvið fingu vit eini fimm ymisk- ar tulkingar av hvørjum parti av leikinum sær. So valdu vit ta útgávuna, ið vit hildu vera ta bestu, og tað er so blivið til leikin, sum hann er í dag. Vit hava eis- ini broytt okkurt í tekstin- um, soleiðis at tað situr betri og fellur nattúrligari, sigur Hedvig. Hon sigur, at hon av fyrstan tíð ivaðist í, um hon skuldi tora at taka henda leikin upp ella ikki. – Hesin leikurin er næst- an á markinum fyri hvat hesi ungu tola. Men bara næstan. Hann er øgiliga grovur, og um tey ikki vóru støðuføst og sjálvsikkur ung fólk, so hevði hetta ikki gingið. Tað er sera týdning- armikið, serliga tá arbeitt verður við ungum leikarum sum hesum, at tey ikki missa seg burtur í leikinum og fáa ilt av honum. Men tey eru ikki forvirrað um síni lívsvirði, og tað er or- søkin til, at eg tordi at taka hendan leikin upp, sigur Hedvig víðari. Hon greiðir frá, at tað er fyrstu ferð, at hesi ungu spæla ein leik, sum hevur fulla longd. Tað hevur sjálvandi gjørt ar- beiðið nógv drúgvari og tyngri, enn hvat tey eru von við. Men Hedvig heldur, at hesin leikurin helst skal spælast av ungum fólki, sum veruliga kunnu seta seg inn í støðuna hjá leik- lutunum, sum tey eru áleið javngomul við. – Tey ungu hava betur fortreytir fyri veruliga at skilja kensluna av at liva í vónloysi, uttan at hava nakran møguleika at broyta støðuna. Tey kunnu t.d. liv- andi ímynda sær vanlukk- una av at vera ein tann- áringur við barn og at um- hugsa fosturtøku. Ginusøgur og Sleep- ing Around samanlagt Tríggir av leikarunum eita Fríða, Julia og Gyðja. Tær siga, at hetta hevur verið rættiliga kollveltandi, tí hetta er avgjørt ikki nakað, sum tær eru vanar við at spæla. – Hetta er ein ræðuliga ógvusligur leikur, sum vísir eitt ræðuligt lív. Í leikinum er ein av gentunum saman við tveimum dreingjum, og hon verður við barn. Ein onnur verður við barn og fær fosturtøku. Her eru dráp og sjálvmorð, rús- drekka og nógv banniorð. Tað hevur verið eitt sindur ringt at seta seg inn í lívið hjá leiklutunum, tí tey hava eitt so heilt øðrvísi lív enn vit. Men mann skilir tey allíkavæl, tí tey hava ongan kjans. – Leikiurin vísir tað ring- asta sum kann henda fyri ungdómin, og tí hevur tað av og á verið ógvuliga tungt at venja. Men vit hava tvætlað og flent nógv undir hvørjari venjing, so vit eru altíð farin smílandi heim, hóast vit arbeiða við einum syrgiligum leiki, siga tær tríggjar. – Tað fyrsta vit løgdu merki til, tá vit sóu leik- ritið, var hvussu nógv banniorð eru við. Og hvussu ringt hesi ungu hava tað. Teirra máti at reagera uppá tingini er eisini púra burturvið í okkara verð. Eingin í Føroyum hevði uppført seg sum tey gera. Tey gerast øll eitt sindur sinnissjúk, greiða tær frá. Tey hava arbeitt nógv við reaktiónum. Hvussu upp- førir tú teg t.d., tá tú fyrstu ferð sum 11 ára gamal fært eitt tyggigummi? Ella tá tú fært eitt súrepli, eftir at tú ikki hevur etið nakað í 3 dagar? – Tað hevur verið eitt sindur strævið, tí vit ganga til royndir nú eisini, so vit hava bara lisið til royndir og vant sjónleik í langa tíð nú. Og vit eru eitt sindur bangin fyri hvussu fólk fara at taka ímóti leikinum. Tí hann er ikki sum nakað, vit eru von við. Hetta er eitt sindur av ginusøgum, eitt sindur av Sleeping Around og so dregur hesin