mánadagur 30. mars 2015síða 27

11 Vinnublaðið hjá Miðlahúsinum nr. 3 I 30. mars 2015 – At byggja Tórshavnar Havn út, snýr seg ikki bara um eina kai. Tað snýr seg um at bjarga einum risastórum arbeiðsplássi og tað snýr seg um at bøta um trygdina. Og tað snýr seg um at bøta um umstøðurnar hjá vinnulívinum, fortaldu umboðini fyri Tórshavnar Býráðið teimum yvir 300 fólkunum, sum vóru á borgarafundi um størstu byggiætlan hjá Tórshavnar kommunu Skulu hugsa seg um einaferð afturat Nógv fólk halda, at tað er skeivt av býráðnum í Havn at læsa seg fast í eina ávísa útbygging Áki Bertholdsen kansin eigur at fáa frið og tað er ikki rætta at byggja eina havn frammanfyri hann. Tað heldur Albert Isfeld, arkitektur. Hann vísir á, at Skansin er eitt av okkara fremsta fornminni við somu tign sum Kirkjubømúrurin. Tí er hann ein »halgidómur« og má ikki oyðileggjast fyri at fáa nýggja havn, heldur hann. Samstundis er sjálvt endamálið einum Skansanum, at útsýnið skal vera frítt frammanfyri. Oyðileggja Albert Isfeld er ósamdur í, at tað fer at bera til at skapa eitt hugnaligt umhvørvi frammanfyri Skansan við eini bátahavn, matstovu o.s.fr. – Hetta fer bara at oyðileggja Vágsbotn, so at vit fáa tveir miðdeplar, sum báðir detta niður­fyri. Lat Vágsbotn hava frið og geri so eina bátahavn onkustaðni. Men latið vera við at fortelja fólki, hvussu hugnalig ein slík báta­havn verður, tí tað verður hon ikki, sigur arkitekturin. Albert Isfeld heldur, at Tórshavnar Býráð er á rættari leið í sambandi við havnar­bygg­ ingina. Men einasta mistak, sum tað ber til at gera, er at byggja framvið Skansanum – og tað er nettupp tað, býráðið ætlar at gera. Skansin eigur at fáa frið, heldur hann. Og ístaðin fyri at byggja framvið honum eigur havnar­lagið at verða bygt út suðureftir ístaðin. Har ber kanska til at fáa 1,5 kilometur av bryggjukanti, sigur hann, umframt stórt øki til bingjur. – Nakað annað er so, um tað er rætt at gera eina bingjuhavn mitt í Havnini. Tað gera aðrir býir ikki, sigur hann. Sjúrður Olsen, formaður í vinnunevndini hjá býráðnum, sigur, at tey hava umhugsað møguleikan at byggja suðureftir, sum Albert Isfeld skjýtur upp. Men so verður trupulleikin at fáa ferðsluna inn á land. – Tað er ein tekniskur spurningur, sum kann loysast, kvittaði Albert Isfeld. Kanska er ein tunnil loysnin, legði hann afturat. Fyrr ella seinni Albert Isfeld ásannar, at byggisamtyktin kann forða fyri, at bygt verður upp í loft. – Men einaferð kemur eitt krav um at broyta byggisamtyktina aftur, og so verða pakk­hús­ini kanska ikki 12 metrar høg, sum tey verða nú, men 25 metrar, sigur hann. Tey flestu fólkini á birgarafundinum er samd í, at tað er neyðugt at byggja út. Men nógv halda eisini, at tað eigur ikki at verða bygt frammanfyri Skansan. Og tað, tey flestu sóknast eftir, er, at býráðið leggur ymsar møguleikar fram fyri fólk so at ymir møgu­ leikar eru at taka støðu til. – Tey halda, at tað er ringt hjá fólki at hava eina meining um Skansabryggjuna, tá ið ongin annar møguleiki er at velja ímillum. Tí saknaðu fólk, at býráðið eisini legði eina nágreinilga ætlan fram um eina dúphavn á Gulanum, innanfyri Glyvursnes og, hvussu tað hevði sæð út, og hvat tað hevði kostað. So kann verandi havnarlag verða til ferðavinnu burturav. Samstundis siga staðkend fólk, at Gulin er veðurbesta pláss í Nólsoyarfirði, men Yviri við Strond eru rættiliga ringt á ávísum ættum. Onkur av fundarfólkunum fýltust á, at Tórs­havnar Býráð, hevur »start seg