mánadagur 30. mars 2015síða 26

10 nr. 3 I 30. mars 2015 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum etta er ein spurningur um lív ella deyð fyri Havnina. So alvorliga tekur Heðin Mortensen, borgarstjóri, til. Og tað hann tosar um, er ætlanin at byggja Tórshavnar Havn út. Tórshavnar Býráð hevur sam­tykt at byggja Tórshavnar Havn út frammanfyri Skansan, eystan­fyri havnina, sum er nú. Men hetta hevur fingið nógv havnarfólk at ressast, tí tey halda ikki, at hetta er tann besta loysnin. Nógv halda at tað oyðileggur havnina at fáa eina stóra, larmandi bingjuhavn mitt í Havnini og onnur vilja ikki hava, at bygt verður frammanfyri Skansan, tí hann er eit av okkara fremstu fornminnum. Í eini roynd a upplýsa og kyrra tey ivingarsomu, kallaði Tórshavnar býráð tessvegna til borgarafund í skúlanum við Løgmannabreyt, har greitt var frá ætlanini og har fólk kundu greiða býráðnum frá, hvat tey høvdu upp á hjartað. Á fundinum greiddu bæði Heðin Mortensen, Sjúrður Olsen, formaður í vinnu­ nevnd­ini, og Jónsvein Lamhauge, Havnar­ meistari, frá útbyggingini og, hvussu neyð­ugt tað er at bøta um umstøðurnar á havnar­ lagnum. Teir greiddu frá, at sum støðan er nú er alt ov trongt á havnarlagnum. Bingjurnar hópa seg upp og fyri at fáa pláss, verða tær settar oman á hvørja aðra, upp í einar fýra hæddir á havnarlagnum og tað eru til stóran ampa hjá havnarfólki. Fyri at fáa umstøður til at seta bingjur fram­eftir jørð, kanska í tveimum hæddum, er neyðugt at fáa betri pláss. Samstundis verða skipini alsamt størri og tað er bara ein spurningur um tíð, áðrenn eitt vanligt bingjuskip ikki sleppur at í Havnini longur, tí tað er ov grunt. Longu sum støðan er nú, sleppur bara eitt stórt skip at ísenn, men samstundis veksur talið á ferðafólki, og farmi, so nógv, at tað er átrokandi at fáa betri pláss á havnarlagnum. Draga Skansan fram Tað, havnarfólk serliga óttast fyri, er, at út­ byggingin fer at beina fyri Skansanum, sum er eitt av okkara fremstu fornminni. Men tað lova umboðini fyri býráðið, at hon ikki fer at gera. Tvørturímóti fer Skansin nú av álvara at koma til sín rætt. Umboðini fyri býráðið greiddu frá, at býráðið hevur samtykt eina serstaka byggi­ sam­tykt fyri nýggju Skansabryggjuna, og eftir henni fer ikki at bera til at seta bingjur oman á bingjur. Á summum plássum, næst Skansanum, er ikki lógligt at byggja hægri enn átta metrar, á øðrum plássum er loyvt at byggja 10 metrar upp, og longst burtur frá Skansanum er loyvt at byggja 12 metrar. Kanningar vísa eisini, at nýggja Havnin verður bæði kyrr og góð. Heldur at skemma Skansan, føra umboðini fyri býráðið fram, at hetta fer at gera Skansan til eitt hugnaligari stað, enn hann er nú. Og tað kundi trongt til, halda tey, tí landið hevur latið hann fallið í órøkt. Útsýnið av Skansanum út á sjógv, og til Nólsoyar, verður ikki oyðilagt av nýggju brygg­ini, tí byggisamtyktin forðar fyri, at tað verður bygt so høgt. Av tí sama verður út­ sýnið av fjørðinun, inn á Skansan, heldur ikki oyði­lagt. Samstundis er ætlanin at gera eitt hugna­ ligt býarøkið ímillum havnina og Skansan við eini smábátahavn, og har fer eisini at bera til at hava matstovur, handlar, og annað virk­ semi. Skansin fer at verða ein miðdepil fyri býar­ lívinum í Havn, siga tey í býráðnum. Nógv fólk stúra eisini fyri larmi, men í bý­ráðnum stúra tey ikki fyri tí. Tey vísa á, at nú verður farmahavnin enn longur burtur frá bygdum øki enn