mánadagur 22. desember 2014síða 48

Jólini 2014 20 blaðið Petur Martin Petersen des. 2014 J ólini vóru í nánd og øll vistu, at okkurt forkunnugt mundi koma upp á hillarnar í Piddasa handli, nú høgtíðin nærkaðist – bæði til matna niðri undir og ikki minst eisini upp á kroppin og til dagdvølju uppi á toystovuni, har alskins klædnapløgg vóru at fáa fyri ikki at tala um leikutoy, sum upp til høgtíðina mundi fylla at kalla alla norðaru síðuna á hesum í okkara barnaeygum stóra rúm, har ovari endi var stúgvaður við undirklæðum til bæði harrar og damur, ella sum Elkin hjá Mallu so fínliga rópti fyri “lingeri”. Hvat tað mundi vera, fortaldi hon okk­um ongantíð. Kanska visti hon tað ikki sjálv; men tann fínligi tónin hon segði tað í, fekk okkum í hvussu er at skilja, at tað ikki var nakað fyri okkum dreingir. Og so vóru eisini boltar við metur­vøru, har tú kundi keypa toy til at seyma burturúr. Móti Ribarhúslofti hingu klædningarnir frá Falbe Hansen. Sølan av teimum mundi mest vera til dreingir, sum skuldu konfirmerast, og ungar fríggjarar, sum skuldu giftast. Oman eftir móti skrivstovuni var fót­ toyið. Svartaskógvar, gummiskógvar og styvlar. Klovstyvlar, oljudansar og sydvestar vóru – sum eg minnist – altíð goymdir inni á Ribarhúslofti, har mær altíð dámdi at koma, tí her var ein heil verð av goml­um tingum, sum komu í land av slupp­unum. Gamlar byrsur, kum­ pass­ir, radiotól, log, karbidlyktir v. m., og so vóru har eisini kassar og hillar við gomlum pappírum og bókum. Alt hetta var tílíkt, sum hoyrdi til skipini ella hand­ilin, sum var gamal og mundi vera mill­um teir heilt stóru í landinum tá. Móti ovara enda av loftinum – heim­ast var spruttgoymslan. Her var eitt rúm gjørt úr sverum hegni og læst við einum góðum heingilási. Her goymdi handilin spruttið, sum kom til skipavøruavgreiðsluna, sum handilin eisini umsat. Her mátti sprutt bert útflýggjast til teir ymsu móttakararnar, sum høvdu pappírini upp á vøruna í ordan, og so vildu menn oftani hava eina tóma havragrýnskartong at seta kassan við spruttinum niðurí, soleiðis at hvørki tey, sum ikki dámdu brennivín, eins væl og tey, ið dámdu tað eitt sindur ov væl, ikki skuldu vita av, hvat tey bóru við sær út gjøgnum vestaru hurðina á Ribarhúsi. Og hendan hurð – eins og trappan úr handlinum upp á loftið – mundi eisini vitað nógvar undarligar søgur at siga frá. Upp undir jólini komu eisini eskjur við jólapynti, útklipsørkum við nissum og glansbílætørkum og so leikutoyi, sum øll børn ynsktu sær; men ikki áttu pengar at keypa fyri. Minnist, at Elkin einaferð vísti mær eina reyða vatnpistól, sum okkurt var við, so at hon ikki kundi seljast. Eg, sum javnan gekk mína leið fram við Elkin’sa leikutoyshillum á leið míni at vitja pápa mín, ið var bókhaldari hjá Pidda – kundi ikki lata vera við at spyrja Elkin, um eg ikki kundi fá pistólina, tá ið hon allíkavæl ikki kundi seljast. Jú, eg skuldi fáa hana, um hon fekk ein koss afturfyri. Men tað vildi eg ikki, tí eg var vaksin upp í eini dreingjaverð, og rættir dreingir mussaðu ikki fremmandar gentur. Men Elkin fekk tó so við og við moyrkað meg so mikið, at eg ein dag – 7-8 ára gamal – gekk við upp á, at hon skuldi fá ein koss frá mær, treytað av, at ongin sá. Jú, tað gekk hon við til ...... og so fekk hon koss sín, og eg pistólina, men onkursvegna høvdu samráðingarnar um hendan mín fyrsta koss til eina fremmanda damu gingið so leingi fyri seg, at allar krambagenturnar niðriundir vóru komnar upp í loftstrappuna at sneyta. Onkur vildi aftaná vera við, at eg – við pistólini í hondini – við gráti­ rødd skuldi siga, at eg ongantíð skuldi kyssa eitt fremmant konufólk aftur .... og eg helt orð ..... nokk so leingi. Tá ið eg í dag gangi somu loftstrappur sum hinaferð, eg fekk pistólina frá Elkin, kann eg ikki lata vera við at hugsa um hesa hending. Gamla trappan eigur eisini aðrar søgur, sum rópa fram stutt­ligar hendingar í hesum handli, sum enn er í blóma og enn eigur eina sál í hvørjari notu og hvørjari fjøl. Ja, ein onnur søga er hendan: Einaferð vildi Annika hjá Einkjuni vísa hinum krambagentunum, at tað bar til at ganga á hondum oman trapp­ una. Jú, væl gongst í fyrstani; men so blívur Annika bangin, og ikki vend­ist aftur. Hini fáa heldur ikki hjálpt henni fyri látri. Tá kemur Theodor út av skriv­ stovuni í erva, at kanna eftir, hvat ið er á vási. Komin út til trappuna í erva, sær hann niður í gumpin á Anniku, tí kittilin er gliðin oman yvir høvur henn­ ara. Og Theodor, sum ikki var nakar beinleiðis skemtingarsamur maður, skuldi tá siga: “Nei, frøken Larsen, hetta er næstan ov mikið av tí góða”. Og láturin í neðra mundi ikki tagnað aftur hjá krambagentunum, meðan tær savnaðu kitlaknappar upp av gólvinum, so hvørt teir skrædnaðu úr kitlinum hjá Anniku, so hvørt teir komu í móti trapputrinunum í hesi øvugtu himnaferðini hjá frøken Larsen. Og soleiðis var Annika hjá Einkjuni eisini við til at geva gomlu loftstrappuni Jól í Piddasa Handli Bananir at Fáa hja Pidda Handilin og Ribarhús, sum hann sá út eftir umbyggingina í endanum á 1920- unum. Opið er inn í Fiskakjallaran, har Kristian í Køk ráddi fyri borgum Her fór Sámal Petur á Miðgerði (Gamli Sámal Petur) at handla 4. jóladag 1887