mánadagur 27. oktober 2014síða 54

22 nr. 8 I 27. oktober 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum arita Rasmussen, stjóri í Føroya Arbeiðsgevarafelag, veit ikki rættiliga, hvat hon skal halda um hugskotið at útbyggja Flesjarnar í Tangafirði til eina flog­ oyggj við tveimum langum, kross­andi flogbreytum. Verk­ætlanin, ið ber navnið Airport 19, er ein tøknilig av­bjóð­ing av teimum stóru, og samlaði kostnað­urn er mettur til 5,6 milliardir krónur. – Enn hava vit bara sæð eina tekning, so óvissa valdar um allar lutir og smálutir í verk­ ætlanini, men vit kunnu skjótt verða samd um, at hon er bæði vill og svøk samanborið við allar aðrar háfloygdar ætlanir, ið hava verið frammi um nýggjan altjóða flogvøll í Føroyum – og júst tí kann ein slík verkætlan eis­ini flyta mørk, sigur Marita Rasmussen. – Men tá tað er sagt, so haldi eg als ikki, at tørvur er á nakrari nýggjari flogvallar­verk­ ætlan í hasari dimensjónini. Ætlanin er løgd alment fram av stigtakarunum og er spenn­ andi, men vit mugu tó staðfesta, at verk­ ætlanin ikki frammanundan var eftir­spurd, í øllum førum ikki av útflutnings­vinnuni, slær hon fast. Irrelevant Eins og stjórarnir á Bakkafrost og Faroe Origin dugir stjórin í Føroya Arbeiðs­gevara­ felag heldur ikki rættiliga at síggja, at Airport 19 yvir­høvur skal verða nakar stórur fongur fyri føroyska vinnulívið. – Tað verður tosað so nógv um at flyta feskan fisk loftvegis út á marknaðin, men orsøkin til, at tað er vorðið ein sólskinssøga hjá alivinnuni, at hon í stórum mátistokki er farin at flyta feskan laks loftvegis til fjar­ skotnar marknaðir, er júst tann, at alivi­nnan hevur so góða atgongd til bíligan yvir­kapa­ sitet á flogrutunum úr London til restina av heim­inum. Hvørki Vágar ella ein møgulig nýggj altjóða floghavn í Føroyum klára ta kapp­ingina sum er, og tí er Airport 19 eisini irrelevant í tí samanhanginum, sigur Marita Rasmussen. Hon ivast tó ikki í, at ein verkætlan sum Airport 19 fer at verða brúkt, um hon verður gjørd: – Tað verður hon, men spurningurin er, um hon verður brúkt so nógv, at íløgan kann forrentast og geva avkast. Tað er eisini møgu­ ligt, at onkur fær hug at gera íløgur í hesa verk­ætlanina, men tað verða neyvan føroyskir íleggjarar. Lítið at vinna Marita Rasmussen hevur eisini lagt til merkis, at stigtakararnir til Airport 19 hava argu­ menterað við, at flogoyggin fer at hava ein regularitet á 100 prosent. – Men nakrar fáar dagar áðrenn fram­ løguna boðaði Vága Floghavn frá, at regulari­ teturin har er komin heilt upp á 99,3 prosent, síðani vøllurin var longdur, og tey fingu betri flogtøkniliga útgerð har vesturi. So har er ikki nógv at vinna upp á regularitetin hjá einari nýggjari floghavn, staðfestir hon. Møguligur miðdepil Hóast ivan, so sær Marita Rasmussen eisini nýggjar, lønandi møguleikar, ið kunnu fylgja í kjalarvørrinum á ein nýggjum altjóða flogvølli við langum breytum og einari atknýttari skips-transitthavn. – Føroyar liggja jú geografiskt sera væl fyri á farleiðini yvir um Atlantshavið – bæði loftvegis og sjóvegis. Tí eru kanska møgu­ leikar fyri at blanda seg í kappingina við aðrar stórar flogvallir, samstundis sum tað kanska verða onkrir nýggir møguleikar í sambandi við skipa­ferðsluna, tá tað verður fríari at sigla í arktiska økinum, sigur hon. Stór ávirkan Tó at Airport 19 er hugsað í trimum byggi­ stigum, sum til samans strekkja seg yvir nógv ár, so er greitt, at verkætlanin fer at hava stóra ávirkan á alt samfelagið og ikki minst byggi­vinnuna, meðan arbeiðið verður gjørt. Saman­lagt er verkætlanin metta at kosta 5,6 milliardir krónur, og tað er ein ovurstór verk­ ætlan samanborið við støddina á tí lutfalsliga lítla føroyska búskapinum. – Tað hevði verið sera áhugavert einaferð at sæð eina kost-nyttu kanning av allari verk­ ætlanini. Hyggja vit bara at byggifasuni, so