týsdagur 31. mars 2015síða 30

Mikudagur 1. apríl 2015 · Nr. 38 30 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 kjak Hyklaríið hjá Fólkaflokkinum kennir onki mark Áki Andreasen Ein av døgunum í vikuni frætt­ist, haldi, tað var eftir aðal­fundin hjá Bank Nordik, at kravið um at smoyggja NemId skipanina niður yvir føroyska bankakundan var broytt, soleiðis at tað ikki er eitt krav, men at veljast kundi ímillum at gerast NemId brúkari ella ikki. Janus Petersen, formaðurin í Felagnum Peningastovanr vardi tó NemId skipanina av øllum alvi og royndi at bera í bøtuflaka fyri, at pen­inga­ stovnarnir í sam­bandi við heimabanka­skipanina vóru komnir við einari hóttandi kunning, um at freistin at tekna seg til NemId var 10. mai 2015, ímeðan var tó gjørligt at velja ”nei” – og eg endurgevi: ” Tá tú hevur ritað inn, verður tú biðin um at geva samtykki. Velur tú nei, og samtykkir ikki beint nú, kanst tú venda aftur til tað undir 'avtalur' í Netbankanum. Minst tó til, at endaligt samtykki skal gevast innan 10. mai 2015” Hvussu var tað nú alt byrjaði ? Tað er valár, men fyri tað ber illa til at renna undan veruleikanum og gera eina roynd fyri og aðra eftir at káva útyvir og skjóta seg inn undir alt møguligt, sum skal geva veljaranum varhugan av nøkrum øðrum. Tað var ABC samgongan, sum setti gongd á hetta, tað var Fólkaflokkurin og lands­stýrismaðurin hjá teim­um, sum í 2004 saman við Sambandsflokkinum og Javnaðarflokkinun broytti lógina, sum gav bankunum loyvi at senda allar okkara pengakontur, netbanka og allar skipanir av landinum. Tað er veruleikin. Fólkaflokkurn felt uppskot ferð eftir ferð Fólkaflokkurin hevur síð­an fimm ferðir atkvøtt ímóti upp­skotunum frá Tjóð­veldi at seta bankunum nøkur krøv og at fáa hesar skip­anir at virka í Føroyum. Lands­ stýrismaðurin Jørgen Nicla­ sen hevur als onki gjørt við málið, uttan at arbeiða hart ímóti tí langa stríðnum hjá Høgna Hoydal og øðrum fyri at fáa føroyskar loysnir. Og so seint sum fyri fáum mánaðum síðani atkvøddi Janus Rein ímóti einum upp­skoti um at gera nakað við hetta. Men nú roynir Janus Rein at geva Fólkaflokkinum og sær sjálvum ein leiklut í, at fólk í Føroyum eru vaknað og hava tikið seg saman at seta trýst á bankarnar. Tað er einki, sum er meira burtur úr vón og viti, enn júst tað. Tað er markleyst hyklarí, tað er søgufalsan av verstu skuffu; her er ongin skomm skapt í teimum. Eina bankaskipan í Føroyum Tjóðveldi legði uppskot fram í tinginum 19. mars, og tá var so 1. viðgerð, fleiri tinglimir høvdu nógv upp á hjartað, og nú skal eftir øllum at døma ein nevnd setast at kanna, hvør kostnaðurin er at flyta alt virksemi heimaftur. Eg haldi ikki, tað er neyð­ ugt at gera málið fløktari enn tað er. Uppskotið, sum Høgni Hoydal legði fram, eigur at vera samtykt í tinginum, og so skal rindast fyri at før­leika­menna skipanina í Før­oyum, tað er ein íløga, sum kemur okkum øllum til góðar. Landskassin er vorðin ein ynskibrunnur Maud Wang Hansen Forkvinna í Føroya Pedagogfelag Fái ikki latið vera við at við­ merkja ein part av reto­rikk­ in­um hjá fíggjar­mála­ráð­harr­ an­um, nú játtanar­karm­arnir eru lagdir fram ein leygar­ morgun í bestu feriutíð. M.a. verður sagt, at • tað almenna vil altíð hava meira, • landsstýrisfólk hava altíð nógv ynski, • tørvur kann ikki nøktast, tí hann vil altíð koma aftur. Almannaverkið og Heilsu­ verkið kunnu ikki fáa tað, tey ynskja sær. Tað ljóðar, sum um tað eru jól, og lands­stýrisfólk hava sent ynski­listar til fíggj­ar­mála­ ráðharran. Landsstýrisfólkini, sum eru fólkini hjá sitandi sam­ gongu, verða niðurgjørd á ein hátt, sum eg ikki hevði funnið meg í. At lýsa tørv­in fyri eitt málsøki, er tann týdningar­ miklasta upp­gávan hjá einum landsstýrisfólki, sum er sett at tæna borgarunum. Um ikki landsstýrisfólk skilja tørvin hjá føroyska borgaranum, so kann landsstýrisfólkið ikki røkja sína uppgávu. Janus Rein viðmerkir, at hann fegnast um, at rokn­ ingin hesa ferð ikki verð­ur send familjunum og van­liga borgaranum. Kann Janus Rein siga okkum, hvør tað er, sum