týsdagur 13. juli 2004síða 2

2 Nr. 131 - 13. juli 2004 Nr. 131 - 13. juli 2004 3 UTTAN ÚR HEIMI Minningarhald í Screbrenica Fleiri túsund muslimar úr øllum Bosnia komu saman sunnudagin at minnast tey, sum lótu lív undir hópdrápinum í bý- num fyri tíggju árum síðani. Samstundis vórðu leivdirnar av 338 monn- um og dreingjum jarð- aðar undir einum há- tíðarhaldi stutt uttan fyri sjálvan býin. Leivdirnar vórðu funnar í fleiri hópgravum. Millum tey hjástøddu var Azemina Nuhanovic. Hon segði undir hátíðarhaldinum, at hon hevði vónað at finna bróður sín aftur á lívi, men at hon var komin at fylgja honum til gravar. Bróðurin var 39 ára gamal og var ein av teimum meiri enn 7.000, sum serbar myrdu í Screbrenica. Síðani borgarakríggið í Bosnia endaði í 1995, hava bjargingarlið funn- ið meiri enn 60 hóp- gravir nærhendis Screbrenica. Hópmorðið er tað ringasta í Evropa síðani seinna heimsbar- daga. Stjórnin tapti Í Japan tapti tann libe- raldemokratiska stjórnin hjá Junishiro Koizumi, forsætisráðharra yvir- húsvalið sunnudagin. Sunnudagin skuldu japanar manna 121 av teimum 242 sessunum, sum eru í yvirhúsinum. Tann liberaldemokrat- iski flokkurin fekk sam- bært teimum seinastu tølunum 51, og tað var minni, enn flokkurin hevði vónað at fáa. Úr- slitið ger, at flokkurin hevur tilsamans 115 umboð í yvirhúsinum. Tann størsti andstøðu- flokkurin, demokratar- nir, hevur nú 82 umboð í yvirhúsinum. Undan valinum sunnudagin hevði hann 70 umboð har. Stjórnin hjá Koizumi er kortini ikki í vanda, tí hon hevur meiriluta í tí máttmikla undirhúsin- um. Eygleiðarar í Tokyo siga tó, at forsætisráð- harrin er viknaður, og at valúrslitið kann fáa ávirkan á fleiri nýskip- anir, sum forsætisráð- harrin hevur verið tals- maður fyri at fremja. Seldi ólógligar bátar Ein danskur bátasølu- maður helt, at tað mundi vera skilagott at innflyta bátar úr USA, nú tann amerikanski dollarin er so nógv viknaður í virði, men hann noyðist nú at sanna, at so einfalt er tað ikki. J y l l a n d s p o s t u r i n skrivar, at Sjóferðslu- stýrið hevur meldað sølumannin til løgregl- una. Tað vísti seg, at maðurin hevði fingið tríggjar motorbátar úr USA, og at hann hevði lýst teir til sølu. Men tá Sjóferðslustýrið fór at kanna bátarnar, kom fram, at teir luku ikki treytirnar, sum bátar í Evropa skulu lúka. Eitt nú vóru teir ikki nóg tryggir. Sjóferðslustýrið hevur seinastu tíðina vitjað fleiri bátasølur á Sæ- landi fyri at kanna, at allar reglur verða hildn- ar. Tann, sum brýtur reglurnar, kann fáa bót ella hefti upp til tvey ár. Jackson skal tiga Poppstjørnan Michael Jackson hevur nú fingið boð um, at hann skal ikki siga nakað um sakarmálið, sum mynd- ugleikarnir hava lagt ímóti honum. Løgreglan í Kalifornia hevur ákært Michael Jackson fyri at hava gjørt seg inn á børn kynsliga, men nú um dagarnar kunngjørdi hann eitt tíðindaskriv, har hann segði, at hann hevur ongantíð gjørt nøkrum barni ilt. Tað vil dómarin Rodney Mel- ville ikki góðtaka, og hann hevur nú givið Jackson boð um at tiga. Tey somu boðini hevur hann givið øðrum, sum hava við málið at gera. Rodney Melville sigur, at ætlar Michael Jackson sær at siga nakað um málið, skal hann spyrja seg fyrst. Dómarin hevur eisini gjørt av, at øll skjøl í málinum ímóti Michael Jackson skulu haldast loynilig. Tað hevur fing- ið øði í amerikanskar fjølmiðlar, sum halda, at dómarin roynir at órógva arbeiðið hjá fjølmiðlunum. Ísraelski