mánadagur 24. november 2014síða 34

6 nr. 9 I 24. november 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum – Sum sagt, kann tilvildin ofta gera seg galdandi, og eg dugi ikki ordiliga at fortelja nakað ítøkiligt um, akkurát hví eg sum 19 ára gomul valdi at fara til Tromsø í Norra at lesa fiskivinnufrøði, sigur hon. – Men kanska tað hevði eitt sindur við tað at gera, at tá eg nú skuldi fara burtur at lesa, hevði hug til at royna onkran annan lesnað og okkurt annað land, enn tey flestu, ið bara fara niður til Danmarkar at lesa. Men eg datt eitt sindur av tilvild um henda lesturin í Tromsø, so tí endaði eg har. Tá Marita hevði søkt, frætti hon eisini um eina aðra føroyska kvinnu, sum var úr Vági, ið somuleiðis hevði søkt inn á lærda háskúlan í Tromsø, og tá avtornaði, vóru tey einir 15-20 føroyingar, ið lósu í norðurnorska lestrarbýnum hesi árini síðst í 80-unum. – Ein partur av áhuganum hjá flestu føroy­ ingum hevur gjarna okkurt við fiskivinnu at gera, so tí var tað upp á tann mátan náttúrligt at velja hesa yrkisleiðina. Men eg rokni eisini við, at tað eisini hevur eitt sindur at gera við náttúr­ligt forvitni, sigur hon. – Eg hevði jú eisini arbeitt á flakavirki í summar­feriunum, og tað passaði væl til lestrar­valið hjá mær, tí tað var eitt krav, at tú skuldi hava eitt sindur av arbeiðsroyndum fyri at sleppa inn. Heim í kreppuni Marita Rasmussen varð verandi í Tromsø tey næstu fimm árini, men flutti so heimaftur í 1991, tá Føroyar vóru í djúpastu kreppu. – Eg var ikki ordiliga liðug at lesa, men fekk eitt barn, so eg valdi at gera meg lidnan heima í Føroyum. Tá eg flutti heim, var eg byrjað upp á master, men tað fekk eg so gjørt meg lidna við og fyri so yvir aftur til Norra til próvtøku, greiðir hon frá. – Men tá eg so stóð har við mínum prógvi og míni útbúgving, vóru ikki akkurát teir nógvu arbeiðsmøguleikarnir at velja ímillum, tí tíðirnar vóru jú ringar. Eg søkti alt møguligt, men tað var ikki so lætt at finna nakað. So hendi tað í 1993, at United Seafood var stovnað og hon fekk starv í Suðuroynni sum góðskuleiðari hjá Fiskavirking í Suðuroynni, og bleiv tað hennara starv tey næstu árini. – Fyrst og fremst var tað bara fantastiskt at fáa eitt starv, men fyri meg bleiv hetta eisini ein øgiliga lærurík tíð, tí eg kom at arbeiða saman við fólkum sum Egil Olsen, Magnusi Jespersen og Gurið Andorsdóttir. Alt hetta við góðsku­trygging kom tá í gongd, so tað var spennandi at vera við í tí arbeiðinum. So við og við broyttust umstøðurnar kort­ ini, so Marita Rasmussen valdi at siga seg úr starvi. Maðurin, Símun Joensen, var stjóri í Fiska­aling við Áir, og tá so næsta barnið eisini var á veg, bleiv tað hjá teimum eitt nokk so náttúr­ligt val, at tey keyptu sær hús í Havn og bú­settust har. – Upp ígjøgnum 90-ini bleiv tað so til, at eg arbeiddi við øllum møguligum, so sum undirvísing og ymsum verkætlanum, men í 2000 kom eg so fyrstu ferð í starv í Vinnu­hús­ inum, har eg í fyrsta umfari var í tvey ár, sigur hon. – Síðani starvaðist eg í alivinnuni og var eisini eitt tíðarskeið í almennu umsitingini, áðrenn eg miðskeiðis í 2005 kom aftur í Vinnuhúsið at arbeiða sum ráðgevi. Og nakað seinni, í 2008, bleiv eg so stjóri í Vinnu­ húsinum. Góð fólk gull verd Hetta stjórastarvið er framvegis hennara starv, og er Vinnuhúsið ein savnandi liður í virkseminum hjá føroysku arbeiðs­gevara­ feløgunum, og er tað Føroya Arbeiðs­ gevarafelag, ið saman við Havnar Handverks­ meistarafelag eigur sjálvan bygningin. Men tað er Føroya Arbeiðsgevarafelag, sum stendur fyri dagliga rakstrinum, og umframt hetta felagið, eru tað vinnugreina­ feløgini í Vinnuhúsinum og um 500 lima­fyri­ tøkur, sum í breiðastu merking eru arbeiðs­ økið hjá Maritu Rasmussen og hennara fólkum. – Eg havi tað soleiðis, at eg elski tað, sum eg geri, tí tað er bæði læruríkt og mennandi. Og so ger seg sjálvandi eisini galdandi, at vit hava og hava havt dugnalig