týsdagur 6. januar 2015síða 10

Mikudagur 7. januar 2015 · Nr. 2 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 ÚR TINGINUM Rok hevur aftur tikið seg upp um býtið av makrel­ kvot­um. Talan er um rættindini hjá skipum undir før­ oysk­um flaggi, sum skulu slep­pa at fiska makrel í ES-sjógvi. Ein kunngerð er gjørd um hvør kann søkja um at sleppa at fiska hendan makrel­in, men hon er so breið, at eini 40 skip hava søkt um at sleppa framat tí parti av kvotuni, sum ikki í forhond er latin upp­sjóv­ar­flotanum. Vørn hevur boðað frá, at eitt lutakast fór at verða millum um­søkj­ar­ar­ nar um, hvør skal sleppa fyrst framat at fiska makrel­in, men hetta er nú avlýst. Harraboð Sjálvt um tað ikki er sagt alment, so vóru tað harraboð frá fiski­mála­ ráð­num á einum fundi seinna­partin mánadagin, sum gjørdu, at lutakastið varð avlýst. Fiskimálaráðið tók eisi­ni partvís í egnan barm við at siga, at ráðið fer at gera broytingar í kunn­gerð nummar 141 frá 22.desember. Hetta er tann kun­n­ gerð­in, sum fiskiskapurin eftir makreli í 2015 verður skip­aður eftir og sum fiski­mála­ráðið hevur gjørt og Vørn umsitur. Jacob Vestergaard, lands­stýris­maður við fiski­vinnu­málum, sigur, at í hansara oyrum skur­ raði tað, tá ið hann hoyr­ di, at Vørn ætlaði at hava lutakast um hvør og hvussu skipini skuldu slep­pa framat makrel­in­ um í ES-sjógvi. Broytt kunngerð At lutakastið er avlýst hevur eisini tær fylgjur, at broytingar mugu gerast í makrelkunngerðini, sum skal skipa makrel­fiski­ skap­in í 2015. Hetta arbeiðið verður gjørt av fiskimálaráðnum. Ætlan­in er, at hetta skal gan­ga skjótt fyri seg, men ein slík kunngerð skal til hoyr­ing­ar í fiski­vinnu­ráð­ num. Tí kunnu nakrir dagar ganga áðrenn ku ngerðin aft­ur er klár og skil fæst á, hvør tað er sum sleppur at fiska tonsini av makreli, sum uppsjóvarskipini ikki hava fingið sum egin­kvot­ ur framman­und­an. Føroysku, stóru makrel­ kvot­ur­nar hava seinastu ár­ini havt ómetaliga stóran týdn­ing fyri føroysku fiski­ vinnuna. Stríðið var drúgvt at tryggja føroyingum størri part av samlaðu makrel­ kvotu­ni. Føroyar stríddust í langa tíð við Noreg og ES um at fáa partin hækkaðan, men til endans eydnaðist tað, og nú er so friður á øki­ num. Tó tað skuldi dirvi til at trygg­ja okkum hægri lut í kvot­u­ni. Føroyar noyddust fyri at vinna sínum sjón­ ar­mið­um frama at áseta egna kvotu í fleiri ár fyri at fáa hini londini at skilja, at før­oy­ingar áttu størri part av TAC-num – mest loyvdu saml­aðu makrelveiðuni. Politiskt gekk lands­ stýris­maðurin við fiski­ vinnu­mál­um, Jacob Vester­ gaard, á odda í stríð­num, men alla tíðina var hetta gjørt við fullum upp­bakn­ ingi frá einari samd­ari uttan­lands­nevnd í Løg­tingi­ num og eisini einum samd­ um landsstýri. Nú eru kvoturnar tryggj­ að­ar fleiri ár fram – ella før­ oys­ki aprturin av samlaðu kvot­u­ni. Nú er stríð flutt heim á egnan vøll, har øll fiskivinnan í veru­leika­num kappast um at fáa lut í tí ríki­dømi, sum makrel­fiski­ skap­urin gevur. Ein aprtur av hesum stríð sæst aftur, nú luta­ kast­ið um rættindini at slep­pa at fiska makrel í ES- sjóg­vi er avlýst. Tað er torført at síggja hvørji motiv liggja handan av­gerðirnar, men eitt luta­ kast hevði tó gjørt, at tað ikki longur eru myndug­leik­ ar­nir, sum geva fiskiloyvini. Tá hevði tað verið tilvildin sum ráddi. Fiskimálaráðið kravdi, at lutakastið var avlýst, men afturfyri hava tey so sagt, at so er neyðugt at gera broyt­ ing­a­r í makrel­kunn­gerð­ini, sum skipar makrel­fiski­ skap­in í 2015. Fiskimálaráðið er farið undir at gera broytingar í makrelkunngerðini, sum skal stýra makrel­fiski­skapi­ num í 2015. Lutakastið, sum Vørn hevði boðað frá, er avlýst. Kunngerðin sigur annars, at uppsjóvarskipini fáa ein stór­an part av kvotuni í ES uppá gott 40.000 tons, sum egin­kvotur. Tað vil siga, at tey seks uppsjóvarskipini uppá forhond fáa eini 20.000 tons. Í kunngerðini stendur, at makrel­ur bert kann fiskast í ES-sjógvi frá 1.januar til 15.februar og seinasta árs­ fjóð­r­ing­in í ár. Uppsjóvarskipini hava boðað frá, at tey ikki ætla sær í ES-sjógv í vetur, men bíða til sein­asta árs­fjóðr­ing­ in. Upp­sjóv­ar­skip­ini fiska í løtuni svart­kjaft. Onkur onnur skip hava havt ætlanir um at royna nú í vetur, men hjá trolarunum er hetta neyvan beta tíð at fara úr føroyskum sjógvi. Van­liga eru fyrstu mán­að­ ir­nir av árinum eisini fræg­ asta upsatíðin undir Før­oy­ um. Nú er steðgur komin í, tí kunn­gerðin skal broytast, men Jacob Vestergaard, lands­stýris­maður, sigur, at hetta verður gjørt, so skjótt til­ber. Kunngerðin sigur í grein 17, stk. 2, grundað á avtaluna við ES, at bert 14 skip kunnu royna í senn í ES sjógvi. Tá eru uppsjóvarskipini írok­n­að. Men tá ið tey nú hava boð­að frá, at tey ikki fara eft­ir makreli í ES sjógvi í vetur, so hevur Vørn møgu­ leika at lata 14 onnur skip fiska makrel í norskum sjóg­ vi nú. Kvotan hjá upp­sjóvar­ skipun­um er eginkvota, so hon verður ikki ávirkað av tí, sum trolararnir fiska. Makrelurin: Gullvirðir hjá føroyskum skipum Nýggja makreltilfeingið hevur gulvirði fyri føroyska fiskiflotan Fløkja í býtinum av makreli í ES-sjógvi Fiskimálaráðið undirkendi ætlarnirnar hjá Vørn um at kasta lut um rættindini og fer atbroyta kunngerðina Nótaskipini fara ikki eftir makreli í ES-sjógvi í vetur Sum kunngerðin er nú, so kunnu 14 skip í senn fiska makrel í ES-sjógvi – við øðrum orðum 14 onnur skipa enn uppsjóvarskipini, sum ikki fara har at fiska nú Nótaskipini royna í hesum døgum eftir svartkjafti Árni Gregersen