blint« upp á akkurát hesa ávísu byggingina og hevur ikki kannað aðrar møguleikar. Fundarfólk vístu eisini á, at ov lítlar kann­ingar eru gjørdar av larmi ymsastaðni í býnum. Tað er nógvur larmur av havnarlagnum sum er, og tær kanningar, sum eru gjørdar, umfatar ikki, hvussu nógvur larmur er ymsa­ staðni í miðbýnum. Víst var á, at serliga liggur Vágsbotn soleiðis fyri, at nettupp tey verða ringast plágað av larmi. Áhoyrarar halda sostatt, at ein farma­havn mitt í Havnini, kann verða ein hóttan ímóti miðbýnum – sum býráðið annars hevur sett sær fyri at fá lív í aftur. Víst varð eisini á, at longu sum er, er útlátið av royki av havnarlagnum, til for­treð fyri fólk, sum hava trupulleikar við anda­ leið­ini og stúrt verður fyri, tá ið havnarlagið verður útbygd. Áhoyrarar vístu eisini á, at væl uppi í Eysturbýnum, sum er eitt tað fjølbygdasta plássið í býnum, skifta fólk vindeyguni út við tjúkkari glas í eini roynd at fáa náttarfrið. – Har er nógvur larmur, og tað eru rættiliga nógv fólk, sum eru plágað av larminum. Borgarstjóri, Heðin Mortensen, heldur hin­vegin, at larmur er eitt tekin um lív og virk­semi og larmur er ein partur av býarlívið. Sjálvur hevði hann ikki viljað búð í einum býi, har onki ljóð er, sigur hann. S Skansin er eitt av okkara fremsta forn­minni við somu tign sum Kirkju­bømúrurin og tí og má ikki oyðileggjast fyri at fáa nýggja havn, heldur Albert Isfeld, arkitektur Tað er lívshættisligt Eg bíði hvønn dag eftir, at ein vanlukka hendir, sigur Rúni Olsen á Smyril Line að er alneyðugt, at vit fáa betri um­støður. Tað sigur Rúni Olsen í Smyril Line. Hann var ein av teim­um, sum tók orðið á borgara­ fund­inum á Skúlanum við Løgmanna­breyt um stóru havnar­útbyggingina uttanfyri Skansan. Norrøna flytir rætti­ liga nógvan farm til Havnina, umframt at hon flytir nógv ferða­fólk til gongu, ferðafólk í smáum bilum, í hús­vogn­um og í stórum bilum, alt hvørt um annað. Og Rúni Olsen staðfestir, at umstøðurnar eru alt annað enn góðar, men tað hevur gingið í góðum samstarvi við allar partar. – Umstøðurnar eru so vánaligar, at tað er alneyðugt, at ábøtur verða gjørdar, sigur hann. – Vit hava eina farstøð, har pláss er fyri 20 fólkum at sita, so tað er stórur tørvur á at bøta um umstøðurnar, staðfestir hann. Lívshættisligt Rúni Olsen sigur, at tá ið farið verður íland av Norrønu, eru ferðafólk til gongu, ferðafólk í bili og farmur, hvørt um annað, og tað er hættisligt í allar mátar. – Tann trupulleikin má loysast. Og táið Norrøna fer, skulu allir trailarar, bingjur, húsvognar, stórir bilar og smærri bilar, og alt annað stúgvast saman. – Eg siti javnan á skrivstovuni hjá Smyril Line og hyggi út ígjøgnum vindeygað, oman ímóti havnarlagnum og bíði eftir at ein vanlukka hendir, sigur Rúni Olsen. – Tað er lívshættisligt, so okkurt má gerast, leggur hann afturat. Hann leggur afturat, at teir stóru dagarnar um summarið, skulu bæði Norrøna og Smyril og berjast um tað sama plássið á havnar­lagnum. – Og ofta liggur eitt stórt ferðamannaskip á molanum afturat, og tað er alt annað enn hugaligt hjá ferðafólk. Samstundis veksur tørvurin á farmi alsamt. Rúni Olsen fegnast tískil um, at Tórs­ havnar Býráð fer undir at byggja havnar­lagið út. Og hann staðfestir, at tað er ein stórur fyri­munur fyri ferðafólkið, at Norrøna kann leggja at mitt í hjartanum í Havn­ini, so at tey kunnu ganga niðan í miðbýin. – Tað er ikki nakað, vit broyta við okkara góða vilja, leggur hann afturat. T Myndir: Álvur Haraldsen