týsdagur 9. desember 2014síða 15

15 Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 10. desember 2014 · Nr. 141 MELDURIN - Men seinni varð so eisini funnið útav, at teflon er eisini frálíkt at klæða steiki- pannur við. - Tað hugsaðu tey neyvan um, tá ið teflon varð upp- funn ið, sigur Eyðfinn Mag- nus sen. Hann sigur, at endamálið við grundgransking, er at fáa meiri vitan um ymisk evni. Men í summum førum vísir tað seg seinni, at vitanin kann brúkast til mangt og hvat. - Vit vita eisini, at barna- konur skulu halda seg burtur kettu, tí tær kunnu hava eina bakteriu, ið kann elva til toxoplasmosu hjá fólki og tað kann vera vandamikil fyri tað ófødda barnið. Á donskum verður sjúkan eisi ni nevnd harusjúka. - Men vit vita eisini, at harur kann hava hesa bakteriu na í sær og tí skulu barna konur helst halda seg burt ur frá at hagreiða haru, sigur Eyðfinn Magnussen. Avbyrging hevur hjálpt Eyðfinn Magnussen vísir á, at í Føroyum hava vit ikki havt nógvar djórasjúkur av yms um slagi, sum tey hava at dragast við úti í heimi. Ein orsøk til tað er, at vit eru so avbyrgd. - Besti mátin at verja seg fyri ymsum sjúkum, er at av- byrgja seg, sigur hann. Men hann ásannar sam- stundis, at tað er rættiliga veru leikafjart í dagsins sam- felag at avbyrgja seg. - Tað hevði verið best fyri náttúruna, men tað gjørt tað ógjør ligt hjá fólki at liva. Hinvegin heldur hann, at vit kund væl gjørt meiri fyri at vart okkum fyri frem- mandum djórum og sjúk um, sum vera innflutt henda- vegin, bæði við vilja av fólki, og av óvart við plantum, hoyggi o.s.fr. Eitt, hann heldur vit áttu at gjørt, er, at tey sum inn- flyta plantur, hoyggj o.s.fr. skulu bara innflyta frá teim- um, sum kunnu vátta, at tað ikki er fongt við sjúku. Annars verður kravt, at tey, sum innflyta hundar, og kanska onnur dýr við, skulu vátta, at tey eru koppsett fyri yms ar sjúkur. - Hinvegin ber bara til at kopp seta fyri sjúkum, vit vita um. Tað, vit ikki vita nak að um, ber ikki til at verja seg fyri. - Men nakrir føroyingar, sum lesa til djóralækna, hava síða ni funnið fleiri snúltarar á hundi í Føroyum, sum ikki hava verið at finna fyrr. Tað er ein avleiðing av nýggj ari avtalu við ES, har tað er nógv frælsari at inn- flyta djór ímillum. - Tað við hesum, sum við so nógvum øðrum: Tað eru fyri munir og vansar. Hinvegin heldur Eyðfinn Magnus sen, at í longdini verð- ur tað mestsum ómøgu ligt at verja seg fyri nógvum sjúk um, sum raka plantur og dýr. - Vit kunnu útseta tað, men vit kunnu neyvan forða fyri tí heilt, sigur hann. - Vit hava onkrar oyggjar í Føroyum, har rotta ikki ikki hev ur verið, eitt nú Nólsoy, Sand oy og Kallsoy. - Men nú frættist, at rotta er komin í Kallsoy og vænti, at sum frálíður verður rotta eisini at finna í Nólsoy og í Sand oy, tí tað er so gott ferða sam band og so nógvur flutn ing ur. - Ferðasambandið er gott og neyðugt hjá fólki, men vansin er eisini, at tað er tórført at forða fyri at rottur fylgja við í einum sekki við kraft fóðuri, ella eini bingju við hoyggi, leggur hann aftur at. - Og er talan um rottu, sum er kviðin, er galið bein- an vegin, sigur hann. Nátúrligar fíggindar Eitt fremmant dýr, sum er komið hendavegin við plant- um, ella mold, ella onkr um líknandi, er flat maðk urin. - Tað er ógvuliga óheppið, tí hann beinir fyri vanliga reymað kin un í Føroyum. Vit kunnu eisini staðfesta, at har flatmaðkurin er kom in, er rættiliga lítið til at reyð- maðki. Og tað er keði ligt, tí reyðmaðkurin er góð ur fyri jørðina við tað, at hann grevur seg ígjøgnum mold ina, dregur plantuevni niður í jørðina og ger sostatt eitt stórt arbeiði fyri at lufta jørð ina, so at tað vekstur betri. Harafturat er hann týdn- ingar mikil føði hjá fugli, men nú er lítið til av honum, har flat maðk urin er, og tað fer at merkj ast. - Vespurnar eru so eisini inn fluttar. Tað eru summi sum ræðast tær verri enn hin versta, og tað er sjálvandi keði ligt. Men annars gera tær ongan skaða, tvørturímóti gera tær gagn, tí tær hjálpa til at dusta blomstrini, so at tey veksa betri. Gitt verður, at vespurnar komu higar við grasinum til Tórsvøll, men onnur siga, at tær vóru her áðrenn tað. - Ein stórur trupulleiki við innfluttum djórum er, at tað hendir seg, at tey ongan nátúrligan fígginda hava og tí kann stovnurin veksa púra ótálm að. - Í tí nátúrliga um hvørvi- num, liva dýrini av hvørjum øðr um og tað heldur stovn- un um niðri. Annars heldur Eyðfinn Magnus sen, at ætlanin at gera ein part av Koltri til ein vardan tjóðartjóðargarð, er rætti liga spennandi. Endamálið við tí er, at allur vøkstur skal sleppa at veksa vilt, uttan at verða av- bit in, so at vit fáa at síggja, hvussu Føroyar høvdu sæð út, tá ið alt sleppur at veksa vilt. - Allar Føroyar eru av bitn- ar av seyði. Teir eru mest at líkna við heilagu neytini í India og einastu støðini, gróð urin fær frið fyri seyði, er í gjáum og hamrum, har seyð ur ikki sleppur framat. Tí verður tað spennandi við einum økið, sum verður vart fyri bit, heldur Eyðfinn Magnussen.