týsdagur 17. februar 2015síða 40

16 lestrarblaðið 2015 Mortan Østerø Í 2011 varð farið undir at kanna føroyingar í hagtølum, og síðani úrslitini komu inn, er Manntal greinað á heimasíðuni hjá Hagstovuni. Hyggja vit nærri at útbúgv­ ingar­tølunum hjá føroyingum millum 25 og 64 ár, er bert ein lítil fjórðingur – ella 23 prosent – sum einans hevur fólkaskúla prógv umframt møgulig stutt skeið. Sam­ bært hagtølunum, hava 41 prosent mið­ nám ella yrkisútbúgving sum hægsta útbúgvingarstig, meðan ein stórur triðingur – ella 35 prosent – av øllum føroyingum hava miðhøga ella hægri útbúgving. Einans 3,2 prosent av tøku arbeiðs­ megini í Føroyum eru skrásett sum full­ tíðar­arbeiðsleys, og sambært Arbeiðs­loysis­ skipanini hava ikki færri enn 40 prosent av teimum arbeiðsleysu fólkaskúlaútbúgving sum teirra hægsta útbúgvingarstig. 13 pro­ sent av teimum arbeiðsleysu hava mið­nám og 15 prosent hava styttri útbúgving enn miðnám. Førleikameting og -menning Sostatt hava um 53 til 68 prosent av teim­um arbeiðs­leysu ikki eina førleika­gev­andi út­ búgving – sum faklærd. Tølini vísa eisini, at tað er hesin bólkur, sum er longst í arbeiðs­ loysisskipanini, og tí hevur tað ringast við at sleppa aftur á arbeiðs­marknaðin. Sam­ stundis er tað hesin bólkur, ið er tann, ið fær tað minsta mánaðarliga útgjaldið frá Arbeiðs­loysisskipanini. Við hesum í huga, varð farið undir at fyrireika ætlan um førleikameting og -menning í Yrkisdeplinum. Í stuttum, snýr ætlanin seg um, at tað skal bera til at skjalfesta førleikarnar hjá borgarum, sum ikki hava skrivlig prógv upp á sínar før­leikar. Talan er ikki um ein snarveg fyri fólk at fáa útbúgvingarlig prógv lættari til høldar, enn tey, sum fara á skúlabonk. Ein skal minst hava trýára arbeiðsroyndir, umframt vera eldri enn 25 ár, fyri at førleika­metast. Tá ið meting er gjørd av við­kom­andi, verður gjørt av hvussu nógv læru- ella undirvísingartíð restar í hjá við­ kom­andi. Síðani skal borgarin menna før­ leik­arnar og standa roynd í hesum, fyri at fáa endaliga prógvi um hendi. Á Yrkisdeplinum vænta tey, at hetta fer at vera ein stórsigur fyri fólk, sum ikki hava skrivlig skjøl, ið prógva teirra veru­ligu førleikar. Gerst skipanin veruleiki, kann hon minka um vandan hjá hesum fólk­ unum at gerast arbeiðsleys, og enntá lyfta tey úr arbeiðsloysinum. Gongst sum ætlað, verður skipanin veruleiki komandi ár. Broytingar ávegis innan yrkis­útbúgvingar Gongst sum ætlað, fer skjótt at vera gjørligt at fáa sínar verkligu førleikar mettar og skjalfestar, hóast ein ikki hevur útbúgving