leikurin harafturat bíbliuna við. Men tey sum hyggja mugu bara gera sær greitt, at hetta ein sjónleikur við leiklut- um, og ikki vit sum per- sónar, sum siga hesi tingini. Hetta vísir ung, sum ongan møguleika hava. Moralur Hedvig sigur, at tað beint nú er ein alda av populist- iskum tilfari, sum vinnur fram um allan heim. Alt er so lættisoppakent. Tað, sum setir spurningar og sum er eitt sindur tungt at koma ígjøgnum, er ikki áhuga- vert. Við hesum leikinum ganga tey beint ímóti streyminum, tí hetta er ein leikur við morali og tingum at hugsa um. Leikurin er nevniliga í ein ávísan mun bygdur á Johannesar opin- bering, og endurgevningar úr bíbliuni ganga aftur alla tíðina. Hedvig metir tó ikki, at hetta er ein blasfemiskur leikur. – Hóast hann er álvar- samur er hann ótrúliga lívs- játtandi, sigur hon. Genturnar halda eisini, at hetta er ein leikur, ið man kann læra nakað av. – Tey ungu í leikinum vilja ikki snakka um ting- ini. Tey hava nógvar trupul- leikar, men vilja ikki práta um tað. Leikurin sigur, at vit mugu vera góð við hvønn annan, og vit eru noydd at lurta eftir hvørjum øðrum. Tað kann eisini vera ein moralur til foreldrini, um tey ikki tosa við og lurta eftir børnunum, siga Fríða, Gyðja og Julia. – Fyrsta sýningin av "Heim!" verður leygar- kvøldið 12. juni kl 18. Síðani verða sýningar sunnukvøldið kl 18, týs- kvøldið kl 19.30 og miku- kvøldið kl 19.30. Bert fýra sýninga vera, tí Føroya- kvøldið, ið er ætlað ferða- fólki, skal hava sjónleik- arhúsið. Einans 60 fólk kunnu hyggja at leikinum í senn, so tað ræður um at vera skjótur á sjóvarfallin- um, skal leikurin síggjast. Atgongumerki fáast í Kunningarstovuni og við dyrnar ein tíma undan sýning. Leikurin hevur 12 ára aldursmark. Sjónleikarhúsið í Havn: Ungdómsleikur við aldursmarki 15 14 Nr. 110 - 12. juni 2004 Leygardagin byrjar stór kapping á Torg- inum í SMS í sam- bandi við EM-kapp- ingina í fótbólti, sum verður í Portugal í summar EM-FEPUR Tíðindaskriv Saman við Atlantic Air- ways og Coca-Cola bjóðar SMS til EM Torg í SMS og forvitnisliga kapping, har besti EM skjúttin skal finn- ast. EM Torgið letur upp nú leygardagin kl. 10.00 og er opið til kl. 14.00. Á EM Torginum leygardagin hevur Coca-Cola smakki- royndir og skipa teir eisni fyri eini kapping, har teir burturluta Coca-Cola vinn- ingar. Frá kl. 12.0 til 14.00 verður 1. umfar í kapping- ini um at finna besta EM skjúttan. Tá kunnu vitjandi – við at lata ein EM lepan inn, sum fæst í EM Blað- num, á Torginum ella á www.sms.fo – skjóta fimm skot í eitt mál, sum ein mál- maður verjir. Tað ræður um at skjóta so nógvar bóltar í málið sum gjørligt. Tað verða íalt 4 innleiðandi um- før í kappingini, og verður, sum sagt, tað fyrsta nú leygardagin. Hini verða fríggjadagin 25. juni, leyg- ardagin 26. juni og fríggja- dagin 2. juli. 12 teir bestu skjúttarnir samanlagt fara víðari í finaluna, sum verð- ur leygardagin 3. juli kl. 13.00. Allar nevndu dagar- nar er EM Torgið eisini opið, og eisini tá fer Coca- Cola at skipa fyri ymiskum undirhaldi á Torginum og til ber eisini at síggja fót- bóltsbrot og samandráttir í sjónvørpum, sum eru sett upp á Torginum. Vinningar Besti brotssparksskjúttin vinnur 2 ferðaseðlar frá At- lantic Airways, eitt Coca- Cola mini-køliskáp og 2 ks. av 0,5 