mánadagur 9. februar 2015síða 3

3 Mánadagur 9. februar 2015 · Nr. 16 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Úr tinginum Árni Gregersen Samgongan hevur havt fund við teir fýra andstøðu­flokk­ arnar um nýskipan av fiski­ vinnuni. Sjálvstýrisflokkurin, Tjóð­ veldi, Javnaðarflokkurin og Fram­sókn hava hvør sær verið til samrøður við umboð fyri samgonguna, men talan hev­ur als ikki verið um sam­ ráðingar. Samgongan er heldur ikki komin á mál sjálv um hvat hon ætlar og hvussu hon hugsar sær at ein broyting av lógini um vinnuligan fiski­ skap skal síggja út. Stórur munur er á, hvat Fólkaflokkurin leggur dent á og hvat Sambandsflokkurin mmetir hevur størst týdn­ ing. Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Jacob Vester­gaard, Fólkaflokkurin, hevur sagt, at yvirskipað so eru umboðini fyri teir tríggjar samgonguflokkarnar funnið fram til eina felags fatan av, hvussu teir kunnu hugsa sær at lógin skal síggja út. Ongin semja Landsstýrismaðurin hev­ur eisini ansað væl eftir ikki alment at siga, at talan er um nakra semju í sam­gong­ uni. Hann segði eisini fríggja­ kvøldið, at onki uppskot um nýggja lóg fyriliggur. Umboð fyri andstøðu­ flokk­arnar hava sagt tað sama. Á fundunum, sum flokk­arnir hava havt við sam­gonguna hava tey spurt eftir, hvat samgongan vil, men her hava tey ikki fingið nøkur konkret svar. Partar av samgonguni eru farnir at siga, at tað helst ikki hevur so stóran skund at koma við nýggjari lóg. Gald­andi lóg fer úr gildi 31. desember 2017. Tað er orsøkin til at sagt hevur verið, at neyðugt er at koma við einum upp­ skoti skjótt, so vinnan kann fyrireika seg til broyt­ing­ arnar, sum koma í gildi 1. januar 2018. Sama var orsøkin til, at gamla lógin var longd, tí tá megnaði politiska skipanin heldur ikki at finna felags stev og loysnir fyri framtíðar fiskivinnuni. Nú hendir so tað, at bíð­að verður til eftir valið. Tá skal samgongan gerast av nýggj­ um og so stendur nýskipan á skránni aftur. Men ein nýggj samgonga hevur eisini aðrar møgu­ leikar. Í lógini um vinnuligan fiskiskap stendur, at øll loyvir fella aftur til landið 1.januar 2018, men lands­ stýris­maðurin kann við kunn­gerð lata loyvini halda fram í fimm ár. Hendan ásetingin í lógini er sjálvandi ikki roynd við ein dómstól, so onkur ivast í, hvussu hetta skal tulkast. Men er tað soleiðis, sum nevnt omanfyri, so kann ein nýggj samgonga eftir løgtingsvalið eftir avtalu við landsstýrismannin við fiskivinnumálum áseta, at loyvini halda fram til 2023. Ivasamt er um flokkarnir vilja hava hetta at henda. Tí ilt er frammanundan einum vali at siga, hvør situr við valdið, tá ið samgongu­sam­ ráðingarnar eru lidnar eftir eitt val. Tað kann tykjast sum at spæla við blindum makkara um flokkarnir gevast at royna semju nú, men onki bendir á, at nakar vilji er at røkka málinum: eini ný­ skipan av fiskivinnuni undan kom­andi vali. Neyvan nýskipan av fiskivinnuni undan komandi løgtingsvali Alt bendir á, at samráðingarnar um nýskipan av fiskvinnuni eru koyrdar fastar og útsettar til eftir løgtingsvalið Tað hevur ferð eftir ferð elvt til orðaskifti – og fleiri upp­ skot eru løgd fyri tingið um málið – at fyritøkan Elektron, sum bankarnir og tað al­ menna eiga sam­an – misti ein stór­an part av upp­gáv­un­um fyri peningastovnarnar. Uppgávurnar vóru latnar einari danskari fyritøku, sum nú er seld víðari til aðrar eigarar. Hesi viðurskifti hava fing­ ið Framsókn at sett fram eitt uppskot um at broyta lógina um tilbúgving, soleiðis at alla talgildingar upplýsingar um føroysk viðurskifti eiga at verða goymdar í Føroyum. Málið hevur verið til við­ gerðar í Vinnunevndini hjá Løgtinginum, men meir­lutin tekur ikki undir við upp­skot­ inum. Grundgevingarnar fyri ikki at taka undir við upp­ skotin­um eru eitt sindur ull­ int­ar. Millum annað verður nevnt, at vinnumálaráðið og fíggjarmálaráðið eru í ferð við at talgilda allan almenna geiran, men tað tykist eis­ ini viga tungt, at felagið Før­oyskir Peningastovnar staði­liga mæla frá, at upp­lýs­ ingarnar aftur verða fluttar til Føroyar. Ber væl til Tað letur seg væl gera at flyta tænasturnar aftur til Føroya og tað verður helst bíligari í rakstri. Peninga­ stovn­arnir hava upplýst fyri vinnunevndini, at teir í løtuni gjalda á leið 70 milljónir fyri raksturin uttanlands. Tað fer at kosta nógv at fltya tænastuna heimaftur, men felagið Føroyskir Pen­ inga­stovnar sigur, at í Før­ oyum er hvørki fíggjar­ligur ella KT-førleiki til at gera hetta. Meirlutin í vinnu­nevnd­ ini, sum eru umboðini fyri samgonguna, Javn­aðar­flokk­ in og Sjálvstýrisflokkin siga: ­– Vísandi til, at Fíggjar- og Vinnumálaráðið eru farin í holt við at talgilda tann almenna sektorin, at arbeiðið hjá Fiskimálaráðnum við­ víkj­andi tilbúgvingini er ávegis, og at upplýsingar, sum nevndar eru í upp­skot­ inum, ikki eiga at vera í til­ búgvingarlógini, men í ser­ lógum, tekur meirilutin ikki undir við málinum og mælir Løgtinginum frá at sam­ tykkja uppskotið. Minnilutin er Tjóðveldi, sum er umboðað av Bjørt Samuelsen. Hon tekur undir við uppskotinum, men ivast eins og meirlutin í nevndini um hetta er eitt mál, sum eigur at vera partur av lógini um tilbúgving. Hon vísir tó til, at Tjóðveldi hevur havt fleiri uppskot um at fáa upplýsingarnar, sum peningastovnarnir sit ainni við, heimaftur til Føroyar. Uppskotið hjá Framsókn fær 2. viðgerð á tingfundi í morgin. Ullint støða til hvar tær talgildu upplýsingarnar skulu goymast Framsókn hevur lagt fram uppskot um at broyta tilbúgvignarlógina, men meirlutin í vinnunevndini mælir Løgtinginum frá at samtykkja uppskotið Neyvan verður nøkur nýskipan gjørd hesumegin eitt løgtingsval Peningastovnarnir mæla frá, at tað sum var flutt frá Elektron til Danmarkar verður flutt heimaftur. Vit hava hvørki KT-førleika ella fíggjarligan førleika at gera tað.