týsdagur 25. november 2014síða 16

Mikudagur 26. november 2014 · Nr. 135 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 A v órannsakiligum orsøkum eitur tað seg í fjølmiðlunum og millum manna, at tað er eitt samt býráð á 13-0, sum tekur undir við stóru havnarútbyggingini fram við Skan­sanum. Hetta er skeivt. Mín atkvøða er ongantíð farin til hasa verkætlanina av tí einfaldu orsøk, at eg haldi hana vera fullkomiliga burturvið. Við at hyggja í gerðabókina frá býráðsfundinum 25. juni í ár sæst, at Marin Katrina Frýdal at­ kvøddi ímóti málinum um Skansa­ bryggjuna. Tað er ikki ókent fyri mær at vera einsamøll í býráðnum um at finnast at teimum avgerðum, sum býráðið tekur. Haldi eisini, at tíðin er komin, har eg kann greiða borgarum í høvuðsstaðnum frá, hví eg haldi, at hendan ógvusliga út­ byggingin av Tórshavnar havn beint framman fyri einum av okkara fáu fornminnum, er fullkomiliga ábyrgdarleys. Eg taki undir við teimum sjónarmiðum, sum hava verið frammi um, hvussu langt av leið hendan ætlanin er. Ikki nevndarviðgjørt Tað er synd at siga, at hetta stóra málið hevur fingið drúgva viðgerð í býráðnum. Einans tvær ferðir hevur málið verið fyri í býráðnum, og báðu ferðir setti eg uppskot fram um at koyra málið í nevnd, so tað kundi verða viðgjørt býarskipanarliga og tekniskt, við m.a. atliti til ferðslu, umhvørvi og náttúru, og at fáa við­gjørt tær ovurhonds stóru fíggjar­ligu avleiðingarnar. Men tíverri varð uppskot mítt felt í býráðnum báðar ferðir, og tískil hevur málið bara fingið nevnd­ ar­viðgerð í Vinnunevndini. Eisini havi eg sett fram spurningin, um tað er ein framtíðar tryggjað leið at blanda ferðafólkaflutning og farma­flutning saman. Borgarstjórin sigur bara okkurt At hoyra borgarstjóran í ramasta álvara standa og siga, at ein av høvuðsorsøkunum til hesa út­ bygg­ingina av Havnini er fyri at fáa Skansan at taka seg betri út, tí fólk koma at síggja inn á og njóta hann frá sjóvarmálanum, fær meg at ivast í, um eg skal gráta ella flenna. Havnarútbyggingin hevur eittans endamál, sum er at økja um inntøkurnar hjá Tórshavnar havn og harvið kommununi. So kann borgarstjórin og restin av meirilutanum koma við øðrum páhaldnum, men tey eru ikki annað enn hjáputur fyri at fáa fólk at gloypa bitanum. Tórshavnar kommuna í fakligum stjórnarloysi Umframt at oyðileggja útsýnið frá Skansanum og skemma hetta vakra umhvørvið og søguliga stað, fer verkætlanin at økja munandi um larm og helst eisini dálking í økinum. Ætlanirnar við Skansabryggjuni eru ikki aðrar enn at fáa eitt kon­ teynaraparkeringspláss, sum sakt­ ans kundi verið lagt aðrastaðni. At ein marina so er knýtt uppí, er ikki annað enn roykslør, so fleiri taka undir við ætlanini. Sambært VVM (Vurdering af virkning på miljø) kanningini hjá Rambøl, juni 2014, fer útbyggingin at viðføra eina øking í ferðslu uppá heili 55%, har meginparturin verður tung ferðsla. Hvørki Hvítanesvegur ella Eystari Ringvegur eru gjørdir til hesa stóru og tungu ferðslu, ið skal forrenta hundraðtals-millióna lánið, sum ætl­anin er at taka til Skansa­bryggj­ una. Hendan ætlanin