eru tað nógvir pengar, sum skulu brennast av har, og tá er altíð vandi fyri ovurhiting í vinn­uni ella pørtum av henni, men eg beri tó onga bang­heit fyri, at byggivinnan ikki fer at tillaga seg til støðuna, um henda verk­ ætlan nakrantíð fer í gongd, sigur Marita Rasmussen. Airport 19-verkætlanin kann sjálvsagt brúkast, um hon verður gjørd, men ongin tørvur er á henni nú, heldur Marita Rasmussen, stjóri í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Hon væntar, at byggivinnan skjótt hevði lagað seg til støðuna, tó at vandi altíð er fyri ovurhiting í vinnuni, tá ein so stór verkætlan verður framd í verki Ingolf S. Olsen – PRESS Vinnuhúsið er ivasamt M Airport 19 Airport 19 er ein bæði vill og svøk verkætlan, og júst tí kann hon flyta mørk, heldur Marita Rasmussen, stjóri í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Men hon heldur tó ikki, at tørvur er á einum nýggjum altjóða flogvølli. ohan Dahl, vinnu­mála­ráð­ harri var til staðar, tá Airport 19-flogvallarverkætlanin varð almanna­kunngjørd á Hotel Føroyum 9. Oktober, men hóast hann eisini helt talu, har hann rósti stigtakarunum fyri teirra dirvi til at hugsa stórt, so vissar lands­stýris­maðurin um, at hann og Vinnu­málaráðið absolutt onki hava við verkætlanina at gera. – Vit eru bara áskoðarar eins og flest onnur. Eg síggi hetta eisini meira sum eina visjón enn eina veruliga verkætlan, tí enn eksisterar hon bara sum eitt hugskot. Men um verkætlanin yvirhøvur kann fremjast við atliti til til dømis prís, logistikk og flog­ teknikk, og onkur hevur áhuga í at byggja og fíggja eina slíka flogoyggj, so er einhvør menning av samferðslukervinum og harvið føroyska samfelagnum sjálvsagt kærkomin, og myndugleikarnir vilja hjálpa til, sigur Johan Dahl. Jóannes Petersen, stigtakari til verk­ætlan­ ina, segði við Sosialin 15. oktober, at hann fyrsta dagin fór at søkja landsstýrið um loyvi at brúka økið við Flesjarnar til verk­ætlanina, mest fyri at tryggja, at ongin annar fer avstað við økinum, men enn hevur Johan Dahl ikki fingið nakra umsókn um hetta. Privat verkætlan Tað verður neyvan nakar stórur trupulleiki at fáa eitt prinsipielt loyvi til at brúka ætlaða økið, men fíggjarliga fer tað almenna ikki at bjóða seg fram. – Í útgangsstøðinum haldi eg als ikki, at landið skal taka lut í verkætlanini fíggjarliga, um hon einaferð gerst meira ítøkilig. Í so fall verður tað ein privat verkætlan. Vit hava júst brúkt út ímóti 400 milliónir krónur til at útbyggja og modernisera verandi flog­ vøllin í Vágum. Hann nøktar væl tørvin, sum er, so tað almenna fer ikki at binda seg til nýggjar, stórar flogvallaríløgur í bræði, sigur vinnumálaráðharrin. Hann sigur tó eisini, at um tað skuldi komið har til, at verkætlanin stendur og fellur við, um landið vil stuðla henni við nøkrum milliónum krónum um árið í eitt ára­mál, so verður tað upp til politisku skipan­ina at taka støðu til tað til ta tíð. – Men um kjakið um ein flogvøll afturat skuldi tikið seg upp aftur einaferð, tí tørvur kanska verður á einum nýggjum vølli, so má tað kannast, um henda flogoyggin yvirhøvur er ein brúkbar loysn. Landsverk hevur gjørt fleiri kanningar av støðum, har ein nýggjur flog­ vøllur møguliga kann leggjast, og eg vænti, at teir eisini fara at kanna henda møgu­leikan, um tað einaferð verður aktuelt, sigur Johan Dahl. Vinnumálaráðið er bara áskoðari J – Vit hava júst brúkt út ímóti 400 milliónir krónur til at útbyggja og modernisera ver­andi flogvøllin í Vágum. Hann nøktar væl tørvin, sum er, so tað almenna fer ikki at binda seg til nýggjar, stórar flog­vallaríløgur í bræði, sigur Johan Dahl, vinnumálaráðharri. Tað almenna er á ongan hátt við í Airport 19-verkætlanini, slær Johan Dahl, vinnumálaráðharri, fast. Men um onkur hevur áhuga í at byggja og fíggja, og ætlan­in kann realiserast, so er ein­hvør menning kærkomin, sigur hann