hósdagur 11. desember 2014síða 30

6 Mentanarblaðið hjá Miðlahúsinum 8 • 12. desember 2014 6 mentanarsíðan Barna Beinta Johannessen Tá ið 16 ára gamli Nick fær ein pakka, undrast hann á, um hetta man vera orsøkin til løgna atburðin hjá floksfelgunum. Í pakkanum er gátufulla telduspælið Erebos. Spælireglurnar í Erebos eru strangar: tú hevur bara ein kjans, tú mást ikki tosa um spælið, spæl altíð einsamallur og sig ongantíð nøkrum títt kallinavn. Brýtur tú reglurnar ella ikki loysir uppgávurnar til fulnar, verður tú blakaður út og sleppur ikki inn aftur. Forvitni vinnur tó á Nick, og hann verður skjótt bundin at spælinum. Men Erebos veit nógv um tey, sum spæla og fer at manipulera við lív teirra. Tá ið Erebos gevur Nick eina lívshættisliga uppgávu at loysa í veruliga heiminum, noktar Nick og verður útihýstur frá spælinum. Saman við vinmanninum Jamie setur Nick sær fyri at finna út av, hvør tað er, sum stýrir spælinum. Ein vandamikil missión, har markið millum veruleikan og virtuella heimin syndrast. Abbi er sjórænari og Søgan um blóðreyða súreplið komu út á svenskum á fyrsta sinni í ávíkavist 1966 og 1974. Søgurnar eru lættar og tekningarnar einfaldar, men saman rúma tær eini størri heild. Tað er, sum krógvar Jan Lööf smálutir í myndunum og fær hugaheimin hjá lesaranum at sveima. Sjórænaraabbin Tað eru ikki øll børn, sum eru so heppin, sum drongurin, ið hevur ein abba, sum er sjórænari. Omman sigur tó, at tað ikki passar, og at abbin tvætlar, tí hann hevur verið postmaður alt sítt lív. Men ein dagin, tá ið omman fær sær ein lúr, fer abbin við abbasoninum á sjórænaravitjan ... Blóðreyða súreplið Hetta er klassiska søgan um svik, sum fellir aftur á tann, sum svikaði. Maðurin í teinuta klædninginum fær eitt súrepli úr plasti frá frukt­selj­aranum, men tá ið avtornar, er tað fruktseljarin, sum kláar sær í nakkanum og hugsar, hvat er hent. Hann fær tað ikki at bera til, tí plastsúreplið er blivið eitt saftugt, reytt súrepli ... Søgurnar hóska væl at lesa fyri børnum 3-4 ár og eldri. Herviligi Henry og kykt er fyrsta faktabók hjá Herviliga Henry á føroyskum. Veitst tú til dømis, hvar oyruni sita á eini grashoppu? Hvussu býflugur halda seg heitar? Hvat kykt etur fongin livandi? Og um mariuhønur veruliga eru eitrandi? Hetta er nakað av tí vitan, sum er at finna í hesu faktabók. Og dámar tær søgurnar um Hervi­liga Henry, fert tú heilt víst eisini at hugna tær við forvitnisligu vitanini um herviligu kyktini. Erebos Abbin og súreplið – tveir klassikarar Hervilig kykt Í nýggjastu ungdómsbókini frá Bókadeildini rennur fiktión og veruleiki saman á óhugnaligan hátt. Í einum skúla í London verður eitt telduspæl sent runt – Erebos – og skjótt broytist lívið á skúlanum … Í fjør var kenda bókin hjá Jan Lööf, Abbi er sjórænari, aftur at fáa á føroyskum. Bókin gekk sum heitt breyð og varð útseld eftir stuttari tíð. Nú er hon uppafturprentað saman við søguni um blóðreyða súreplið – enn ein klassikari hjá Lööf Undarligt og undranarvert, hugtakandi og herviligt. Herviligi Henry fortelur tær alt, sum tú vilt vita um kykt. Eisini tað, ið tú helst ikki hevði viljað vitað ... Erebos er eitt spæl, tað eygleiðir teg, tað tosar við teg, tað lønar tær, tað roynir teg, tað hóttir teg. Erebos hevur eittans endamál: tað ætlar at drepa. Jan Lööf prógvar av sonnum, at góðska yvirlivur og heldur á at gleða! Bøkur til tey smæstu eru skraddaraseymaðar til smáu hendurnar, sum toga, trýsta, klappa og kasta. Bøkurnar eru oftast gjørdar úr tjúkkum pappi, so tær ikki skulu skrædna, hava bjartar litir og klaffar, alt fyri at stimbra og menna sansirnar hjá smáu børnunum. Men seinastu árini eru alt fleiri bøkur komnar út, sum fara eitt stig víðari. Hesar bøkur eru ikki bara bøkur, men heldur ein samanrenning av eini bók og leiku. Vit hava blaðað í rúgvuni og funnið fram til nakrar av bókaleikunum: Allarfyrsta stóra spælibókin Klaffar at lyfta, myndir at saman­bera, ruflur at nerta og 10 ljóðknøttar at trýsta á. Ein bók, sum barnið kann sita leingi og hugna sær við. 10 bls./pappbók við ljóði leika Tove Jansson Mumi og ævintýrferðin í mánalýsi Les um Mumi og hini, sum fara eina ævintýrferðina í mánalýsi at leita eftir einum skatti, meðan barnið spælir við mumitrøllið. 26 bls./heft við bamsu Eric Hill Skvatla og sprutta Flekk At hava Flekk baðibókina við sær í bað, ger løtuna nógv stuttligari! Fitta plastbókin hevur vakrar einfaldar myndir og gnístir, tá ið barnið trýstir á hana. 6 bls./plastbók við ljóði David Melling og Beatrix Potter Klemmiligi Klæmint fær eitt klemm og Petur kanin - klemma meg Bleytar, mjúkar honddukkubøkur við tveimum av best umtóktu bókafigurunum beint nú, Klemmiliga Klæminti og Peturi kanin. 8 bls./ pappbók við hond dukku Bók og í einum