mánadagur 30. mars 2015síða 4

Mánadagur 30. mars 2015 · Nr. 37 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 politikkur Árni Gregersen Leygardagurin undan stillu viku var brúktur til at leggja fíggjarkarmarnar fyri 2016 og komandi árini fram. 56 milljónir leypa av í kørm­unum fyri 2016. Samgongan hevur lov­ að, at javnvág skuldi fáast á fíggjarlógini í 2016. Upp­runa­ liga í ár, men hetta var útsett eitt ár fyri trimum árum síð­ ani, so javnvágin mátti koma næsta ár. Landsstýrismaðurin við fíggjarmálum, Jørgen Niclas­ sen, Fólkaflokkurin, var væl­ nøgdur við uppskotið hann legði fram: – Vit hava framt tillag­ ing­ar uttan at fremja stórar skerjingar í vælferðini. Lands­ stýrið hevur í staðin lagt dent á at fremja nýskipanir og spakuliga tillaga raksturin til eitt støði, sum er haldført, uttan at tann grundleggjandi vælferðin kom í vanda. Tá ið hann legði fíggjar­ karm­arnar fram í fíggjar­ málaráðnum á Argjum vísti hann á gongdina, sum hon hevur verið seinastu árini frá 2011 til 2014: • Inntøkurnar eru vaksnar við 471,6 mió. kr., ella 3,6% um árið • Útreiðslurnar eru vaksnar við 181,3 mió. kr., ella 1,4% um árið • Inntøkurnar í tíðar­skeið­ num eru vaksnar 2,6 ferðir so skjótt sum út­ reiðslurnar Jørgen Niclassen vísti eis­ini á aðra positiva gongd í sama tíðarskeiði: • Løntakaratalið er vaksið við um leið 1000 fólkum • Arbeiðsloysið er lækkað úr 7% niður í 3,2% • Nettofráflytingin er broytt til nettotilflyting • Fólkatalið er vaksið við 440 fólkum Avbjóðingar Hóast positivu gongdina, so er tað enn ikki eydnast at fáa javnvág í. Skal tað gerast í tíðarskeiðnum, fíggjar­karm­ arnir fevna um, so liggur eitt politiskt arbeiði eftir at gera, sum samgongan enn ikki hevur funnið semju um. Grundleggjandi byggja inntøkurnar á skatt og mvg, men avgjøld frá vinn­uni skulu eisini fíggjað sam­fe­ lagið komandi árini. Bæði uppsjóvarvinnan og alivinnan hevur higartil gold­ ið avgjøld umframt vanligan partafelagsskatt. Hesi gjøld fara at hækka við áleið 95 milljónum næsta ár. Tað er ein fortreyt fyri, at javnvág fæst á fíggjarlógini Hvussu hesin eykapen­ ingur skal takast inn er ongin politisk semja um enn, men samgongan hevði fund um málið fríggjadagin. – Hetta er eftir at loysa, men vit fara komandi vik­ur­ nar at gera alt vit kunnu fyri at finna eina semju. Helst vilja vit hava andstøðuna við, men vit hava eina breiða samgongu, sum eisini kann samtykkja eina nýskipan um neyðugt, segði Jørgen Niclas­ sen, Fólkaflokkurin. Stríðið Tað er ikki nøkur loyna, at eitt stríð er millum Fólkaflokkin og Sambandsflokkin um hvussu fiskivinnan skal skip­ ast í framtíðini. Eitt lyklaorð er upp­ boðs­sølan, sum Sambands­ flokkurin vil hava við, men sum Fólkaflokkurin undir ong­um umstøðum vil vita av. Men neyð lærir nakna kvinnu at spinna, so møgu­ liga fer tað at eydnast at finna eina loysn, sum báðir flokkar kunnu liva við undan valinum, so karmarnir fyri næsta ár fara at passa. At rokna við, at talan verð­ur um nýskipan av fiski­vinnuni sum heild er tó neyvan hugsandi. So stutt undan valinum vita allir politikarar, at uttan mun til um nakað verður gjørt ella ikki, so hevur ein nýggj samgonga eftir val hava góðar