leygardagur 3. juli 2004síða 8

Nr. 125 - 3. juli 2004 15 UTTAN ÚR HEIMI Hjálpa fangum at flýggja Teir seinastu mánaðarnar hevur amerikanska herseting- arvaldið í Irak roynt at venja irakar at arbeiða sum løg- reglumenn og fangavørðar, men nú vísir tað seg, at teir iraksku fangavørðarnir hava hjálpt fleiri fangum at flýggja. Sambært amerikanarunum hava fangavørðarnir í Abu Ghraib-fongslinum hjálpt minst trimum fangum at flýggja. Í einum øðrum føri gjørdu nakrir fangar upp- reistur við tí úrsliti, at teir iraksku fangavørðarnir tóku til rýmingar. Amerikanski heryvirmaðurin David DiNenna sigur við Reuters, at amerikanararnir hava størri stríð av at halda eygað við fangavørðunum enn fangunum. Síðani amerikanararnir yvirtóku eftirlitið við teimum iraksku fongslunum, eru 15 fangar deyðir í fongslun- um. Í fleiri førum er illgruni um, at amerikanskir her- menn hava farið so illa við fangum, at teir eru deyðir, og ætlanin er at kanna 11 av teimum 15 tilburðunum, skrivar Reuters. Milliardir til val Demokratiski senatorurin John Kerry, sum skal bjóða George W. Bush, forseta av á forsetavalinum í heyst, hevur nú savnað meiri enn1,1 milliard krónur til val- stríðið. Mary Beth Cahill, sum leggur valstríðið hjá Kerry til rættis, sigur, at í juni eydnaðist tað at savna meiri enn 200 milliónir krónur, og at higartil hava meiri enn ein millión fólk og fyritøkur latið stuðul til valstríðið. Sjálv heldur Mary Beth Cahill, at nógvir amerikanarar taka undir við hugsjónini hjá Kerry um, at USA má endur- vinna virðingina í umheiminum. Sjálvt um John Kerry hevur savnað meiri enn 1,1 milliard krónur til valstríðið, skal hann savna eitt sindur afturat, ætlar hann sær at hava líka nógvar peng- ar sum Bush. Sambært teimum seinastu upplýsingun- um hevur Bush savnað umleið 1,3 milliard krónur til sítt valstríð. Búgvin tolir ikki skvøtt Tað ljóðar næstan sum skemt, men í Noregi hava vega- myndugleikarnir trupulleikar av fuglaskvøtti. Í september eru tíggju ár, síðani Nordhordalands- búgvin við Bergen bleiv tikin í nýtslu. Fleiri av stabb- unum á norðara enda á brúnni hava fingið ein grøn- ligan lit, og sambært vegamyndugleikunum kemst tað av, at likkur og másar javnan skvøtta á stabbarnar. Verkfrøðingurin Einar Noremark sigur við tíðinda- stovuna ANB, at í fuglaskvøtti er eitt evni, sum fer illa við betongstabbunum, og tað er sera óheppið fyri brýr sum eitt nú Nordhordalandsbrúnna, sigur hann. Vanliga plag vindur og regn at loysa trupulleikarnar, tá heystið kemur, men soleiðis var ikki í fjør, og tí eru fleiri av stabbunum grønir á liti í ár. Kortini ætla vega- myndugleikarnir ikki at gera nakað við trupulleikan nú, tí sambært Einari Noremark er ikki neyðugt at gera nakað, fyrr enn brúgvin er eini 20 ára gomul. Dýrt "óhapp" Í hálvleikinum í amerikonsku Super Bowl-kappingini fyrr í ár sang songkvinnan Janet Jackson. Alt bleiv sent beinleiðis í sjónvarpinum, men mitt undir sanginum hendi tað, at plaggið, sum fjaldi annað bróstið hjá songkvinnuni, datt niðurfrá. Sjálv helt Janet Jackson uppá, at