týsdagur 10. februar 2015síða 6

Mikudagur 11. februar 2015 · Nr. 17 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 LÝSINGAR TIL BØRN Eirikur Lindenskov – Hetta er ósømiligur fram- ferð a rháttur móti børnum, held ur Erika Hayfield, sum hev ur skrivað Phd-ritgerð um børn og nýtslu. Sipað verður til spurn ar- kapp ingina fyri børn, »Or- rust an«, ið Kringvarpið sendi í sjónvarpinum sunnu kvøld- ið, har eitt brot við lýsingum kom mitt inni í sendingin. Erika Hayfield vísir á, at brotið við lýs ing unum kom rættiliga óvart. Og at tað er púra greitt, at talan er um lýsingar, sigur hon við Rás2. – Tað eru nøkur merki, nøk ur »brand«, sum verða týðu liga víst fram óneyðuga sjón liga, umframt at brandið og vøran verður nevnd, so tað er sjónliggjørt og við ljóði, sigur hon. Erika Hayfield vísir á, at børn eru ein meira útsettur bólk ur. Tey hava ikki somu fatan ina ella royndarnar við marknaðarføring, og tey hava ikki ta fatanina, at hetta hev ur eitt seljandi endamál. – Tey heilt ungu børnini duga als ikki at síggja mun á eini lýsing og eini sending, sig ur hon. – Ikki fyrr enn seinni, tá tey verða eldri, verða tey varug við, at lýsingar er nak- að, sum verður brúkt til at selja teimum nakað. Børnini sígg ja og fata hetta sum nak- að kunnandi. Hon vísir á, at tað er ikki fyrr enn seinni, at tey verða krit isk mótvegis lýsingum, og hava tað, sum verður kall- að »kognitivt defence«, t. v. s. eitt slag av innari verju ímóti sølu boð skapum. Eisini vísir hon á, at tað at lýs ing in kemur miðskeiðis í send inginini – uttan at nakar rokn ar við tí – hevur eisini ávirk an. – Ja, tú skalt taka serlig fyri varni – eisini tá tað snýr seg um vaksin fólk. Tú skalt ikki bara koyra hvat sum helst inn í eina slíka sending, sig ur Erika Hayfield, sum held ur hetta vera skeivan fram ferðar hátt, sum Kring- varp ið nýtir. – Hetta er ikki rætt. Og als ikki, at lýsingin kemur mitt í send ingini, tá tú ikki væntar at síggja tað. Børnini hava ikki teirra verjugarðar uppi, tí eru tey meira móttakilig, sig ur hon. – Og so kann eg leggja aftur at, at kring allan heim sýna myndugleikar eisi ni serligan ans fyri mark naðar- før ing av ósunnum vør um mótvegis børnum, og tað vóru onkrir av hasum vinn- ing unum, sigur Erika Hay- field. Erika Hayfield sigur, at or søk in til, at tikin verða ser- lig atlit til børn er, at tey kun- nu verða manipulerað. – Tí um tey ikki vita, at onk ur roynir at selja teimum nak að, so halda tey, at tað er ein kunnandi boðskapur. Ella kanska tey eru serliga móttaki lig fyri júst hes um vørunum, sum her verð ur lýst fyri. Hon vísur eisini á, at aðra- staðni gera tey nógv burt ur- úr, at fyritøkur og miðlar hava eina etiska tilgongd – eina miðvísa tilgongd, har tú tekur atlit til, at børn eru ser liga útsett. – Og ja, vit liva í einum brúkara samfelag. Og sjálv- andi skulu børn læra brúk- ara førleikar eins og aðrar før leikar, so tey kunnu blíva tilvitað og vælvirkandi brúk ar ar. Tað er neyðugt fyri at kunna virka í einum brúkarasamfelag. – Men tey sum arbeiða við miðl um og marknaðarføring hava eina serliga ábyrgd, tí at talan er um børn. Tað sum so verður gjørt í øðr- um londum er til dømis tað, at tú kanska hevur ein stuttan paususkerm mill um eina sending og eina lýs- ing, har tú boðar frá, at har koma lysingar – og í summ- um øðrum londum hava tey beinleiðis bannað lýs ing- um, sum eru vendar móti børnum í ávísar tíðir á degn- um, sigur Erika Hay field. Hon heldur, at børnini kundu verið vard við bein- leiðis forboð ella við eini ávar ing um, at nú koma lýs- ing ar, so tey eru fyri reik að. – Man Kringvarpið átti at havt strangari krøv til sín sjálv an sum miðil í mun til, hvussu tey vilja eksponera