hósdagur 5. mars 2015síða 10
‹ fyrra síða allar 40 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
FRÍGGJADAGUR 6. MARS 2015
SOSIALURIN 27
10
F
yri at fáa eina fullkomna
sólarmyrking mugu sólin,
jørðin og mánin koma í
fullkomna beina linju.
Tá ið ein fullkomin sólarmyrking
er, kanst tú síggja tað tey kalla "The
Baily Beads". Hetta er, tá ið sólarljós
brýtur ígjøgnum ójøvnu fløturnar
á mánanum. Ein diamant ringur
á mánanum markerar byrjanina
og endan av sólarmyrkingini, og
viðførir eina sterka ljósstrálu beint
áðrenn og aftaná, at mánin fjalir
alla sólstrálurnar. Mong halda, at
júst hesar sterku ljósstrálur eru
tað mest áhugaverda og vakra við
sólarmyrkingini.
Tað eru fimm stig í einari
fullkomnari sólarmyrking.
1. Fyrsta sambandið
Fyrsta sambandið millum sólina og
mánan er byrjanin til fullkomna
sólarmyrking. Tað verður eisini
umrøtt sum "partvís sólarmyrking".
2. Næsta sambandið
Næsta sambandið millum sólina
og mánan hendir beint áðrenn tað
er fullkomin sólarmyrking. Tað er í
hesari løtu, at tú kanst síggja Bailys
Beads, sum eru at síggja ávís støð
uttast á mánaskivuni. Hetta sæst, tá ið
sólin skínur gjøgnum dalar og ójavnar
fløtur á mánanum. Tað er eisini í
hesum stigið av sólarmyrkingini, at
tú fert at uppliva "The diamond ring
effect", sum hendir beint áðrenn
síðstu sólstrálurnar hvørva.
3. Fullkomin sólarmyrking
Fullkomin sólarmyrking hendir, tá
ið skuggarnir frá mánanum fjala alla
sólina, og einans ein veikur ljósringur
er at síggja rundan um mánan. Hesa
løtu fellur hitin, himmalin verður
myrkur og djórini gerast kvirr.
4. Triðja sambandið
Fjórða stigið í einari fullkomnari
sólarmyrking er ógvuliga líkt seinna
stiginum. Mánin flytur seg frá sólini,
og Baily Beads og Diamond ring
kunnu upplivast aftur.
5. Fjórða sambandið
Síðsta
stigið
í
fullkomnari
sólarmyrking er, tá ið partvísa
sólarmyrkingin endar, og sólarljósið
aftur sæst sum vanligt.
Søgnin sigur...
20 mars 2015, klokkan 9.41, fara
Føroyar at leggjast í dvala í nakrar
minuttir, tá ið myrkri valdar og sólin
hvørvur.
Í áleið tveir og ein hálvan
minutt fer tað at kennast sum,
at tíðin er uppsteðgað, og fólk
frá øllum heimsins heraðshornum
hittast til hesa sjáldsomu løtu, tá ið
fullkomin sólarmyrking verður at
síggja úr Føroyum.
Sambært føroyskari søgn, er ein
fullkomin sólarmyrking ikki einans
forkunnug og sjáldsom; hon er eisini
friðarskapandi. Søgnin sigur, at í 1612
klokkan 11.25 legðist myrkri yvir fýra
brøður, meðan teir ansaðu seyðunum
í fjøllunum. Brøðurnir, sum mangan
fóru til hendurs og vóru óklárir,
vórðu bangnir fyri myrkrinum, og
lovaðu Gudi, at um teir yvirlivdu,
fóru teir ongantíð aftur at berjast,
men fóru at gerast betri menn. Fáir
minuttir seinni kom sólin fram aftur.
Brøðurnir hálsfevndust og eitt øvugt
orð fall ongantíð teirra millum aftur.
Alla staðni í heiminum er
fullkomin sólarmyrking sera
sjáldsom. Í miðal eru
375 ár millum hvør landspartur
kann uppliva eina fulla sólarmyrking.
Tann 20. mars eru bert tvey
støð í heiminum tú kanst síggja
sólarmyrkingina. Í Føroyum og á
Svalbard.
KELDA: SOLARECLIPSE.FO
TEMA Sólarmyrking
HVAT ER
EIN SÓLAR-
MYRKING?
Ein sólarmyrking kemur fyri, tá ið mánin ferðast millum
sólina og jørðina, og blokerar fyri sólstrálunum. Ein
fullkomin sólarmyrking hendir, tá ið mánin fullkomiliga
blokerar sólina, og skapar ein skugga á jørðini
Sambært
føroyskari
søgn, er ein
fullkomin
sólarmyrking
ikki einans
forkunnug
og sjáldsom;
hon er eisini
friðarskapandi
n
m,
fólk
ornum
u tá ið
Visti tú?
Isaac Newton hugdi at
sólini í einum spegli og
endaði við at gerast blindur
í tríggjar dagar, umframt
at síggja eftirsjónir í fl eiri
mánaðir
Visti tú?
Full sólarmyrking
sæst bara frá minni
enn 1% av jørðini