nú, og samstundis verða umstøður gjørdar soleiðis, so at tað slepst undan dukandi ljósmotorum til køli­bingjur­ nar og annað, tí streymur skal fáast úr landi. Harafturat er tað ein sannroynd, at mesti farmurin, sum verður losssaður, skal til Havn­ ar kortini, og sostatt verður minni co2 útlát av at leggja eina nýggja bingjuhavn í Havn. Og minni koyring førir eisini við sær, at vegirnir slít­ast minni. Býráðsumboðini vísa á, at verður Skansa­bryggjan bygt, veksur útlátið av virkseminm ikki meirn enn tað, sum svarar til útlátið hjá 30 oljufýrdum sethúsum. Tilsamans kostar verkætlanin 450 millión­ ir, siga tey í býráðnum Ein spurningur um trygd Men ikki minst siga umboðini fyri býráðið, at talan er eisini um ein trygdarspurning, tí endamálið við hesum er eisini at skilja farma­ flutning og ferðamannaflutning sundur. Í hesum sambandi skal havnarlagið skipast so, at ferðafólkini verða inni ímóti Havnini, innanfyri Molan, og farmahavnin verður á nýggju bryggjuni, uttanfyri Molan. Sostat fær Smyril fast pláss á Bursatanga og Norrøna fær fast pláss í krókinum framvið Molanum, undir, har umstøður verða gjørdar til endamálið. 700 familjur Men so snýr útbyggingin seg eisini um at varð­veita arbeiðspláss í kommununi. Býráðið sigur, at einar 700 familjur í Havn hava sína høvuðsinntøku av beinleiðis virk­seminum á havnarlagnum. Hetta er umframt tey, sum eru knýtt at flutnings­vinnuni og tey, sum manna skipini. Upplýsingar frá Hagstovuni vísa eisini, at tað eru 752 fyritøkur, sum hava beinleiðis til­knýti til Tórshavnar Havn. – Vit síggja longu nú, at arbeiðsplássini fækka, tí at fyritøkur mugu flyta virksemi, tí tað er ov lítið pláss, siga tey í Tórshavnar Býráði. Tey vísa á, at útbyggingin útvegar 700 metrar av nýggjari atløgubryggju, afturat teim­um 640 metrunum, sum longu eru. Og sjálvt havnarlagið, sum nú er 80.000 fer­fermetrar, verður nú 240.000 fermetrar. Grótið til nýggju havnina, verður tikið av Glyvursnesi og ført inn til Havnar í prámum. Brúkast skulu fýra milliónir kubikk av gróti. Grótið úr ætlaða Eysturoyartunlinum er bert ein viðfáningur og røkkur slett ikki til at gera eina nýggja havn við. Umboðini fyri býráðið halda, at ongir aðrir møgu­leikar eru fyri at gera eina havn, enn at byggja frammanfyri Skansan. Á Gulanum er dýpið 50 metra dýpið, men framman­fyri Skansan er dýpið 15 metrar. Tí verður ein havn á Glyvursnesi nógv dýrari. Og á Sundi ber heldur ikki til, tí har er so nógvur súður, umframt at tað er dýrt. Skal byggjast út á Oyrareingjum, er ikki pláss at byggja út, samstundis sum at bygt verður inn imillum fjøll, sum fer at elva til nógv meiri larm. Skal havnarlagið flytast út um Havnina, skulu bygningar, og allir hentleikar, sum longu eru á havnarlagnum, flytast við og tað verður dýrt hjá vinnuni. Harafturat fer tað at føra til eina ótolandi ferðslu av treylarum og øðrum bilum, inn í havnina, har tann mesti farmurin skal. Umboðini fyri býráðið siga, at hetta er ein úbygging, sum er alneyðugt, skal Havnini verða lív lagað sum ein havnarbýur. – Hetta snýr seg ikki bara um eina kai. Hetta snýr seg um eitt risastórt arbeiðs­pláss og hetta snýr seg okkara framtíðina. Hetta snýr seg um framtíðina hjá hundrað­tals fam­ iljum og tað er umráðandi, at havnar­borgarar skilja tað, siga tey í býráðnum. RISA-ÚTBYGGING H Verður havnarlagið ikki bygt út, yvirlivir Havnin ikki sum havnarbýur Áki Bertholdsen Hetta er lív ella deyði fyri Havnina