hósdagur 29. januar 2015síða 31

Fríggjadagur 30. januar 2015 sosialurin 12 31 1 Eg haldi, at vit skulu fara aftur til eina skipan við fleiri val­dømum. Vit mugu tryggja so breiða umboðan av øllum Føroyum sum møguligt. Øll økini eiga at vera tryggj­að umboðan í løgtinginum. Vóru Føroyar líka væl útbygdar, sum tær eru nú, um tað einans var eitt val­dømi? Hvat var vorðið av brúnni um streymin, av norðskálatunlinum, av hvalbiar­ tunlinum, av sandiar­tunl­inum og viðareiðis­tunlinum, um ikki út­ jaðarin var so væl umboðaður í løg­ ting­inum? Høvdu vit havt Suður­oyar og Klaksvíkar Sjúkrahús? Hetta eru dømi um, hví tað er neyð­ugt at tryggja lokala umboðan í lands­politikkinum. 2 Júst nú er útjaðarin væl um­boð­ aður í mun til miðstaðarøkið, men hvussu leingi heldur tað á? Kann tað ikki hugsast, at miðstaðarøkið fer at velja meiri taktiskt framyvir, at held­ ur enn at ávís valevni fáa yvir 1000 at­kvøður, so fara veljararnir í mið­ staðar­økinum at velja tvey umboð við 500 atkvøðum hvør? Í miðstaðar­ økinum eru so nógvir veljarar, tí kunnu tey hugsa taktiskt. Hini økini í land­inum hava ikki fólkagrundarlag til tess. 3 Prísurin at reka valdyst er vaksin nógv síðani tað gjørdist eitt val­ dømi. Miðstaðarøkið hevur sum heild hægri lønir, og valevni haðani hava tí betri møguleika at reka valdyst enn fólk í øðru økjum av landinum. Har­umframt vísir tað seg at vera lætt­ari hjá fólki í miðstaðarøkinum at gerast kend kring landið, enn hjá Palleba og Marsannu av bygd at ger­ast kend í miðstaðarøkinum. So meðan miðstaðarumboðini kappast um atkvøður um alt landið, so hava mong av hinum valevnunum so gott sum ongan møguleika at kappast um atkvøðurnar í miðstaðarøkinum. Eg eri stórliga bangin fyri, at tað fyrst og fremst vera tey vælbjargaðu, ið verða valdi inn á løgting, tí tey hava best møgu­leika at marknaðarføra seg sjálvi. 4 Tá miðstaðarøkið hevur vunnið sær meiriluta í løgtinginum um nøkur valskeið, heldur tú, tey tá fara at broyta valskipanina fyri at tryggja størri lokala umboðan? Eg vænti, at tá vendist ikki aftur, tí tey eru fá, ið atkvøða seg sjálvi til hús. 5 Nú eru so nógvir, ið alla tíðina føra seg fram, júst tí at kappingin er so hørð, og tí teir kunnu fáa at­ kvøður um alt landið. Fyrr vóru politikk­ar­arnir nærri við á ein hátt. Í Norð­oyggj­um vistu øll, hvør Anfinn Kalls­berg var. Hann gekk í millum okk­um, og vardi okkara áhugamál. Nú skulu politikkarar úr øðrum økjum eisini vísa seg og royna eftir at­kvøð­um her norðuri, og elvir tað til meiri rumbul í tingarbeiðinum. 6 Eg vænti ikki, at tað, at fara aftur til fleiri valdømi, fer at ávirka kvinnu­umboðanina. Rákið á tí økinum gongur rætta vegin, og vit síggja í komm­unu­stýrum kring landið, at kvinnu­um­ boð­anin veksur. Í Klaks­ vík eru vit nærum helm­ing­ urin konu­fólk í bý­ráð­num, og eg vænti, at í einum løg­tings­ vali høvdu fólk atkvøtt nærum tað sama, sum á býráðs­vali. Vit mugu tó áhaldandi eggja konu­ fólkum at stilla upp og at velja aðrar kvinnur. 7 Øll eru meira ella minni lokal, eisini umboðini fyri mið­ staðar­økið. Stórar upphæddir verða játtaðar til miðstaðarøkið, til Landssjúkrahúsið og Marknagils­ depilin, til dømis, men einans tá eitt sindur verður játtað uttanfyri miðstaðarøkið, verður tosað um lokalpolitikk. 300 milliónir verða játtaðar til útbygging av Lands­sjúkra­ húsinum og upprunaliga 15 milliónir til Klaksvíkar sjúkrahús, men kortini eru ákærurnar um lokal­politikk at hoyra, meðan onnur tosa um heldur at niðurleggja sjúkra­húsið her norðuri. Tað er ein sannroynd, at neyðugt er alla­tíðina at stríðast fyri útjað­aranum, og tí má hann eisini verða um­boð­ aður í lands­politikkinum. nei! Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur Klaksvík Løgreglukvinna Løgtingskvinna fyri Fólkaflokkin Elsebeth M. Gunnleygsdóttur Mynd: Eydbii myndir eitt valdømi? Ja ella nei Seinastu tíðina hevur Norðlýsið varpað ljós á spurningin við at spyrja løgtingsfólk, hvør teirra støða er. Sambært Norðlýsinum er meirilutin av teimum, sum hava svarað, fyri, at sleppa av við verandi skipan. Høvuðsgrundgevingarnar fyri at fara aftur til fleiri valdømi eru, at verandi valskipan riggar ov illa og tryggjar ikki lokala umboðan. Onnur vilja vera við, at eina valdømi førir til, at politikkarar reka meiri lokalpolitikk nú enn áður og leggja størri dent á at føra seg sjálvar framm enn flokkin og politikk tess. Onnur vilja vera við, at síðani broytingina, er tað vorðið nógv dýrari at stilla upp og reka valdyst. Longu í 2010 legði formansskapurin fram eitt broytingaruppskot um at fara aftur til fleiri valdømi, nú fimm. Hetta førdi til, at ikki færri enn fýra uppskot vóru løgd fyri tingið, millum annað eitt, ið vildi tryggjað konufólkum størri umboðan. Tó so, val kom í 2011 og tá datt mesta prátið um at broyta valskipanina burtur aftur. Inntil nú, tá val aftur stundar til.