hósdagur 11. desember 2014síða 17

Fríggjadagur 12. desember 2014 · Nr. 142 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 41 oyggj til Mikladals í ódnarveðri við dokt­ ar­an­um í hálvmyrkri. Tá ið teir komu til hús, nú liggur konan í andaleypi. Nú kem­ ur doktarin inn, og hann hyggur rundan um seg, ein neyðars lampa hongur undir loft­in­ um. Læknin var dani og var ein nokkso triva­ lig­ur maður. Bað geva sær gott kaffi og eina breyð­flís við kjøti. Hann royndi at stappa niður í seg, meðan hetta neyðardýrið lá í andaleypi. Og so bleiv lagt á borðið. Tá var hon so langt niðurkomin, at læknin tordi ikki at doyva hana. Hann bað teir fræg­ astu menninar í bygdini koma at hjálpa sær. Petur uppi í Tungu, maður Marina, var ann­ar maðurin, og Andrass í Útistovu var hin. Læknin setti á, spretti, og barnið kom í verð­ina í øllum góðum. Tað segði hann, tað hevði hann ikki væntað. Men hon kláraði tað, mamman. Hon segði fyri mær, at tað var í langa tíð, hon umsá seg at møta Petur og Andrass, tí hon visti, at teir høvdu hildið henni, tá ið hon føddi. Einaferð spurdi eg pápa um hetta. Hann vildi einki siga, hann bara græt. Hann segði bara, at so nógv kundi eitt menniskja halda út! Eg hugsaði tað við mær, nú gentan fylti 70 ár. Dámdi ikki at skera Marin kundi gera nógv, men ikki dámdi henni at skera. Tá ið tað kom til tað, so mátti maðurin hjálpa henni. Einaferð var ein kona har norðuri, sum hevði fingið ilt í bróst­ið. Tað var blivið sum tvey til støddar. So sigur hon soleiðis: “Nú heldur hon ikki út longur. Góði, gakk tú og sker hol á. Lat meg ikki síggja, meðan tú skerst. Eg skal leypa til, tá ið hol er komið á”. Og Petur setti knív­ in á, har sum hann helt vera frægast. Hann segði, at hann hevði ikki sæð sovorðið. Hann hevði eina spølkumma og setti hana und­ir. Bæði blóð og materia komu út úr. Tað var tann ekta materia. Og so bleiv Marin við so spakuliga at strúka og strúka og strúka. Og tey fingu lekt hana. Tað var einki við doyving. Og einki við at drepa bakteriurnar og alt hetta her. Mar­ in hevði tað soleiðis, at hon mátti sita uppi yvir konuni og royna at vaska og halda sár­ ið reint, so hvørt sum materian rann, so tað stóð nógv á henni. Í so máta var Petur ógvu­ liga hjálpsamur. Sonurin somu evni Ein sonur Marina var Poul Andreas. Tað segð­ist, at hann hevði nak­að líknandi evni sum pápin. Jógv­an á Trøllanesi hevur greitt frá, tá ið Ros­en­mey­er Wolles á Trøllanesi datt oman í 1911 og breyt lærið. Tað vóru ikki líkindi hjá lækna at koma í oynna, so tað var Poul Andreas sum setti tað so væl sam­an aftur, at tá læknin kom var einki meira hjá honum at gera. Rosenmeyer kom seg fullkomiliga. Hetta læknakynstur tykist at liggja í ætt­ ini. Abbasonur Poul Andreas, Jákup Petersen, er ein kendur lækni. Poul Andreas hevur skrivað eina bók um ymisk viðurskifti í Mikladali, eisini um lækna­ kynstur. Her skrivar hann millum ann­að: Læknahjálp Í 19. øld var tað ein kvinna, sum hevði sera gott handalag at hjálpa sjúklingum. Hon var heilt ung, tá ið hon røktaði ein ringan tumm­ilfingur hjá Katrin úti í Húsinum. So ein dag varð hol gjørt á, og út kom ein óna­ túr­liga stór rúgva av blóði, materiu og smá bein­splintur. Tá vildi mót­ið ganga frá hesi kvinnu, men Katr­in, sum tá var heilt gom­ul, sig­ur: ”Hvat nú? Lat renna! Lat renna!” Tá ern­að­ist tann yngra og fekk reins­að út og bund­ið um. Fyrst í 1880 varð Absa­lon á Trøllanesi stang­að­ur av tarvi mill­um Húsar og Syðra­dal og heilt illa far­in. Hann kom und­ir lækna­ hond; men tá nakrir dagar vóru um­lidn­ir, sendi læknin hann til Mikladals at passa, og alt gekk væl. Ì 1890 var maður fyri tí óhappi at sláa seg á tummulfingurin á vinstru hond og knústi hann. Áttamannafar við honum til Klaks­víkar beinanvegin. Læknin bant um og sendi hann norð til Mikladals at passa. Hon tók ímóti nýføðingum – ikki so fáum – tí ikki var altíð skjótt at fáa jarðarmóðir. Poul Andreas nevnir ikki hvør ið henda kvinn­an er, men hann skrivar eisini, at í teirri tíð­ini var tað vanligt, at kommunurnar lótu kvinnur fara niður at læra til jarðarmóðir. Norð­oya kommuna sendi eina úr Mikladali, Sofie Malene Eriksdatter. Hon var bónda­ dótt­ur úr Uttarstovu í Mikladali og giftist við Símuni, sum festi Innistovugarðin á Trølla­ nesi.. Seinasta barn hon tók ímóti var Absalon í Útistovu áTrøllanesi. Komandi partur: Í komandi parti verður greitt frá ungum fiskimanni sum í 1923 ikki bar boð í bý. Ì jólablaðnum 22. desember verður greitt frá eini ætt í Føroyum, har forfedrarnir fyri 150 árum síðani fóru til gongu úr Baffinslandi í Canada til Grønlands. Mikladalur, her var eisini sjúkrahús Poul Andreas, sonur Marina, og konan Poulina Stellu Poul. Marin bjargaði honum eygað Lisa var framúr frásøgufólk