mánadagur 29. desember 2014síða 10

Mánadagur 29. desember 2014 · Nr. 147 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fíggjarlógin er ein styrkiroynd millum samgongu og andstøðu Helgi Abrahamsen løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin Løgtingið hevur júst samtykt fíggjarlógina fyri 2015. Ein fíggjarlóg er altíð samansett av nógvum mótstríðandi mál­setningum. Millum mál­ setn­ingarnar kann eg nevna hesar: Fyri tað fyrsta hava vit politiskar raðfestingar, sum vísa hvørji mál, politikarar vilja hava framd. Síðani hava vit stýring av búskapinum, har hildið verður aftur í útreiðslunum, tá tíðirnar eru góðar, meðan trýst verður á spitaran tá tíðirnar eru ringar. Og at enda kann nevnast tann fíggjarligi parturin - tað at vit mugu ansa eftir talinum á botnlinjuni. Tað er ikki lætt at fáa allar hesar og aðrar málsetningar at sameinast. Serliga fyri flokk­ar í samgongu kann telv­ingin um fíggjarlógina vera trupul, tí tá tú ert í sam­ gongu, hevur tú ábyrgdina av bæði tænastum, búskapi og fíggjarstøðu. Í somáta hevur andstøðan ein munandi lætt­ ari leiklut, tí tað fær ongar fylgjur, um tey lova velj­ arunum nakrar øktar játt­ anir, sum kortini ikki verða samtyktar. Undirskotið skal burtur í 2016 Samgongan hevur sett sær fyri, at undirskotið sum hev­ur staðið á botnlinjuni í nógv ár, skal vera burtur í 2016. Búskaparliga sær út til at ferð er komin á í sam­ felagnum, so eisini tað gevur eina greiða ábending um, at rættast er at halda aftur við útreiðslunum. Men so er tað hin spurningurin: Hvussu fáa vit 20 tinglimir í sam­ gonguni at lata vera við at krevja hægri játtanir í einum valári? Samanumtikið má eg siga, at hetta hevur gingið væl. Vit hava fingið eina fíggjarlóg, har undirskotið er komið niðurum 140 mió. krónur, samstundis sum økini almannamál, heilsumál og útbúgvingar eru raðfest. Hinvegin er spurn­ingurin, um játtanin til íløgur tey næstu árini ikki er í hægra lagið. Tjóðveldi, Javnaðar­ flokkurin og Fram­ sókn ynsktu størri útreiðslur Tá fíggjarlógin kom til aðru viðgerð í løgtinginum, høvdu andstøðuflokkarnir Tjóðveldi, Javnaðarflokkurin og Framsókn gjørt sítt egna fíggjarlógaruppskot. Ikki óvæntað var teirra uppskot merkt av, at krøvini til eina andstøðu eru ikki tey somu, sum tey eru til eina sam­ gongu. Útreiðslurnar øktust nógv, men kortini var undirskotið minni. Hetta komst av, at andstøðan hevði sett eitt hægri tal fyri tilfeingisgjald á inntøkusíðuni, og eisini høvdu tey rokna seg fram til, at tá tey øktu útreiðslurnar, so fóru tey at fáa ein part av brúktu pengunum innaftur í meirvirðisgjaldi. Tað kann vera nakað um tað, men hví høvdu tey so ikki eisini roknað við, at aðrar inntøkur fóru at minka orsaka av at tey hækkaðu tilfeingisgjaldið? Men tílík roknistykki bera jú til at gera, tá tú ert í andstøðu. Tað fær ongar fylgjur. Loysingarflokkar vilja hava blokkstuðul Á einum øki vóru and­støðu­ flokkarnir ikki samdir. Hóast bæði Tjóðveldi, Javn­ aðar­flokkurin og Fram­sókn hava verið samdir um at mæla frá at prís­tals­við­gera blokkstuðulin í hes­um val­ skeiðinum, so eru flokk­ar­ nir ikki samdir um at lækka upphæddina aftur. Javnaðar­ flokkurin vil nú hava 641 mió. krónur í blokkstuðli, meðan Tjóðveldi og Framsókn vilja hava 615 mió. krónur. Tað kann undra, at serliga Tjóðveldi og Framsókn vilja hava so nógvan blokkstuðul, men hinvegin so er ikki ringt at síggja, hvørja ávirk­ an tað hevði havt á teirra fíggj­arlógaruppskot, um blokkstuðulin var minni ella var heilt burtur. Sam­ svar má jú vera ímillum polit­iskar raðfestingar, bú­ skapar­stýring og talið á botnlinjuni, og tað ber ikki til at raðfesta bæði fullveldi og vælferð samstundis. Sum andstøðuflokkar hava tey tí valt at raðfesta fleiri vælferðartænastur, sum verða fíggjaðar við blokk­ stuðli, og tí hava tey verið noydd at leggja full­veldis­ dreym­in á ís eina løtu. Men um hesa tíðina næsta ár, tá løgtingsval hevur verið, sita hesir somu flokkarnir møgu­ liga í eini nýggjari samgongu, og tá