mánadagur 27. oktober 2014síða 44

12 nr. 8 I 27. oktober 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Andstøðan betri útbúgving enn samgongan ambært hagtølunum hjá Mann­tali frá 2011, hava 6% av før­oy­ing­um millum 25-64 ár eina út­búgv­ing á kandidat/ master stigi ella hægri, og heili 29% í hes­um aldurs­bólk­ inum hava eina BA ella diplom út­búgv­ing. Vit kunnu sostatt stað­festa, at meiri enn ein trið­ingur – ella 35% – av føroy­ ingum hava mið­høga til høga útbúgving. Til samanberingar, hava 18,2% av løgtings­ lim­unum útbúgving á kandidat/master stigi og 36,4% hava eina bachelor ella diplom út­ búgving. Sostatt hava fleiri enn helvtin - ella 54,6% - av teimum 33 løgtingslimunum eina miðhøga ella høga útbúgving. Sostatt er løg­ tingið, sum heild, betri útbúgvið enn fólkið í Føroyum. Býta vit tó upp løgtingið í sam­ gongu og andstøðu, sær øðrvísi út. Samgongan verri fyri Samgongan eigur bert eitt løgtingsfólk við út­ búgving samsvarandi við kandidat ella master útbúgving, meðan andstøðan teknar seg fyri fimm av hesum. Andstøðan hevur so­statt lutfalsliga fleiri kandidatútbúgvið fólk í løg­ting­ inum enn tað eru fólk við kandidat­út­búgving í Føroyum – 35,7% av and­støðuni hava kandidat útbúgving í mun til tey seks pro­sentini av føroyska fólkinum sum heild. Til saman­ beringar, er ta eina kandidat­útbúna sam­ gongu­tingfólkið um 5% av samgonguni, sum ikki er langt frá teim­um seks prosentunum av føroyingum, við kandidat­útbúgving. Hugsa vit um longdina av útbúgvingunum (samsvarandi við flokkingarnar av út­ búgvingar­stigunum hjá Hagstovuni), kunnu vit hyggja nærri at flokkunum hvør sær. Skift á størru flokkarnar, stendur Tjóð­veldi útbúgvingar­liga sterkast, meðan Fólka­flokk­ urin eigur tinglimirnar við fæstu árum av útbúgving fyri hvørt tingfólkið. Av teimum seks tinglimunum fyri Tjóðveldi eru tvey við miðhøgari útbúgving og fýra við kandidat­ útbúgving. Millum tey níggju sitandi ting­ fólkini hjá Fólkaflokkinum, eru fimm við mið­høgari útbúgving, trý við miðnámi ella yrkis­útbúgving og ta eina tingfólki hevur minni enn eitt ára útbúgving eftir fólkaskúla. Fyrivarni Øll hagtøl skulu takast við ávísum fyrivarni, og ikki er øðrvísi við hesum hagtølunum. Fyrst og fremst eru hagtølini frá 2011, umframt at vit hava tikið hagtøl frá Hagstovu Føroya sum einans fevna um aldursbólkin 25-64 ár. Hetta er fyri at sleppa av við hagfrøðiligar skeiv­leikar, sum t.d. at tey, sum eru millum 15-25 ár í allarflestu førum framvegis eru undir útbúgving. Harafturat ber til at seta spurnartekin við flokk­ingarnar av ymsu útbúgvingarstigunum. Nógvar av útbúgvingunum, sum eru flokkaðar saman við BA og BSc. útbúgvingum, krevja einans fólkaskúlaprógv fyri upptøku – sum eitt nú skipsføraraútbúgvingin. BA of BSc út­búgv­ingar­nar krevja bæði fólkaskúla og miðnám – altso minst 2-3 ára útbúgving undan møgu­ligari upptøku á lærustovninum. Hóast van­býti í útbúgvingartíðini, eru útbúgvingar­nar flokkaðar á sama stig. Tá ið vit nýta tølini hjá Hagstovu Føroya at samanbera útbúgvingarstøði hjá Føroya fólki við landsins politikarar, verða vit so­statt noydd at flokka útbúgvingarstøði hjá politikar­unum eftir sama leisti, sum hag­stovan hevur. Tølini kundu hugsast at hava sæð øðrvísi út, um flokkingarnar av útbúgving­unum vóru neyvari. S Samlað er løgtingið útbúgvingarliga betri fyri enn fólkið í Føroyum. Taka vit samgonguna einsamalla, er hon verri fyri útbúgvingarliga enn andstøðan umframt at vera verri lítið vet verri fyri enn føroyska fólki sum heild Mortan Absalonson Østerø Seinasta óteknokratiið Løgting skift á útbúgving Samgonga Andstøða Samlaða løgtingið Kandidat/master ella Ph.D 1 5 6 (18,2 %) BA, Bsc, Diplom og samsv. 8 4 12 (36,4 %) Miðnám og yrkis útb. 9 3 12 (36,4 %) Styttri enn 1 ár eftir fólkaskúla 1 2 3 (9 %) Tilsamans 19 14 33 *GG Útbúgvingarnar eru flokkaðar smb. hagtølunum hjá Hagstovuni. **GG Einans hægsta, loknað útbúgving er tikin við, smb. Logting.fo Løgting skift á flokkar Fólkaflokkurin Sambandsfl. Kandidat/master ella Ph.D BA, Bsc, Diplom og samsv. 5 3 Miðnám og yrkis útb. 3 5 Styttri enn 1 ár eftir fólkaskúla 1 Tilsamans 9 8