hósdagur 13. november 2014síða 42

10 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 7 • 14. november 2014 10 Rakul Thomsen Jean Genet Franski rithøvundin Jean Genet (1910-89) er kendur sum ein ”enfant terrible” (eitt ræðuligt barn) í franskari mentanarsøgu. Mamma Genet var skøkja, og gav sonin hjá sær til eina familiu, tá Genet var 6 mánaðir gamal. Her hevði hann eitt gott og trygt lív, men Genet rýmdi oftani heimanifrá, stjól og at enda kom hann í fongsul. Sum 18 ára gamal kom Jean Genet í herin, men bleiv blakaður út, tí hann hevði eitt homoseksuelt samband við ein annan. Síðan fjakkaði hann runt í Europa sum brotsmaður, biddari og skøkja. Í 1937 kom hann aftur inn at sita, og tað var í fongs­ul­klivanum, at hansara listarliga arbeiði spretti. Genet skrivaði millum annað yrkingar, skaldsøgur og leikrit. Skaldsøgur hansara taka altíð støðu í hansara lívssøgu. Í skaldsøguni og onkusvegna endurminningunum "Tyvens Dagbog" (1955), hálovar Genet tann útlagaða av samfelagnum, hin friðleysa, brotsmannin, sum stendur uttanfyri allar samfelagsins normar. Leikverk hansara spegla somuleiðis eisini lív hansara og innihalda evni, sum lógarbrot, seksuellan identitet og kúgan og makt. Genet bleiv altjóða kendur fyri leikverk hansara ”Les Bonnes” (Stovugenturnar), sum bleiv framført á einum undangongusjónleikahúsi í Paris. Leikurin er um tær báðar stovugenturnar, systranar Claire og Solange, ið gera uppreitsur móti harðræði og kúgan frá Madame. Jean Genet varð nú kult, hann var hin friðleysi listamaðurin og tjóvurin, sum hóast stóra list­ar­liga við­ur­kenning enn ferðaðist sum útlagin á landa­veg­ um í Fraklandi, Spania, Týsklandi. Jean Genet var hámettur av listarligu elituni í París, harímillum eksistentialist-heimspekinginum Jean Paul Sartre, sum m.a. skrivaði eitt høvuðsverk um Jean Genet, nevnt "Jean - Le Saint" – Halgimennið Jean. Genet varð dømdur lívslanga fongsulsrevsing, men eftir at listafólk – so sum Jean Paul Sartre, Jean Cocteau, Simone de Beauvoir og onnur – kærdu dómin og kravdu hann leyslatnan, varð hann frígivin. Í 1960´unum varð Jean Genet aktivur innanfyri politik. Hann stríddist fyri rættindini hjá innflytarum í Frankaríki, stuðlaði Huey Newton, leiðarin hjá ”De Sorte Pantere” og í 1970 var hann 6 mánaðir í eini palestinskari flóttalegu, har hann møtti Yasser Arafat. Eftir hesa ferð skrivaði Gener sína síðstu skaldsøgu, ”Den forelskede fange”, sum varð útgivin beint aftan á at hann doyði í 1986. Leikbólkurin TVAZZ spælir leikin Stovu­ genturnar eftir Jean Genet í Komm­ an­dørhúsinum í Havn. Hetta verður fyrstu ferð, at almenn­ingurin sleppur inn í hetta forkunnuga og vakra hús. Sýningar verða í tíðar­ skeiðnum 22. nov. til 7. des. 2014. TVAZZ er ein yrkis­sjón­leik­ ara­bólkur, sum setur samtíðar leikir upp á høgum listarligum stigi. Leikir hjá TVAZZ nema altíð við ávís samfelags­ viðurskifti, umframt at kaga verður inn í sosial, sálarlig, in­tim menniskjalig viðurskifti. Leygardagin 22. nov. kl. 20.00 (útselt) Sunnudagin 23. nov. kl. 18.00 Týsdagin 25. nov. kl. 20.00 Mikudagin 26. nov. kl. 20.00 Hósdagin 27. nov. kl. 20.00 Fríggjadagin 28. nov. kl. 20.00 Leygardagin 29. nov. kl. 18.00 Sunnudagin 30. nov. kl. 18.00 Týsdagin 02. des. kl. 20.00 Mikudagin 03. des. kl. 20.00 Hósdagin 04. des. kl. 20.00 Fríggjadagin 05. des. kl. 20.00 Leygardagin 06. des. kl. 18.00 Sunnudagin 07. des. kl. 18.00 (seinasta sýning) Sýningar verða: