mánadagur 22. desember 2014síða 50

Jólini 2014 22 blaðið og so kundi flóta yvir. Onkuntíð var heilt galið, og tá bleiv farið yvir í Bedingina eftir saguspønum at taka tað ringasta upp við, áðrenn Theodor kom til arbeiðis. Gjøgnum vestaru Ribarhúshurðina fór vøran, sum skuldi koyrast út til ymsu kundarnar. Her var tann modernaða tíðin eisini komin framat í 1950’unum. Ein og hvør handil við respekt fyri sær sjálvum hevði eina býsúkklu. Á henni kundi tú hava eina trivaliga pappeskju framman og eina minni aftan, so nú var lag á manni at koyra vøru út; men upp undir høgtíðina kundi oftani vera seint, áðrenn komið var til húsar um kvøldið, tí pappeskjurnar vóru nógvar, ið koyrast skuldu út. Í 1950’unum kom eisini eitt annað vidundur inn á Ribarhús. Hetta var ein elrikin kjøtmaskina, sum kundi mala alt slag av kjøti til tað fínasta fars. Vanliga var tað danskt kvígukjøt, ið malið var; men tað kom eisini fyri, at ein kúgv úr bygdini bleiv slaktað og seld til handilin. Tað var vist nokk eitt slag av plikt hjá handlinum at taka sær av hesum neytakjøti, sum bæði kundi vera gott og ringt. Var tað ein feit kvíga, sum slaktað varð, stóðst eingin trupulleiki av hesum; men var tað hin vegin ein gomul ússalig skrinda, ja, so frættist tað eisini skjótt um bygdina, og so kundu fólk aftra seg við at keypa, so leingi, tey óraðu, at hendan skrindan var í umfari. Tá plagdi Theodor at siga við uttanbudamenninar, at skrindan skuldi út á Ísvirkið til foredlingar. So gekk ein tíð, og so kundi henda, at ein feitur danskur kvígukroppur kom í handilin, og so ordnaði Theodor, at nú skuldi ein fjórðingur av danskari kvígu malast saman við einum fjórðingi av føroyskari skrindu, og tá íð spurt var, hvat hetta vælafarsið, sum nú kom úr kjøtmaskinuni var, skuldi bara svarast: sorterað farskjøt, og tað var jú so satt, sum tað var sagt. Var tað í dag høvdu vit nokk selt skrinduna sum økologiskt fyrsta floks kjøt, meðan feita danska kvígan kanska hevði havt trupulleikar í nálareyga matvørueftirlitsins. Minnist einaferð, eg hevði verið við býsúkkluni úti á Ísvirkinum eftir einum neytafjórðingi, sum mundi viga líka nógv, sum eg. Jú, tað gekk væl, til eg skuldi støðga við Ribarhús, men har rendi eg meg í eitt hol í vegnum, soleiðis at súkklan við neytafjórðinginum á bakkanum frammanfyri bóltað rút, soleiðis at bæði neytafjórðingurin og eg endaði í rununi á vegnum. Og við eitt var bæði Theodor og Annika hjá Einkjuni har. Neytafjórðingurin dálkaður við sandi og runu, og eg við eini skurslaðari nøs og pannu. Tá ið Theodor fór at hava at mær fyri at hava dálkað kjøtið, minnist eg, at tað bleiv ovboðið hjá Anniku. Og hon var ikki mjúk við Theodor. Um hann ikki sá, at neytafjórðingurin var eitt deytt ting, meðan drongurin bæði var livandi og bløddi. Og so endaðu Annika og eg inni á Ølstovuni, har hon reinsaði skamfílini í andliti mínum og legði Hansa Plast heftiplástur á, sum tá júst var komið í skuffurnar undir sprittskápinum hjá Oberti at liggja. Og tá ið eg hevði fingið ein drekkamunn frá Anniku, kom eg so við og við fyri meg aftur, og verri bleiv ikki, at Theodor dagin eftir blíður spurdi, hvussu eg hevði tað, og neytafjórðingurin kundi væl brúkast, tá ið hann hevði verið til viðgerðar á kjøtborðinum hjá Bakka-Pól. Áðrenn neytafjórðingarnir endaðu í nevndu kjøtmaskinu, vórðu teir sag­ aðir sundur á einum borði við vestaru Ribarhúshurð. Hetta borð bleiv vaskað og skrubbað hvønn dag, og gólvið undir tí bleiv skravað við eini skovlu, so reinførið mátti sigast at vera í hásæti og undir støðugum eftirliti av kundunum, sum oftani stóðu við borðið og søgdu honum, ið sagaði, hvussu teirra kjøt skuldi sagast, um tað nú skuldi brúkast til eina steik ella okkurt annað. Við síðuna av kjøtborðinum stóð skrellan, har alt rusk úr handlinum fór í, og tá ið handilin læt aftur, fór býdrongurin oman á brúgvarendan og tømdi ruskið á sjógv. Hugsi at tað bleiv ansað eitt sindur eftir, at hetta bleiv gjørt á høgætt, so ruskið, sum nógv fleyt omaná, rak út eftir firðinum. Ribarhús var annars fylt við teirri goymslu av vørum, sum í smærri nøgd­ um fyltu hillarnar í krambúðini. Við heimara veggin fyrst eplir og leykur, síðan øl og sodavatn, síðan mjøl og hveiti til mannaføði og rugur og meis og oljukøkur til kríatúrini og fenaðin. Undir trappuni upp á Ribarhúsloft stóðu margarineskjurnar við tveimum tveinspennum uttanum, sum lagaliga skuldu smoyggjast av, soleiðis at eskjan ikki tók skaða, tí hon skuldi endurnýtast av Thorshavn Mælkeforsyning og Margarinefabrik. Undir loftsbjálkunum hingu speigpylsurnar í ymsum støddum og skapum, og síðan á miðjum gólvi ílatið við grønsápu, krossfinerkassarnir við Ceylon te og sverir posar við brend­ um kaffibønum, sum malnar vóru úti í handlinum í kaffimylluni við síðuna av kassaapparatinum úti á miðdiskinum. Í kjallaranum ráddi Kristian í Køk, hesin edilingurin av einum manni, sum bara tosaði væl við øll. Hann tók í móti fiski frá útróðrabátunum, sum avreiddu við brúnna niðanfyri. Fiskurin bleiv tveittur upp á brúnna úr bátunum og fingin í fiskakassar, sum bornir ella trillaðir vórðu niðan á fiskavektina hjá Kristiani, sum nágreiniliga ansaði eftir, at viga rætt og føra avreiðingina inn í ein avreiðingarblokk, sum hann hevði á einum diski í einum lítlum kliva. Og tað var javnan, at kundarnir, tá ið liðugt var at keypa í Handlinum í erva, fóru oman til Kristian at keypa sær ein ella tveir fiskar at koyra í pottin. Annars bleiv fiskurin flaktur og fingin í salt, um nóg mikið var avreitt. M en framhaldandi – øll barna­ árini vistu vit – tá ið bananir vóru at fáa hjá Pidda, ja, so vóru jólini í hondum, tí við síðuna av bananunum vóru súr­eplakassar, appelsinkassar og peru­eskjur, og so kundu tveir smáir træ­kassar við fikum og dadlum eisini vera har. Jú, vit – sum gingu runt í hesum slaraffin­landinum av góðgæti - merktu sanni­liga at høg­ tíðin var í hond, og ikki var sørt, at onkur dadla ella fika smoygdu sær inn í munnin, meðan vit gróvu tær leysar úr kass­unum at leggja í bakkar úti í handl­inum. Og enn í dag merki eg ein smakk av jólum, tá ið eg fái eina fiku ella dadlu í munnin. Teir føra fisk í land av skipi til vrakingar og at arbeiða til klipfisk Niðri í Støð Bakka-Pól fær sær kaffi á »Ølstovuni« Frá vinstru: Vilborg hjá Lenu hjá Steingrími, Mourentsa hjá Hilmari, Ragna hjá Jensi hjá Lítla Liasi, Rigmor hjá Liasi á Skipanesi og Judith hjá Sjúrða í Handlinum Judith hjá Sjúrða og Vilborg hjá Lenu hjá Steingrími við skrelluni Í dag er Piddasa Handil snøggur karmur um hugtakandi virksemi