merki vørur í sendingini, tá tað snýr seg um børn, sum í hesi sending, heldur Erika Hay field. Ósømiligt mÓti børnum Børn hava onga verju og halda tí, at talan er um upplýsing. Tí er tað ósømiligur atburður av Kringvaprinum at senda lýsingar inni í eini barnasending Eirikur Lindenskov – Eg eri ikki samdur við tykk- um í, at her er talan um lýs- ing ar. Tað sigur Dia Midjord, kring varps stjóri, tá vit spyrja hann, um hann sum stjóri held ur tað vera í lagi at hava lýs ing ar til børn inni í eini barna send ing. – Hetta virkar for per són- ligt hjá tykkum, eg tími ikki at hava eina meining um hetta, sigur hann. Dia Midjord sigur eisini, at hann er ikki so nógv inni í, hvussu hendan sendingin er gjørd. – Men eg haldi ikki, at fólk ini hava hugsað hatta sum eina lýsing. Hatta er bara ein kunning um nakrar vinn ing ar, og tað er í lagi at hava tað inni í eini sending. Og tað hava vit so tvær ferðir í 20 sekund, sigur hann. Men tá vit spyrja kring- varps stjóran, um hann held - ur tað vera etiskt í lagi at pro mo vera handlar og virki so leið is, sum gjørt verð ur í send ing ini, so held ur hann fast við, at hann ikki er samd ur, tí talan er ikki um lýs ing ar. Ert tú samdur í, at nakrar handils vørur og búmerki hjá handlum verða víst inni í barna sendingini? – Jú, tað verða tað. Og er tað í lagi, at Kring- varp ið vísir handils vør ur og handilsbúmerki inni í eini barna sending? – Eg haldi, at tú spyrt ikki tann rætta persónin. Eg havi ikki gjørt hasa send ingina. Tú mást spyrja tey, sum hava gjørt hana, eg dugi ikki at síg g ja, at har er tal an um lýs ing ar. Men hevur kring varps - s tjór in onga mein ing um, hvørt tað er í lagi at vísa handils vør ur og handils bú- merki inni í eini barna send- ing? – Vit hava spurt okkum fyri, um hetta var í lagi, sum vit gjørdu. Vit halda ikki, at talan er um lýsingar, men verð ur tað kortini mett at vera lýsingar, so fjerna vit tað umgangandi, sigur Dia Mid jord. Vit spurdu eisini Dia Mid jord, um Kringvarpið hev ur nakrar etiskar leið- regl ur í sambandi við at senda lýsingar fyri børn og lýs ing ar í barnasendingum. Tað sigur hann, at stovnurin hevur, uttan at hann tó kundi siga, hvat stóð í teim- um leiðreglunum. Men er tað rætt, at børn skulu tvingast at síggja handilsvørur og handils- bú merki inni í eini barna- sending? – Nei, tað er tað nokk ikki, sigur Dia Midjord. – Keypið iPaddin frá Nema. – Keypið pizza frá Pizza 67 – Keypið sodavatn frá Føroya Bjór – Keypið telefonina frá Vodafone – Keypið ítróttarklæðir frá Sportigan – Keypið ferðina frá Smyril Line Soleiðis ljóðaðu boðini í eini lýsing, (sum kringvarpsstjórin tó sigur, ikki er ein lýsing) ið varð send í Kringvarpi Føroya í spurnarkappingi fyri børn í sjónvarpinum sunnukvøldið. Tað var barnaspurnarkappingin, »Orrusta«, sum var á skránni. Tá Kringvarpið ger sendingar, verður stórur dentur lagdur á at selja lýsingar rundan um sendingarnar, og tað var heldur einki undantak sunnukvøldið. Munurin var bara, at hesaferð hevði Kringvarpið søluboðskap beinleiðis til Føroya børn – og hann var tvær ferðir mitt inni í sendignin. Tað er fallið fleiri fyri bróstið. Tá spurnarkappingin hevði verið í luftini í 4 minuttir og aftur í 15 minuttir, varð hon avbrotin. Verturin, Elin á Rógvi, boðaði frá, at »nú skuldu vit síggja vinningarnar« – og so komu lýsingarnar frá handlum við iPaddum, telefonum og ósunnum vørum sum sodavatni og pizza. Hatta er ikki ein lýsing Hatta vóru ikki lýsingar. Hatta var bara at greiða frá, hvørjir vinningarnir vóru, sigur Dia Midjord, sum ikki dugir at síggja trupulleikan við lýsingum inni í barnasendingini »Orrustan« Erika Hayfield hevur skrivað Phd-ritgerð um børn og nýtslu Handilsvørur til børnini