er als ikki gjøgnumhugsað býarskipanarliga, og málið verður trumfað ígjøg­ num, alt meðan kommunan ligg­ ur í fakligum stjórnarloysi, á býar­skipanar­økinum og tekniska økinum, nú hesi týðandi størvini, sum ávika­vist býararkitektur og tekn­iskur stjóri, hava verið ósett í longri tíð. Samstarv við aðrar kommunur Eysturoyartunnilin er eftir øllum at døma ikki langt burturi, og hann fer vissuliga at viðføra stórar broytingar á samferðsluøkinum, eingin ivi um tað. So hví ikki longu nú kanna møguleikan fyri at taka upp sam­ starv við aðrar kommunur um eina megingóðshavn fyri Føroyar, soleiðis at avskipingarkostnaðurin fyri føroyska útflutningsvinnuna verður so lágur sum møguligt, og tænastan so góð sum gjørligt. Hetta er ein avgerandi táttur í spurninginum um okkara kapp­ ingar­føri. Somuleiðis vita vit, at kostnaðarstøðið á okkara inn­ flutningi er sera høgt. Tí vil ein ódýr og effektiv innflutningshavn gagna tí vanliga føroyinginum í hans­ara gerandisdegi. Stóra uppfyllingin í Nólsoyar­ firði uttan fyri Skansan kann so ongantíð fáa skoðsmálið at vera ein ódýr loysn. Vit vita longu nú, at týðandi partar innan før­oyska útflutningsvinnuna gera stórar íløgur í Eysturoynni. Um flutn­ings­ feløgini síðani velja at flyta aftaná, skal so skattgjaldarin í Tórshavnar kommunu enn einaferð gjalda gildið fyri ein steindeyðan bryggjukant? Illa umhugsaðu havnaríløgurnar á Sundi og á Oyrareingjum áttu at fingið okkum at steðga á og hugsa okkum væl um. Ráðgevarafyritøkan hevur fing­ ið eina bílagda uppgávu, har úr­ slitið frammanundan er av­gjørt. Av somu orsøk eru ongar ítøki­ ligar kanningar gjørdar í mun til, hvussu trupulleikin við ov lítlum havnar­lagi t.d. kundi verið loystur aðra­staðni. Eisini eru grund­leggj­ andi skeivleikar av fatanini av før­ oyskum viðurskiftum í kann­ingini. Gott við árvaknum borgarum Tíbetur eru nógvir borgarar í Tórs­ havnar kommunu nú vaknaðir og reisa seg móti hesi sera ivasomu útbygging, sum býráðið hevur sett út í kortið. Latið okkum brúka vit og skil og frammanundan kanna árinini av eini møguligari havnabygging við Skansan, tí er hendan útbyggingin fyrst gjørd, vendst ikki aftur. Tá hava vit fyri allar ævir oyðilagt um­ hvørvið kring Skansan. William Heinesen um Skansan Soleiðis sigur William Heinesen um Skansan (Laterna Magica 1985/ týðing Jonhard Mikkelsen 2014): “Ímóti glampanini frá mána­ risin­um hevja seg nakrir gaml­ir, myrkir verjugarðar við til­gró­n­um skotskeinum og eirdum gotur­ stykkjum. Tað er skansin. Í gomlum døgum ein ræðslunnar staður í útryðjuni á tí prúða danska hjá­ landa­veldinum, ballaður inn í krút­royk og buldur. Síðani bara ein til­grógvin gras- og havangandi yndis­sæla.” Við býráðskvøðu Marin Katrina Frýdal Tjóðveldi Oyðileggjandi út­bygg­ ingin við Skansan tíðargrein At hoyra borgar­ stjóran í ramasta álvara standa og siga, at ein av høvuðs­ orsøk­unum til hesa út­bygg­ingina av Havnini er fyri at fáa Skansan at taka seg betur út, tí fólk koma at síggja inn á og njóta hann frá sjóvarmálanum, fær meg at ivast í, um eg skal gráta ella flenna Marin Katrina Frýdal