mánadagur 16. mars 2015síða 24
‹ fyrra síða allar 88 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Mánadagur 16. mars 2015 · Nr. 31
24
Sosialurin
Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000
Høgni Hoydal rennur aftur undan ábyrgd
Helgi Abrahamsen
Enn einaferð hevur Høgni
Hoydal verið í fjøl miðl un-
um við eini av sín um aft ur-
vendandi grein um, har hann
viðgerð
sam bandspolitikk
mót vegis fullveldispolitikki,
og aftur hesaferð er greinin
full av faktuellum feilum.
Hóast vit eru mong, sum
ferð eftir ferð hava víst
hon um
á
skeivleikarnar
í hansara pástandum, so
tykist hetta ikki at rína við.
Tvørturímóti sær út til, at
hann vil sleppa at endurtaka
hesar skeivu pástandirnar.
Avlopið var danskt
Høgni skrivar í nýggj astu
greinini, at full veldis sam-
gong an frá 1998 – 2003 hevði
yvirskot hvørt einasta ár og
rindaði uttanlandsskuldina
niður.
Her átti hann, fyri rætt-
leikan skuld, at lagt afturat,
at samlaða avlopið hesi árini
var bara 2,6 milliardir krónur,
hóast heildarveitingin úr
Dan mark í sama tíðarskeiði
var meira enn 5 milliardir
krónur (umframt aðrar ríkis-
veitingar, sum ikki eru partur
av heildarveitingini). Tað vil
siga, at hvør einasta króna,
sum
fullveldislandsstýrið
spardi upp og hvør einasta
króna sum bleiv brúkt til at
gjalda skuld við, kom í lands-
kassan sum heildar veit ing úr
Danmark. Og harumframt
rind aði
heildarveitingin
2,5 milli ardir krónur fyri
rakstrar útreiðslur hjá full-
veldis landsstýrinum
hesi
árini, umframt at aðrar
ríkis veitingar rindaðu ann-
an almennan rakstur í sam-
felag num.
Men hetta sigur Høgni
ikki. Tvørturímóti skrivar
hann, at Føroyar í hesum
tíðar skeiðinum vóru á veg til
at byggja eitt sjálv bjargi og
sjálvstøðugt væl ferðar sam-
felag, sum vit sjálvi rindaðu
fyri.
Feilur í rokni-
stykkinum
Tann næsti pástandurin í
greinini hjá Høgna ljóðar
so leiðis: ”Síðani vit tóku
ábyrgd ina í 2001 og gjørdu
okkum
leys
av
meiri
enn
helvtini
av
danska
blokkinum,
er
okkara
samlaði búskapur – t.e. øll
tey virði, ið vit skapa sjálv –
meira enn tvífaldaður.”
Nú má eg spyrja: Hvussu
roknar Høgni? Blokkurin
var 995 mió. krónur í 2001 og
lækkaði við 366 mió. krónum.
Nær er 366 blivið meira enn
helvtin av 995? Og hvat
hendi við úrslitinum hjá
landskassanum tá blokkurin
minkaði? Avlopið í 2001 var
697 mió. krónur og í 2002 var
tað 191 mió. krónur (áðrenn
avdráttir vóru goldnir av
lánum). Í 2003 var avlopið
bara 22 mió. krónur – tað vil
siga, at tað var ikki nóg stórt
til at rinda fyri avdráttir. Er
tað soleiðis vit skapa eitt
”sjálvbjargi og sjálvstøðugt
vælferðarsamfelag, sum vit
sjálvi rinda fyri?”
Eftir bert tveimum árum
minkaði talið á botnlinjuni
við ikki minni enn 675 mió.
krónum, og nú situr høvuðs-
kokkurin
aftanfyri
hetta
átakið í andstøðu og fýlist
at samgonguni, tí at eftir
hansara tykki gongur tað ov
seint við at fáa undirskotið
burtur. - Hansara undirskot!