hevur tørv á Heilsu­verk­ inum og á Almannaverkinum, um tað ikki eru familjurnar og vanligi borgarin? Meðan sitandi samgonga hevur havt leiðsluna, er tað al­manna starvsøkið pínt niður á botn og er skorið inn á bein, har er einki eftir at taka; tvørturímóti má játtast tað sum skal til fyri at reka økini forsvarliga. Almannaverkið er skert so nógv, at virðini í náms­frøði­ liga arbeiðinum eru í vanda. Starvsfólk skulu alsamt fyri­ halda seg til støður, sum eru kompleksar og íkomnar av, at samfelagið ikki rúmar all­ ar borgarar. Arbeiðið gong­ ur í stóran mun út uppá at sløkkja eldar heldur enn at leggja námsfrøðilig mál fyri arbeiðið saman við borg­ar­ unum. Leiðarar og starvs­ fólk hokna undir strongd og truplum arbeiðs­viður­skift­ um, og borgarar fáa ikki ta hjálp, teimum tørvar. Viðgerðir í Heilsuverk­in­ um eru tengdar at long­um bíðilistum, og tað sýn­ist, sum bæði læknar og heilsu­ starvsfólk eru koyrd út á eina egg og fáa ikki toygt seg longur. Alt verður gjørt fyri at sjúklingurin ikki skal merkja, hvussu ring støðan veru­liga er, og starvsfólk brenna út og gerast strongd av at ganga ímóti sínum et­ isku og moralsku virðum og sann­føringum og av at renna skjótari, enn tey í veru­ leikanum megna og eiga. Eg haldi ikki, at tað sømir seg hjá landsstýrisfólkum ella politikarum at undirmeta tørvin hjá borgarum og at niður­gera tey starvsfólk og ta fakligheit, sum tænir borg­aranum í hesum landi. Vit hava øll tørv á einum fak­liga sterkum og væl rik­num Almannaverki og Heilsu­verki, og til tað krevst peningur og faklig vitan. Landsstýrismaðurin, fyrisitingarligur stjóri Annfinn Brekkstein Býráðslimur í Tórs­ havnar Kommunu fyri Sambandsflokkin Karsten Hansen, fyri­sit­ing­ arligur stjóri í sjúkra­hús­ verk­inum Leiðslan og stýringin av føroyska sjúkrahúsverkinum er farin av sporinum. Polit­ iska skipanin yvirtulkar sín leiklut og roynir at fremja yvirstýring – krydd­ að við lokalum seráhuga­ mál­um. Taparin í hesum polit­iska spælinum eru alt sjúkrahúsverkið og sjúk­ling­ arnir. Kjakið er fari so langt av sporinum, at tað nú ikki skal verða loyvt nøkrum – heldur ikki formanninum Sambandsflokkinum – at úttala seg alment, hvørja meining hann hevur um at fáa sjúkrahúsverkið at virka optimalt. Sjúkrahúsverkið er nú sum ongantíð fyrr vorðið eitt politikskt tabuevnið. Landspolitikarar skulu skapa karmar fyri eitt væl­ virkandi sjúkrahúsverk og ikki fremja smálutastýring - tað hava teir ongan førleika til. Karsten Hansen, úr Norð­oyggjum virkar í dag í veru­leikanum sum fyri­ sitingarligur stjóri í før­ oyska sjúkra­húsverk­in­um, t.v.s. hann skal verða bein­ leiðis partur av in­terna organisatoriska virk­sem­in­ um á øllum trimum sjúkra­ hús­unum, herundir fremja uppgávurbýtið og samskipan. Hann skal blanda seg í, hvørji viðgerðarøki skulu verða hvar og hann skal seta seg við borðendan saman við teimum trimum stjórunum at tosa læknafakligt um ar­ beiðsbýtið, umframt tryggja lokal áhugamál. Í og við, at Karsten kem­ur úr Norðoyggjum, so virk­ar hann eisini sum fyri­sitingar­ ligur stjóri á Klaksvíkar Sjúkra­húsi og verjir hetta sjúkra­hús burturav. Ein leiðsla fyri alt sjúkrahúsverkið Sjálvandi skulu vit hava eina felags sjúkrahúsleiðslu, og politikarar skulu skapa karma og ikki smálutastýra sjúkrahúsverkinum, grundað á lokalpolitisk seráhugamál. Vit rekuttera ikki læknar til tey smáu sjúkrahúsini, tí fólkagrundalagið er ikki til staðar fyri serlæknar at menna seg, og har er eisini sera avmarkað læknafaktligt umhvørvi. Vit skulu hava eina fe­lags sjúkrahúsleiðslu, t.v.s. ein sjúkrahússtjóra, og peng­ arnir, sum eru játtaðir til sjúkr­ahúsverkið skal koma sjúklingunum til góðar og ikki til fleiri lokalar stjórar og lokal áhugamál. Tað er gott, at okk­ara for­ maður í Sam­bands­flokkinum hevur fráboðað alment sína meining á økinum, um at vit eiga at seta eina felags leiðslu, herundir ein stjóra fyri alt sjúkrahúsverkið. Tað skal ikki verða so­leið­ is, at okkara formaður skal hava munnkurv, bara tí hann sigur Bjørn Kalsø ella øðrum í Norðoyggjum ímóti.