talan var um eitt óhapp, men mong vildu vera við, at "óhappið" var til- ætlað. Í øllum førum vildi fjølmiðlaeftirlitið ikki góð- taka tað, sum hendi, og tað hevur nú dømt sjónvarpið CBS at gjalda 3,3 milliónir krónur í bót. Sambært eftirlitinum var tilburðurin ósømiligur. "Óhappið" hjá Janet Jackson vakti so stóran ans, at amerikanskir politikarar valdu at taka málið upp. Kon- gressin og Umboðsmannatingið hava síðani samtykt at herða revsingina fyri at tílíkt - óhapp ella ikki. Í Fraklandi eru tíggju fólk dømd fyri at hava misnýtt fleiri børn PEDOFILI Árni Joensen fartekst@mail.dk Fronsku hjúnini Myriam og Thierry Delay eru dømd ávikavist 15 og 20 ára fongsul. Tey bæði vórðu funnin sek í at hava staðið á odda fyri einum lítlum bólki, hvørs virksemi var at misnýta børn kynsliga. Ímillum børnini var teirra egni sonur. Í rættinum í býnum Out- reau viðgekk mamman grátandi, at bæði hon og maðurin vóru sek í at hava oyðilagt lívið hjá fleiri børnum. Grannar teirra, hjúnini Aurelie og David Del- plaque, vóru uppi í bólkin- um, og tey fingu ávikavist fýra og seks ára fongsul. Kanningarnar hjá fronsku løgregluni avdúkaðu, at 17 fólk høvdu verið í bólkin- um, og at tey høvdu misnýtt 18 børn í árunum frá 1995 til 2000. Tað yngsta barnið vara bara trý ár. Rættarmálið, sum byrjaði tíðliga í mai, hevur skakað Frakland, og fransmenn bíða nú eftir tí næsta mál- inum, eftir at ein skóg- høggari hevur viðgingið, at hann burturflutti, meyðtók og myrdi fleiri gentur í Fraklandi og Belgia. Misnýttu sítt egna barn og fleiri onnur Bretska stjórnin góð- tekur ikki, at Saddam Hussein verður dømdur til deyða REVSING Árni Joensen fartekst@mail.dk Serdómstólurin í Irak hevur ákært fyrrverandi einaræð- isharran Saddam Hussein fyri krígsbrotsverk og fyri at hava beint fyri túsundtals irakum. Í sambandi við rættarmálið hevur irakska stjórnin sett deyðarevsing í gildi, og lítið er at ivast í, at tað er gjørt fyri at geva dómstólinum heimild til at døma Saddam til deyða. Men hesum eru fleiri lond ímóti. Bretland, sum var við til at koyra Saddam Hussein frá, er ímóti, at hann verður dømdur til deyða. – Vit eru ímóti deyða- revsing, og í hesum førin- um hava vit boðað iraksku stjórnini frá støðu okkara, segði ein talsmaður hjá Tony Blair, forsætisráð- harra í gjár. Hann ásannaði kortini, at tað eru irakar, sum eiga avgerðina í málinum. Franska stjórnin hevur somuleiðis gjørt greitt, at eftir hennara tykki eigur tann gamli einaræðisharrin ikki at verða dømdur til deyða. Hann skal ikki dømast til deyða Fáa tey neyðstøddu flóttafólkini í Darfur ikki hjálp alt fyri eitt, kunnu 10.000 doyggja av kolera og øðrum sjúkum í hesum mánaðinum≤ NEYÐ Árni Joensen fartekst@mail.dk Hjálparfólk, sum hava verið í flóttafólkalegunum í sud- anska landspartinum Dar- fur, siga, at vandi er fyri, at ein kolerasótt kann fara at gera um seg í legunum, nú regntíðin er byrjað. David Nabarro hjá heimsheilsustovninum WHO sigur við tíðinda- stovuna Reuters, at sjúkan kann raka ímillum 200.000 og 300.000 flóttafólk. – Vit vænta, at 