mánadagur 15. desember 2014síða 26

10 nr. 10 I 15. desember 2014 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum Álitið hjá almenn- inginum á ársskiftið er farið aftur um bak er tíðin aftur komin, har rokn­ skapirnir hjá ymsu fyri­tøkunum verða kunngjørdir. Eitt er, at tølini í roknskap­ inum í sjálvum sær eru áhuga­ verdur lesnaður hjá fleiri. Mest týðandi lesnaðurin, tá metast skal um roknskapin, er tó sjálv grannskoðanarátekningin. Vit hava tosað við Finnbjørn Zachariassen, sum er statsaut. revisor og sum er ein av stjórunum og eigarunum av grannskoðanar­ fyri­tøkuni, SPEKT. – Tá vit seta átekning á ein roknskap, er hetta okkara niðurstøða um sjálvan rokn­ skapin, sigur Finnbjørn. – Har staðfesta vit, at roknskapurin gevur eina rættvísandi mynd av rakstri, ogn, skuld og skyldum hjá fyritøkuni. Vit siga eina rætt­ vísandi mynd – ikki røttu myndina – tí vit eru bara ein av fleiri roknskaparlesarum, og tí kann roknskapurin sjálvandi lesast á ymsar hættir. – Ein sonevnd blank átekning – t.e. ein átekning uttan ískoytisupplýsingar ella fyri­ varni – merkir, at vit undir okkara arbeiði ikki eru vorðin varug við skeivleikar av slíkum týdn­ingi, at hesir høvdu broytt roknskapin mun­andi, vórðu teir tiknir við. – Hartil vátta vit, at roknskapurin lýkur tey krøv, sum verða sett. Eitt nú eru kvalitativir upplýsingar sum notur v.m. lógar­ásettir, og her ansa vit eftir, at krøvini eru uppfylt. Men tað kann sjálvandi vera onkur roknskaparlesari, sum vildi ynskt eina ávísa notu, og tá kann væl vera, at rokn­ skapurin ikki gevur eina rættvísandi mynd hjá viðkomandi, tí hann saknar hesar upp­ lýsingar. Er átekningin ikki blonk, inniheldur hon annaðhvørt ískoytisupplýsingar ella beinleiðis fyrivarni. – Er talan um ískoytisupplýsing, so er talan um viðurskifti, sum leiðslan sjálv hevur gjørt vart við. T.d. um fyritøkan er sperd fíggjarliga. Tá kann ískoytisupplýsingin eitt nú vera, at vit vísa til leiðslufrágreiðingina, og staðfesta, at roknskapurin hóast hetta er settur upp við fram­haldandi rakstri fyri eyga. – Beinleiðis fyrivarni verður eisini nýtt. Eitt nú kann hugsast at vit eru ósamd við leiðsluna um hvussu áognin hjá kundanum skal virðisásetast. Tá er tað okkara skylda sum grann­skoðari at vísa á, at vit ikki halda áognin í rokn­skapinum er í lagi. Framhaldandi rakstur Ein týðandi partur av grannskoðanarátekningi er eisini, at grannskoðarin metir um fram­ tíðar­útlitini hjá fyritøkuni. Sonevnda going-concern hugtakið fevnir um, at roknskapurin er settur upp við fram­ haldandi rakstri fyri eyga. Tað vil siga, at ein blank átekning er váttanin frá grannskoðanini til roknskaparlesaran fyri, at fyritøkan er før fyri at halda sínar skyldur komandi tíðina. – Við hesum staðfestir grannskoðanin, at tað eftir okkara fatan ikki er týðandi vandi fyri, at fyritøkan fer av knóranum. Í reglu­ gerðini fyri okkara arbeiði verður staðfest, at metingin hjá grannskoðaranum fevnir um eitt tíðar­skeið, sum gongur 12 mánaðir frá rokn­ skapar­ársloki, sigur Finnbjørn. – Og eru vit vitandi um viðurskifti, sum liggja longur frammi í tíðini, so skal hetta eis­ ini havast við í okkara meting. Taka vit sum dømi ein roknskap, har roknskaparárið endar 31/12-2013, men har vit eru vitandi um, at eitt stórt lán fellur til gjaldingar í februar 2015, so skal hetta takast við í okkara meting. Váttanin um framhaldandi rakstur verður givin undir ábyrgd, og tað kann viðføra endur­gjaldskrav, um grannskoðanin ikki hevur gáað um ávísar vandar, tá roknskapurin er gjørdur. – Sjálvandi kann ein fyritøka fara á heysin, hóast grannskoðanin ikki hevði roknað við tí. Tað kunnu tað vera so nógvar orsøkir til, sigur Finnbjørn. Í Danmark hava kanningar víst, at í úti við 40% av teimum førum, har fyritøkur vóru farnar av knóranum, hevði roknskapurin blanka átekning. Líknandi kanningar eru ikki gjørdar í Føroyum, og tí dugir Finnbjørn als ikki at svara uppá, um hetta er eitt vanligt fyri­brigdi í Føroyum. – Verður spurningur reistur um ábyrgd hjá grannskoðanini, so er hetta ein juridiskur spurningur. Tá verður tað ein vurdering, um grannskoðanin hevur gjørt sítt arbeiði til lítar. Eitt nú við at meta um grundarlagið fyri virðis­setan, skyldum, rættleikanum av upp­ settur roknskapartølunum v.m. Her eru ymisk øki, sum grannskoðanin eigur at taka atlit til, og er tað arbeiðið ikki gjørt nøktandi, so kann grann­skoðanin fáa eina nøs, eina bót ella enntá endurgjaldskrav. Og grannskoðanin kann eisini missa sína góðkenning, um illa vil til, sigur Finnbjørn. T Tá grannskoðaður roknskapur verður latin Skrásetingini, er talan um upplýsingar til almenningin. Við átekning sínari váttar grannskoðarin, um roknskaparupplýsingarnar eru rættvísandi Jákup Mørk Grannskoðan