kjarnorku- teknikarin Mordechai Vanunu vil nú sleppa at flyta úr Ísrael. Tað skal hægstirættur taka støðu til ÍSRAEL Árni Joensen fartekst@mail.dk Tann 21. apríl slapp Mordechai Vanunu úr einum ísraelskum fongsli. Tá hevði hann sitið har í átjan ár, tí hann hevði av- dúkað partar av tí sera loyniliga ísraelska kjarn- orkuútbúnaðinum. Síðani hann kom útaftur, hava myndugleikarnir sett honum forboð fyri at siga nakað sum helst um ísra- elska kjarnorkuútbúnaðin. Hann sleppur heldur ikki av landinum at ferðast, og hann hevur eisini fingið forboð fyri at tosa við út- lendsk tíðindafólk. Men nú vil hann sleppa úr Ísrael. Norski sakførarin Fredrik Heffemehl, sum leingi hevur roynt at hjálpa Vanunu, sigur við norsku tíðindastovuna NTB, at Mordechai Vanunu hevur ongar møguleikar at liva eitt vanligt lív í Ísrael aftan á fongsulstíðina. Nógvir jødar hata hann, tí hann avdúkaði loyndarmálið um landsins kjarnorku. Tað fekk hann eisini at kenna, tá hann sunnudagin kom í hægstarætt, tí uttanfyri róptu fólk rakstrarróp eftir honum. Ísraelskir eygleiðarar vænta ikki, at hægstirættur fer at lata Vanunu sleppa av landinum, tí ísraelska stjórnin hevur sagt, at hann er framvegis ein vandi fyri landið. Viðgerðin í hægstarætti er eisini fullkomiliga loyni- lig. Tá Vanunu hevði lagt síni sjónarmið fram, fekk hann boð um at fara út. Síð- ani greiddu myndugleik- arnir rættinum frá sínum sjónarmiðum. Tann frá- greiðingin tók tveir tímar, men Vanunu fekk ikki at vita, hvat myndugleikarnir høvdu sagt. – Heimsins leiðarar mugu fáa høvdið upp úir sandinum nú, segði ST-aðalskrivar- in, Kofi Annan, tá hann setti altjóða AIDS-ráðstevnuna í Bangkok Kofi Annan legði ikki fingrarnar ímillum, tá hann sunnudagin setti altjóða AIDS-ráðstevnuna í tei- lendska høvuðsstaðnum Bangkok, og hann gjørdi greitt, at allir heimsins leiðarar hava ábyrgd av tí, sum hendir ella rættari sagt ikki hendir á økinum. – Alt fleiri og fleiri kvinnur hava HIV-virusið í sær, og hetta er ein ræðandi gongd. Kortini hava ein triðingur av heimsins lond- um ongan politikk, sum verjir kvinnurnar, segði Kofi Annan og legði afturat, at fátækradømi, harðskapur og misnýtsla økja vandan fyri, at kvinnur verða smittaðar. – Vit kunnu steðga hesari gongdini við at geva gent- um og kvinnum betri møguleikar at verja seg ímóti smittuni, segði ST- aðalskrivarin. Ikki færri enn 17.000 umboð úr 160 londum eru á ráðstevnuni í Bangkok. Millum luttakararnar eru politikarar, granskarar og felagsskapir, og tey skulu teir næstu dagarnar tosa um, hvussu bardagin ímóti AIDS best kann leggjast til rættis. Hagtøl hjá ST siga, at næstan 40 milliónir fólk eru smittað við HIV, og at teimum búgva umleið 30 milliónir í menningarlond- unum. Samstundis vísa tøl- ini, at í teimum fátæku londunum fáa bara ein brotpartur av teimum sjúku heilivág. Framrokningar siga, at innan 2010 kunnu 48 milli- ónir fólk fara at doyggja av AIDS, og at talið kann koma upp í 74 milliónir innan 2015. – Leiðarar í øllum heim- inum eiga at vísa, at tað er ein æra og ikki ein skomm at tosa um AIDS, segði Kofi Annan við teir 17.000 luttakarnar. Nú má heimurin vakna Vanunu vil sleppa úr Ísrael Mordechai Vanunu avdúkaði tað ísraelska kjarnorkuloyndar- málið. Nú vil hann sleppa av landinum Mynd: Reuters – Tað er ein æra og ikki ein skomm at tosa um AIDS, segði Kofi Annan, tá hann setti AIDS-ráðstevnuna í Bangkok Mynd: Reuters C M Y K 3 2