mánadagur 4. mai 2015síða 30
‹ fyrra síða allar 72 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
6
nr. 4
I
4. mai 2015
Vinnublaðið
hjá Miðlahúsinum
– At eg seinni fekk alsk til sjálvt blaðið,
sum prentsmiðjan gav út, hevði helst nakað
við tað at gera, at mær dámdi so væl at
fáa Norðlýsið sendandi niður, tá eg var á
skúla í Kjøpinhavn í 60-unum. Vit kundu
keypa bæði Sosialin og Dimmalætting á
Høvuðbanagarðinum, men Norðlýsið fingu
vit ikki har. Tó var tað Norðlýsið, ið segði
mær nógv mest tá og var meira viðkomandi,
tí tað bar okkum tíðindi úr Klaksvík og Norð
oyggjum, sum ikki funnust í hinum bløð
unum.
Eftir lokna handilsútbúgving kom Oliver
heimaftur til Klaksvíkar fyrst í 70-unum. Men
tað var framvegis ikki við nøkrum blaðarbeiði
í kvittanum, men heldur fyri at fáa brúkt sín
lærdóm í gerandisdegnum. Hetta skuldi tó
skjótt blíva øðrvísi.
– Um hetta mundið bleiv Eli Nolsøe lands
stýrismaður, og tí lógu hansara uppgávur
leysar. Ein av teimum hevði verið bókhaldið
hjá Klaksvíkar Prentsmiðju, og tí kom
Kjartan Lützen, sum var høvuðsbókhaldari
hjá Kjølbro, og spurdi meg, um eg ikki kundi
koma at taka eina hond í við bókhaldinum á
prentsmiðjuni, og soleiðis kom eg inn í um
hvørvið, ið tá var rundan um eisini Norðlýsið,
sigur Oliver, ið framvegis ikki hevði nakran
varhuga av, at hann skuldi fáast við annað
enn bókhald.
Biðin sum setari
Hetta hendi alt um tað mundið, tá prentingin
broyttist munandi, tí frá at hava verið blýggj,
kom nú ein nýggjur teknikkur, ið nevndist
offset, og har var Klaksvíkar Prentsmiðja
beinanvegin við í fremstu røð við nútímans
gjørdari útgerð, sum samstundis merkti, at
sjálvt prentarayrkið eisini broyttist munandi.
– Prentsmiðjan hevði eina blýggjseti
maskinu, sum varð dúgliga brúkt, men
nú offset-prentingin kom, broyttust allar
mannagongdir grundleggjandi. Nú skuldi
allur tekstur setast við einum knappaborði,
sum var akkurát sum ein skrivimaskina, men
av tí at prentararnir bara dugdu at brúka ein
fingur, gekk tað alt í verðini ov seint. Prent
ararnir dugdu ikki blindskrift, men tað dugdi
eg, og tá so tann fyrsti fotosetarin kom á
Klaksvíkar Prentsmiðju, spurdi Jógvan Gardar
meg, um eg ikki kundi arbeiða sum setari, og
tað játtaði eg.
Hetta bleiv so vegurin hjá Oliver Joensen
inn í prentarayrki og prentsmiðjuheimin, sum
síðani hevur verið hansara yrki og lívsstarv
– tó at tað seinnu mongu árini hevur verið
blaðútgávan, ið hevur fylt mest.
– Klaksvíkar Prentsmiðja prentaði alt hjá
Kjølbro og annað við, so har var nógv arbeiði
av at prenta fakturar, brævpappír, kontra
bøkur og sovorðið, umframt at Norðlýsið
var partur av arbeiðinum, tí prentsmiðjan
átti og gav blaðið út. Nú eg kom at arbeiða
sum setari, bleiv eg eisini atknýttur limur í
Prentarafelagnum, sum royndi at verja fak
mørkini sum longst, men gav teimum, ið
dugdu blindskrift, loyvi til at starvast sum
setarar, sigur hann.
– Nú var eg longu í umhvørvinum, og tá
Óli Dahl, sum hevði sitið sum blaðstjóri á
Norðlýsinum í ellivu ár, vildi sleppa úr starv
inum, heitti hann á Eigil Hentze og meg, um
vit ikki kundi yvirtaka tað. Eigil og eg vóru
komnir at kennast frá skúlanum, har eg eisini
arbeiddi sum vikarur í maskinskriving og bók
haldi, og vit tóku uppgávuna upp á okkum, so
vit byrjaðu at skriva Norðlýsið í 1974.
Strævin tíð
Oliver Joensen hevði nógv at vera um hetta
mundið, tí hann arbeiddi á Dávavirkinum
fullan dag, hevði nakrar tímar á Klaks
víkar Prentsmiðju, starvaðist sum vikarur í
skúlanum og arbeiddi hartil eisini í handils
skúlanum, sum var partur av kvøldskúlanum,
har hann undirvísti í maskinskriving.
– Eigil og eg skrivaðu blaðið í eitt ár, við
honum sum blaðstjóra, men góvust so, og tí
vóru tað HF-næmingar, sum skrivaðu blaðið í
1975. Í 1976 byrjaðu vit so aftur við blaðnum,
ið framvegis var ogn hjá Klaksvíkar Prent
smiðju, men ikki gekk long tíð, so kom Ewald
Kjølbro til mín og spurdi, um eg ikki hevði
áhuga fyri at keypa blaðið, sigur Oliver.
– Støðan var nú tann, at Jógvan Gardar
hevði keypt prentsmiðjuna, men hevði ikki
hug til eisini at hava blaðið, so tí var Ewald
áhugaður í at finna onkran annan, ið kundi
taka sær av tí. Soleiðis bar tað altso til, at
eg var við til at stovna eitt partafelag við 20
eigarum í Klaksvík, ið keypti navnið Norðlýsið
fyri 25.000 krónur. Og fyri at gera eina langa
søgu stutta, havi eg við tíðini keypt hinar út,
so eg stóð sum einsamallur eigari av blaðnum.
Ta fyrstu tíðina varð blaðið prentað í
arkpressu hjá Klaksvíkar Prentsmiðju, sum
merkti, at bløðini komu heim til Elsu og
Oliver, har tey so blivu falsað – og tað var
bæði í stovuni, køkinum og allastaðni, um
framt at bæði børn, familja og grannar vóru
við til at gera tað arbeiðið.
– Hetta var ikki serliga arbeiðsligt, men
bar til allíkavæl, hóast tað var nokk so
kostnaðarmikið at gera tað upp á henda
mátan. Tað endaði so við, at eg fekk mær
prentsmiðju sjálvur í 1977, tá vit bygdu uppí,
og so keypti eg mær eisini eina setimaskinu
fyri 110.000 krónur, ið vóru nógvir pengar tá,
umframt at íløgur vóru gjørdar í reprokamera,
myrkakamar og annað. Tað fíggjarliga var so
sum so, og eg mátti halda fram við at arbeiða
alla aðrastaðni eisini, fyri at fáa endarnar at
røkka saman, so tá eg hyggi aftur á hesi árini,
so var tað ein øgiliga strævin tíð, sigur Oliver,
sum ikki fyrr enn í 1985 fór at arbeiða á blað
num burturav.
Vinnuvangin: Oliver Joensen
Skal Norðlýsið yvirlivað
sum blað, so ræður um at vera
til staðar í lokalumhvørvinum,
tí vit hava øll hesi árini sæð, at
klaksvíkingar og norðoyingar
eru øgiliga góðir við blaðið
framhald...