10.000 fólk fara at doyggja í hes- um mánaðinum, verður einki gjørt fyri at hjálpa teimum, sigur David Na- barro. Hann sigur, at eydn- ast tað at útvega teimum ringast støddu hjálp, fara munandi færri at doyggja, men kortini roknar hann við, at eini 3.000 fólk fara at doyggja av kolera og øðrum sjúmum. ST og fleiri hjálparfel- agsskapir læra seg um, at tað gongur ov striltið at út- vega flóttafólkunum í Dar- fur hjálp. Fleiri felagsskap- ir leggja ta sudansku stjórn- ina undir at forða hjálparar- beiðinum, og tí hevur USA biðið ST seta tiltøk í verk ímóti Sudan. 10.000 fara doyggja í juli Bretland og Frakland eru ímóti, at Saddam Hussein fær deyðarevsing 15 14 Nr. 125 - 3. juli 2004 NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Fríggjadagin 25. juni vóru próvtøkur á Føroya Sjómansskúla, har heimaskiparar, skiparar og skipsførarar fingu prógv. Skiparar: Aftara rað f.v.: Regin Brattaberg Absalonsen, Vágur, Knút Brandal, Klaksvík, Gundur Gaardbo, Søldarfjørður, Hans-Kári Fríðrik Jacobsen, Vestmanna, og Torbjørn Jacobsen, Kaldbak. Aftara rað f.v.: Johnny Sigurdsonur Johannesen, Oyri, Sigvald Kristiansen, Strendur, Bárður Mikkelsen, Vágur, og Hans Petur Samuelsen, Haldórsvík. Vanta á myndini: Haldor Hammer Haraldsen, Sandavágur, og John Johansen, Tórshavn. Virðislønir: Regin Brattaberg Absalonsen hevur fingið klokkusett frá Tryggingarfelagnum Føroyar, Knút Brandal hevur fingið pennasett frá Søfartens Ledere, Sigvald Kristiansen, Skipari hevur fingið kikara frá J. C. Hempels Legatfond. Mynd: Lasse Borðoy Heimaskiparar. Aftara rað f.v.: Regin Brattaberg Absalonsen, Vágur, Bárður Sonni Dimon, Vágur, Óli Andreas Hanusarson Hammer, Eiði, Jørgin Joensen, Morskranes, Johnny Sigurdsonur Johannesen, Oyri, Hans Pauli Juul, Skopun, Bárður Mikkelsen, Vágur, og Ragnar Groth Mortensen, Øravík. Framra rað f.v.: Ragnar Mouritsen, Hoyvík, Mikkjal Petur Næs, Hvalba, Ólavur Groth Olsen, Tórshavn, Rógvi Olsen, Skopun, Sámal Olsen, Rituvík, Ronni Svalbard, Nes Eysturoy, og Rúni Weihe, Selatrað. Vanta á myndini: Magnus Bjarnason, Tórshavn, Kári Lindenskov Dal Christiansen, Hoyvík, Helgi Hansen, Strendur, og Djóni Kári Thomassen, Miðvágur Virðislønir: Ragnar Mouritsen hevur fingið barograf frá Skipara- og Navigatørfelagnum, Ragnar Groth Mortensen hevur fingið kikara frá Føroya Sparikassa, og Rógvi Olsen hevur fingið Alisfrøði, Fiskivinna og Fiskivinnumál 1-3 frá Føroya Fiskimannafelag Mynd: Lasse Borðoy Skipsførar: Fremra rað f.v: Bárður Kjartansson Egholm, Eiði, Ingi Ellingsgaard, Eiði, Martin Gøthe, Norðragøta, Rúni Hansen, Hoyvík, og Hanus Debess Højgaard, Tórshavn. Aftara rað: Niels Johannes í Buð, Hvannasund, Kjell Johansen, Strendur, Sverrir Bjørn Kjærbo, Skopun, og Janus Petersen, Húsavík. Virðislønir: Bárður Kjartansson Egholm hevur fingið ur frá Rederiet A. P. Møller, Janus Petersen hevur fingið pennasett frá Søfartens Ledere, og Kjell Johansen, skipsførari hevur fingið klokku og barometur frá Skipafelagnum Føroyar Mynd: Lasse Borðoy Próvtøkur á Føroya Sjómannskúla C M Y K 14