ltr. Coca-Cola. Nr. 2 og 3 vinna flogferðaseðil frá Atlantic Airways og 2 ks. av 0,5 ltr. Coca-Cola. Umframt hesar vinningar, eru øll, sum skjóta brots- spark og øll tey, sum bara lata seðilin inn á Torgið, við í lutakastinum um vinning- ar frá Atlantic Airways og Coca-Cola. Hesin drátturin verður leygardagin 3. juli. NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Á Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetrinum skipa tey í hesum døgum fyri summarskeiði í Føroyskum máli og bókmentum fyri norðurlendskar studentar. Hesi skeiðini hava verið hildin í meira enn 30 ár í teimum ymisku Norður- londunum. Tað er Nordisk Ministerråd, sum játtar pening til hesi skeið. Luttakararnir á skeiðun- um læra um málið í landin- um, um bókmentir og mentanina. Fyrr vóru hesi skeiðini annaðhvørt ár, men vónað verður, at tey í framtíðini kunnu vera hvørt ár. Í ár byrjaði skeiðið 2. juni og endar 25. juni. Yvir 300 norðurlendskir studentar luttaka hvørt ár á hesum skeiðum. 27 luttakarar eru á skeiðinum í Føroyum í ár. Skeiðsleiðari er Jógvan í Lon Jacobsen. Á myndini vanta lærarar Vár í Ólavs- stovu og Hanna Jensen. Norðurlendsku studentarnir á summarskeiði á Føroyamálsdeildini. Á myndini eru eisini lærararnir Zakaris S. Hansen og Sólvá Jónssóttir Mynd: Jens Kristian Vang Fróðskaparsetur Føroya, Føroyamálsdeildin: Norðurlendskt summarskeið á Føroyamálsdeildini Tøkk Hjartans tøkk fyri sýnda samkenslu, tá kæri maður mín, pápi, abbi, bróðir og verfaðir okkara Dánial Chr. E. Joensen, bóndi á Kjalnesi, doyði og varð jarðaður. Tøkk talarar fyri góð og troystarrík orð, kirkjutænarar, berarar, sangarar og øll tit mongu, sum fylgdu og á ymsan hátt við hjálpsemi og heilsanum vístu honum seinasta heiðurin. Vegna tey avvarðandi Emly, Ann,Thomas, Jóan Jakku og Eddie Tøkk Hjartans tøkk øll somul, sum á ymiskan hátt vístu okkum tykkara samkenslu og hjálpsemi, tá okkara elskaði maður og pápi Jens D. Frederiksen hvarv 6. apríl 2004 Tøkk til Hera Joensen prest fyri minningarhald. Tøkk til familju, vinir, kenningar, starvsfelagar, venjingarskúlan og øll, sum vitjaðu inn á gólvið. Ein serstøk tøkk til bjargingarfelagið, froskmenn, yrkisfelagið hjá studentaskúlalærarum, starvsfelagar hjá Jens, løgreglu og øll tykkum, sum á ymiskan hátt vóru við í leitingini. Tøkk fyri blómur, heilsanir og peningagávur til Kára. Tøkk til tykkum øll, sum vóru við til minningarhaldið. Vegna tey avvarðandi Connie og Kári Tøkk Teimum, sum vitjaðu meg á mínum 80 ára føðingardegi tann 2. juni og við gávum, blómum og á annan hátt gjørdu dagin hugna- ligan fyri meg, mín mann og míni børn, takki eg hjartaliga. Vinarlig heilsan Marita Mohr TÍÐINDASKRIV Í vikuni læt Super Dekk í Havn fýra risastór dekk til eina gravimaskinu hjá Landsverk. Dekkini eru í støddini 875/65R33. Tey eru næstan ein metur breið (90 cm) breið, og yvir tveir metrar høg (210 cm) og viga heili 1207 kg hvørt. Tað serliga við hesum dekkum er, at dekkmynstr- ið bert er í aðrari síðuni á bananum. Hetta er gjørt soleiðis, tí royndir vísa, at dekkini halda betur og taka ikki so stóran skaða av gróti og hvøssum undirlagi. Dekkini vóru lætin til Maskinmiðstøðina í Kolla- firði. Sp/f: Super Dekk: Risa Goodyear-dekk til maskinu hjá Landsverk Besti EM skjúttin verður kosin C M Y K 14