Hvat hevur
Tjóðveldi gjørt?
Síðani fer Høgni tann vanliga
túrin aftur í søguna, fyri at
útleggja fyri føroyingum,
hvør ið gjørdi hvat fyri rætti-
liga nógvum árum síðani. Ein
slíkur túrur endar sjálvsagt
altíð við eini niðurstøðu, sum
passar inn í dagsskránna hjá
ferðaleiðaranum.
Soleiðis
er eisini hesaferð. Men tað
sum undrar meg er, at hesir
túrarnir vísa altíð til tað sum
”tjóð skapar og full veldis-
rørsl an” hava gjørt. Hví vísir
Høgni ikki heldur til Tjóð-
veldi? Er tað kanska tí at tey
stóru gomlu tingini hendu
áðrenn Tjóðveldisflokkurin
varð stovnaður, meðan tey
nýggjastu eru umleið 40 ára
gomul? Hvørji stór frambrot
hevur Høgni at vísa á frá
hansara egnu stjórnartíð, og
hví eru tey ikki á listanum?
Tordi ikki at loysa
Høgni vísir á, at tað hevur
kostað okkum nógv, at vit
ikki eru fullveldi, og hetta
sigur hann, at Kaj Leo Jo-
hanne sen, løgmaður, hevur
ábyrgdina av. Men var tað
ikki Høgni Hoydal, sum í
1998 varð valdur inn á ting
og seinni í landsstýrið, við
einum lyfti um, at hann
skuldi skipa Føroyar sum
fullveldi? Øll vita, at hann
megnaði ikki uppgávuna, og
er tað so sum hann nú sigur,
at hetta hevur kostað Føroya
landi milliardir, ja so má
hann eisini taka ábyrgdina
av, at hann ikki kláraði at
skaffa okkum atgongd til
hes ar milliardirnar.
Hví gjøgnumførdi Høgni
Hoy dal ikki full veldis ætl-
anina, um hon var ein so
stórur
fíggjar ligur
vinn-
ingur? Hví lækkaði hann
blokk stuðulin
við
”bara”
366 mió. krónum? Hví tók
hann ikki alt burtur, tá
tað nú er so lætt og gott og
leskiligt? Og til seinast: Hví
skeyt Tjóðveldi upp í teirra
alternativa
fíggjar lógar-
uppskoti fyri 2015, at blokk-
stuðulin í ár skal vera 615
mió. krónur – eg meini so
við... - hann skrivar um at
fara til Dan markar við húgv-
uni í hondini.
Jú løgmaður hevur rætt
tá hann sigur, at Tjóðveldi
hevur kostað okkum seks
milliardir - sum man svara
til millum 300.000 og 400.000
krónur fyri hvørt einasta
húsarhald í Føroyum.
KJAK
Hastverk er lastverk
Vegna Veiðu
Felag Føroya:
Michael Dalbø,
formaður
Góðu tit fólka valdu á Ting-
hús v egnum.
Ímillum hóp in av lógar-
upp skotum,
ið
tit
hava
fing ið á borð tykkara til av-
greiðslu, áðrenn tingið fer
í summ arsteðg, er uppskot
um broytingar í vápnalógini.
Hettar er sanniliga eitt
álvars mál, bæði tí, at skot-
vápn jú er vandamikil am-
boð, ið skulu handfarast
skila gott, men eisini tí, at
tykk ara viðgerð av hesum
máli, hevur alstóran týðning
fyri
okkum,
ið
eru,
og
framhaldandi koma at verða,
umfataði av hesi lóg.
Tit sita við eina lóg í hond-
um tykkara, ið gjøgnum tíð-
irnar er blivin pjøssa uppá,
við tí úrslitið, at hon í dag er
at meta, sum eitt klútateppi
av inntrivum, ið als ikki eru
nútíðarhóskandi.
Tað kennist, sum um, at
bara vit hava nokk av av-
mark ingum og forboðum, so
er alt gott.