møguleikar at gera broytingar beinanvegin. Javnvágin Eftir uppskotinum um játt­ an­ar­karmar, so skal tamar­ hald fáast á almennu út­ reiðsl­unum, so tær ikki vaksa ov nógv. Ein vøkstur uppá 0,9 prosent er settur í upp­skotið. Tað sum skal geva avlopið er so, at inntøkurnar fara at vaksa munandi meira. Hetta skal – sambært lands­ s­týris­manninum við fíggjar­ mál­um – ikki gerast við at taka pening frá føroysku familj­unum, men heldur frá vinnuni og so tí vøkstrinum, sum annars er í samlaða búskap­inum. Samanlagt vísa framløgdu karmarnir, at 500 milljónir leypa av komandi fimm árini. Harafturat sleppur lands­ kass­in undan einum láni uppá 500 milljónir krónur til danska ríkiskassan, verður ongin olja funnin áðrenn 2018. – Eg ynski onki meira enn at olja verður funnin og vit kunnu gjalda tær 500 miljónirnar, men sum støðan er í dag, so fellur lánið bert burtur í 2018, segði Jørgen Niclas­sen. Saman við avlopinum uppá 500 milljónum so er skuldin eina milljard minni um fimm ár, Politiskt arbeiði eftir at gera fyri at fíggjarlógin javnvigar Hóast landsstýrismaðurin við fíggjarmálum legði játtanarkarmar fram við avlopi komandi árini, so er framvegis langt eftir á mál politiskt Andstøðan: Pappír er takksamt Andstøðan í Løgtingin­ um er ikki sannførd ella imponerað av teim­um tøl­um, sum samgong­an hevur sett inn í fíggj­ar­ karmarnar fyri komandi ár. Fyrst og fremst finn­ ast tey at, at tøl bert eru sett inn, uttan at gerðir í veruleikanum eru aftan­ fyri. – Tað ber væl til at seta tøl á eitt pappír, men ger ein ikki tað sum skal til fyri at tølini skuklu passa, so er tað ikki so nógv vert, sigur for­maðurin í Javn­aðar­ flokkinum, Aksel V. Johannesen. Heldur ikki Kristina Háfoss, Tjóðveldi, er ser­ liga vælnøgd, men tað er tí hon heldur ikki er nøgd við tað, sum samgongan hevur fingið frá hondini seianstu árini. – At tosa um nýskipan av fiskivinnuni nú er alt ov seint. Hetta hevur sam­gongan havt iva­ leysa góða tíð til, men onki er hent, sigur hon. Hon ivast eisini í tøl­unum, sum standa í játtanar­kørmunum. Eins og Aksel V. Johannesen finst hon at, at tey tiltøk, sum skulu fáa tølini at passa, heldur ikki eru gjøgnumførd. Kári P. Højgaard, Sjálv­stýrisflokkurin, fanst at í útvarpinum, at gjøldini hjá vinnuni á ein ella annan hátt eru tengd at, hvussu nógvum pengum landskassin hevur brúk fyri. Poul Michelsen, Fram­sókn, ljóðaði rættu­ liga uppgevandi. Hann segði, at hann als ikki skilti, hvussu hetta kann hanga saman, tí nógv manglar at gera, fyri, at alt skal ganga upp. Fíggjarkarmarnir fáa 1. viðgerð í tinginum, tá ið Løgtingið kemur sam­an aftur eftir páska­ frí­tíðina. Tað verður 10. apríl. Andstøðan er ikki imponer­að av uppskotinum til fíggjar­ karmar fyri komandi árini Vinnan skal gjalda á leið 95 milljónir krónur meira í avgjøldum og skattum í 2016  Landsstýrismaðurin við fíggjarmálum, legði fíggjarkarm­ arnar fram í fíggjarmálaráðnum og avlopið næsta ár er 56 milljónir krónur Savnsmynd Aksel V. Johannesen Kristina Háfoss Poul Michelsen Kári P. Højgaard Andstøðan í Løgtingin­um er ikki sannførd ella impo­nerað av teim­um tøl­um, sum sam­ gong­an hevur sett inn í fíggj­ ar­karmarnar fyri komandi árs