starvsfólk, sam­stundis sum nógv góð fólk eru í teimum ymsu feløgunum, ið veruliga eru gull verd fyri okkum, sigur stjórin í Vinnhúsinum. – Um tann parturin ikki er í lagi, fáa vit snøgt sagt ikki arbeitt, men har eru vit veru­ liga væl fyri. Tað er eitt ótal av nevndar­limum og leiðandi fólkum, ið vit altíð kunnu venda okkum til fyri at fáa tær upplýsingar, vit skulu brúka, og umframt at vera fitt og hjálpsom, eru tey sera góð sparring hjá okkum í dagliga arbeiðinum. Tað er ikki so sjáldan, at Vinnuhúsið skal hoyrast í sambandi við lógaruppskot og annað, umframt at sáttmálasamráðingar mest­sum alla tíðina eru á skránni í húsinum, og tá kunnu starvsfólkini í Vinnuhúsinum ikki klára seg, uttan at tey hava eitt gott bakland at venda sær til við spurningum og øðrum. – Tað er ótrúliga gott fyri bæði meg sjálva og okkara starvsfólk, at vit uttan himpr kunnu dúva upp á ta vitan, hesi fólkini hava, tí meðan vit sita á okkara skrivstovu, eru tey úti í tí pulserandi vinnulívinum og kenna á egnum kroppi, hvat tað heila snýr seg um. Tey hava altíð fingurin á pulsinum, sigur Marita. – Ætlanin hjá arbeiðsgevarafelagnum er, at Vinnuhúsið skal hava sum mál at virka savnandi fyri alla vinnuna, og samstundis vera við til at styrkja tað netverkið, sum er knýtt at hús­inum. Men fyrst og fremst hevur arbeiðið hjá okkum við sáttmálar og samráðingar at gera, tí tann parturin er so ella so í gongd alla tíðina. Ymsar uppgávur Sum dømi nevnir Marita Rasmussen, at tey nú hava 40 sáttmálar, sum tey samráðast um, men at hesin parturin er nógv vaksin seinnu árini, tí fyri bara fimm árum síðani, var talan um 25 sáttmálar. – Tað tekur eini tvey ár at koma runt, og so byrjar alt umaftur. Í mai í ár vóru tað arbeiðara­feløgini, ið vóru fyrst á skránni, og so heldur tað fram í tvey ár, og vit samráðast nú og til tann 1. mai í 2016, áðrenn allir sáttmálarnir eru komnir upp á pláss, sigur hon. – Harumframt taka vit okkum eisini av at sam­ráðast fyri fleiri av feløgunum, sum hava innan­hýsis sáttmálar, og talan er millum annað um fyrrverandi almennar stovnar, sum nú eru lagdir um til partafeløg, so sum Føroya Tele, Posta og eisini Atlantsflog. Umframt at taka sær av øllum hesum ymsu sáttmálasamráðingunum og at vera við til hoyr­ingar av ymsum slagi, tekur Vinnuhúsið sær eisini av at møta upp til fundir, har feløgini skulu umboðast, at vera við í ymsum arbeiðs­bólkum. Eisini skipar húsið fyri fundum og í aðrar mátar røkir áhugamálini hjá feløg­unum. – Tað kann vera alt møguligt, ið tann parturin av arbeiðinum hjá okkum snýr seg um, tí tað er alt frá at vera skrivari á nevndar­ fundum, taka okkum av posti og halda skil á pappírum, umframt at syrgja fyri, at feløgini halda tær ymsu skyldur, tey nú einaferð hava, sigur Marita. Eisini verður nógv orka løgd í at framleiða ymiskt tilfar, ið snýr seg um, hvussu vinnu­ feløgini halda, at vinnuligu karmarnir eiga at vera og hvussu vinnulívið eigur at verða skipað. – Reint vinnupolitiskt hava vit nøkur sjónar­mið, sum vit dagføra so hvørt, og upp­ gávan er eisini at vera eitt slag av »vinnu­ politiskum vakthundi«, ið fylgir við í tí, sum hendir á økinum og ansar eftir, at vinnan fær ta ávirkan, hon fegin vil hava, tá lógir verða smíðaðar og annað, sigur hon. Mugu fáa arbeiðsmegi Tá tað snýr seg um stórar avbjóðingar fyri framtíðina, er føroyskt vinnulív einki undan­ tak, og tá vit spyrja Maritu Rasmussen, hvat hon heldur vera størstu avbjóðingina hjá føroyskum vinnulívi júst nú, er hon ikki í iva. – Avbjóðing nummar eitt er at fáa atgongd til arbeiðsmegi, tí samstundis sum vit síggja, at føroyingar kunnu fara allastaðni at arbeiða, er tað trupult hjá øðrum at koma higar at arbeiða. Tað er veruliga ein stór avbjóðing, sigur stjórin í Vinnuhúsinum. Profilurin: Marita Rasmussen Tað er bara ein veruleiki, at fakfólk úr øðrum londum hava ikki møguleika fyri at muna líka væl, sum okkara egnu fakfólk kunnu gera tað her framhald...