Men einki kundi verið
meira misvísandi.
Føroyingar, ið mugu met-
ast, at verða eitt av heimsins
mest friðsomu og lagaligu
fólka sløg um, við einum sera
lág um títtleika av ógvus-
lig um harðskapi, verða lóg-
givnir í tráð lógarverk í lond-
um, ið vit als ikki kunnu ella
skulu samanberast við, tá ið
tað snyr seg um ognarskap
og brúk av skotvápnum.
Vit
í
varða
av
veiðumentani
og
skjótiítrottini standa spyrj -
andi um, hví t.d. ein ikki
kann eiga eina rifltu til
ítróttar skjóting ella veiðu
í út heimi, og samstundis
verða bú sitandi í Føroyum ?
Hví ikki ungfólk kunnu
sleppa at royna seg innan
leir dúgvu- og pistólskjóting
niður í t.d. 12 ára aldur, tá
ein veit, at tað er í teimum
heilt
ungu
árun um,
at
talent spírarnir innan skjóti-
ítróttina, og flest allar aðrar
ítróttagreinar, verða funnir
og mentir ?
Tað eru nóg onnur dømi,
ið ein kundi tikið fram í hes-
um sambandi.
Vit í Veiðu Felag Føroya
hava
í
hoyringsskrivið
okkara,
í
samband
við,
at
vápnalógin
skuldi
endurskoðast,
víst
á,
at
ynskiligt er, at tað verður
settur
ein
arbeiðsbólkur,
mann aður av teimum við-
kom andi
pørt un um,
ið
varða av máliðnum, so at vit
kunnu fáa gjørt eitt lógar-
upp skot, ið skal verða ein
felags
hornasteinur
fyri
all ari lóggávu, ið hevur, og
kemur at hava týðning fyri
ognar rætt, brúksrætt, frá-
læru og trygdarumstøður
inn an veiðu, skjótiítrott og
vápnabrúk annars í Før oy-
um.
Vit standa spyrjandi, hví
tað skal hava so alstóran
skund, at kroysta hettar, fyri
okkum, álvarsmál ígjøgnum
tingskipanina her og nú í 11.
tíma.
Vælvitandi, at tað í 2014
vóru trýggjar óhepnar hend-
ingar, har ið menn, und ir
ávirkan av rúsdrekka/rús-
evnum, sýndu skilaleysan
at burð við høglbyrsum, so
halda vit ikki, at tílíkar hend-
ingar skulu føra til, at man í
óðum verkum, fer at gera
lógar uppskot, ið kollektivt
skulu
skerja
frælsið
og
áhuga málini hjá teimum, ið
ikki hava gjørt seg sekan í
nøkr um lógarbroti, hesum
viðvíkjandi.
Veit væl, at løgtingsval
stundar til, og tað í sær
sjálvur kann fáa atkvøðu-
feburin upp hjá onkrum
polittikara, men so skuldi
verið
so
nær liggj andi
at hugsa sær, at tað eru
onnur álvarsmál, ið eru
nógv
meira
átreingjandi
og samfelagsgagnlig at fáa
avgreidd, so sum pen sjóns-
nýskipan og fiskivinnu ný-
skipan, bara fyri, at nevna
nøkur !
So okkara áheitan til
tykk um fólkavaldu er: Sláið
kalt vatn í blóðið, og lati
uppskotið um endurskoðan
av vápnalógini fáa tað tíð og
viðgerð uttan tinggátt, ið eitt
slíkt mál krevur.
Tá
er
nógv
størri
møguleiki fyri, at tit fáa
eitt skilagott uppskot á
tingborð aftur; eitt uppskot,
ið kemur at tæna brúk arum
og samfelagði í síni heilt,
heldur enn, at sam tykkja eitt
býtisbarn, sum í verandi líki,
hvørki er egg ella ungi.
Góðan arbeiðshug.
Áheitan til øll tingfólk, nú broytingar í vápnalógini eru á tingborðið