er ikki óhugsandi at rað­festingin verður heilt øðr­ vísi. Eg dugi illa at ímynda mær, at ein samgonga har Tjóð­veldi og Framsókn eru við, kann blíva samd um eina politiska kós, har stórar og kostnaðarmiklar yvirtøkur ikki standa ovast á breddanum, og tí má okkurt av hinum tingunum, sum tey fíggjaðu við blokkstuðli í ár, fáa lægri raðfesting. Samgongan vann Fíggjarlógin er ein styrki­ roynd millum samgongu og andstøðu, og tað eydnaðist samgonguni at fáa øll tey 20 tingfólkini í samgonguni at standa saman, hóast øll helst kundu hugsað sær, at okkurt var øðrvísi. Undirskotið mink­ar, og almanna-, heilsu- og útbúgvingarmál verða rað­fest. Um eitt ár hava vit møguliga eina nýggja sam­ gongu og heilt aðrar rað­fest­ ing­ar. kjak Aftursvar til Ólav Hátún um Húsahaga Elfelagið SEV Jákup Suni Lauritsen nevndarformaður Hákun Djurhuus stjóri Góði Ólavur Hátun Tá ið SEV herfyri hátíðar­ helt, at vindmyllurnar í Húsa­haga vóru settar í rakstur, tók ávíst orðaskifti seg upp um ætlanina at stovna partafeløg, sum skulu eiga vindmyllulundirnar í Nes­haga og Húsahaga, og møgu­ligan ognarskap hjá P/F Magn í parta­felag, sum ætl­ andi skal eiga og reka vind­ myllu­lundina í Húsa­haga. Í hesum sambandi set­ur tú – í Sosialinum 1. de­semb­ er 2014 – stjóra og nevnd­ ar­formanni í SEV tríggjar spurningar. Tú spyrt í fyrsta spurn­ingi: “Er tað so, at Magn hevur søkt um hetta sam­band við tykkum?” Og víð­ari spyrt tú í spurningi 2: “Hevur SEV fram um aðrar møguleikar í landinum valt sær hesa fyri­ tøku, har ís­lend­ingar hava ræðisrættin, til at gerast part­ur av okkara almenna el­megiskervi? Um so er: Hvør er grund­gevingin?” Svarið til hesar báðar spurningar er, at Magn bað SEV um samstarv, og at Magn kom inn í myndina, eftir at SEV utt­an úrslit hevði havt sam­ ráðingar við aðrar. Vit skulu viðmerkja, at spurningurin um, hvørt parta­feløg skulu stovnast til vind­myllulundirnar, og møgu­ligan ognarskap hjá Magn er ikki endaliga av­ greiddur. Ætlanin er at av­ greiða málið í samráð við eig­ar­arnar í fyrru hálvu av 2015. Í triðja spurningi spyrt tú: “SEV er stovnur, sum hevur alt landið aftan fyri seg. Er nøkur orsøk til yvirhøvur at sleppa privatum framat?” Her er svarið: Tá havt verður í huga, at SEV síðani fimtiárini at kalla einsamalt hevur fram­leitt elorku og ment før­oyska elkervið, so ber til at siga, at eingin orsøk er at lova øðrum framat, tí SEV hevur megnað uppgávuna. Hinvegin er interkommunala elfelagið partur av galdandi skipan, sum er ásett sambært Elveitingarlógini, og har eru samstarv, kapping og virkis­ fýsni lyklaorð, og tað sýnist at vera landspolitiski viljin. Interkommunala elfelagið er part­ur av hesari skipan saman við fleiri øðrum. Málið um, hvørt SEV eigur at samstarva við onnur, hevur sín uppruna í broyttu støð­uni á elorkuøkinum, eftir at Elveitingarlógin kom í gildi í 2007. Í fyrru hálvu av 2010 sóknaðist El­veitingar­ eftirlitið eftir áhugaðum at verða undangóðkend at bjóða upp á eina vindorkuætlan í Neshaga ella aðrastaðni. SEV og Elveitingareftirlitið vóru frammanundan vorðin samd um, at vitanin hjá SEV í Neshaga skuldi býtast mill­um øll, sum bjóðaðu í fyrsta útboðnum, so at allir partar kundu bjóða á sama grundarlagi, og at kappingin kundi fara rættvíst fram. SEV hevur síðani fyrsta útboðið (Neshagi) lagt ein leist fyri dagin, har felagið í byrjanarstøðinum hevur verið opið fyri samstarvi við onnur um elframleiðslu burt­ur úr vindorku. SEV hevur eisini ta fatan, at tað í eini kappingarstøðu kann vera truplari hjá Elveit­ingar­ eftirlitinum at gera mis­mun móti SEV, um SEV sam­starvar við onnur feløg. Víst verður eisini til “Frá­ greiðing um møgulig sam­ størv innan vindorku mill­um SEV og aðrar partar” og til “Frágreiðing frá eyka­aðal­ fundi í SEV 28. november 2014”, har hesi viðurskifti eis­ini eru umrødd. Hesar frá­greið­ingar eru at finna á www.sev.fo Tórshavn, 19. desember 2014 SEV svarar Ólavi Hátún, sum herfyri setti elfelagnum spurningar um vindmyllulundinaí Húsahaga