týsdagur 9. juni 2015síða 12

Mikudagur 10. juni 2015 · Nr. 65 12 Sosialurin Fólkatingsval 2015 Jóannes Hansen Tað eru 67 ár síðani, at før­ oyska umboðanin í danska lóggávuvaldinum varð broytt soleiðis, at Føroyar skuldu eiga tvey umboð í fólkatinginum. Fyrsta valið, har føroyingar valdu tvey umboð í fólkatingið var 18. februar 1948 ella stutt frammanundan, at Føroyar fóru frá at vera amt í danska konga­ríkinum og til at vera heimastýri. Síðani tá hevur tað í Dan­ mark verið val til fólkatingið 25 ferðir. Føroyingar hava ver­ið á fólkatingsvali all­ ar hesar ferðirnar. Eitt und­an­tak er tó. Tað var i 1953, tá ið tað í sam­band við broyt­ing í grundlógini vóru tvey fólkatingsval. Á seinna valinum – tann 8. oktob­er 1953 – vóru tað bara sambandsflokkurin og javn­ aðarflokkurin, sum bjóðaðu seg fram, og harvið var friðar­val. Sambandsflokkurin og javnaðarflokkurin eru teir einastu, sum hava stillað upp á øllum 25 valunum. Fólka­flokkurin bjóðaði seg ikki fram á valunum í 1950 og 1953. Tjóðveldi hevur bjóðað seg fram á øllum valunum síðani 1973. Í 1960 stillaði tjóðveldismaðurin Karsten Hoydal upp á privatlista, og á valinum í 1971 stillaði tjóðveldismaðurin Zakarias Wang upp á privatlista. Tað eru teir báðir flokk­ar­ nir, sum nú eiga fólka­tings­ umboðini, ið hava verið á fólkatingi í flest av teimum 67 árunum. Javnaðarflokkurin hevur verið umboðaður í fólkatinginum í 45 ár, sam­ bands­flokkurin í 36 ár, fólka­ flokkurin í 33 ár og tjóðveldi í 14 ár. Frá 1947 og fram til og við fólkatingsvalið í 1994 var møguleiki fyri listasamgongu á fólkatingsvalunum í Føroy­ um. Tað vil siga, at fleiri listar høvdu møguleika at gera valsamgongu. Tað bar við sær, at atkvøð­ur­ nar hjá flokkunum í lista­ samgonguni vórðu taldar sam­an, og so vann tann per­sónurin tingsessin, sum hevði flestar atkvøður á tí list­anum í listasamgonguni, ið vann flestar atkvøður. SKIPANIN HEVUR ROKKIÐ PENSIÓNSALDRI Í tey 67 árini, sum føroyingar hava valt tvey umboð í fólkatingið, hevur javnaðarflokkurin verið meiri í fólkatinginum enn nakar annar føroyskur flokkur Floksumboðanin Javnaðarflokkurin 45 ár Sambandsflokkurin 36 ár Fólkaflokkurin 33 ár Tjóðveldi 14 ár 1960: Tjóðveldi stillaði ikki upp, men Karsten Hoydal varð uppstillaður uttanflokka og fekk 18,7 prosent av atkvøðunum. Kjartan Mohr fekk 5,1 prosent av atkvøðunum. 1964-1973: Aðrir er Framburðsflokkurin hjá Kjartani Mohr. 1971: Tjóðveldi stillaði ikki upp, men Zackarias Wang varð uppstillaður uttanflokka og fekk 18,4 prosent av atkvøðunum. 1973: Knút Petur í Gong var uppstillaður uttanflokka og fekk 0,5 prosent av atkvøðunum. 1988-1994: Miðflokkurin stillaði ikki upp. Kristiligi Fólkaflokkurin stillaði upp og fekk ávikavíst 3,9 og 1,6 og 2,4 prosent av atkvøðunum. 1994: Verkamannafylkingin stillaði upp og ekk 16,3 prosent av atkvøðunum. Zacharias Wang stillaði upp og fekk 5,9 prosent av atkvøðunum. Valdagur Fólkaflokkurin Sambandsflokkurin Javnaðarflokkurin Sjálvstýrisflokkurin Tjóðveldi Miðflokkurin Aðrir –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 18. februar 1948 42.7 28.4 20.5 8.4 –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 14. oktober 1950 46.6 38.6 14.8 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 7. mai 1953 45 44.6 10.4 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 8. oktober 1953 Fríðarval Friðarval ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 21. mai 1957 37.6 33.8 28.6 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 15. november 1960 19.9 22.2 34.2 18.7 5.1 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 22. september 1964 25 29.7 39.3 6 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 13. desember 1966 33.6 29.9 36.5 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 23. januar 1968 34.4 26 32.5 7.1 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 5. oktober 1971 20.4 21.7 31.8 4.9 18.4 2.8 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 13. desember 1973 20.4 19.2 28.6 4.2 25.1 0.5 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 9. januar 1975 21.4 23.2 29.7 25.7 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 1. mars 1977 17 31.7 22.5 3.4 18.7 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 23. oktober 1979 16.1 30.5 23.7 4.2 20.8 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 8. desembar 1981 18.5 26.4 24.5 5.2 20.7 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 10. januar 1984 25.1 25.9 23.5 5.6 19.9 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 8. september 1987 28.8 24 24.7 4.8 15.7 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 10. mai 1988 24.7 24.4 21.2 3.9 20.5 3.9 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 12. desember 1990 25.6 25.5 27.1 6.9 13.3 1.6 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 21. september 1994 21.7 22.4 19.5 2.4 9.4 2.4 16,3+5,9 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 11. mars 1998 26.9 21.8 22.7 7.7 20.9 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 21. november 2001 20.5 27.3 23.4 1.6 24.9 2.2 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 8. februar 2005 24.1 21.4 22.2 2.4 25.4 3.3 1.2 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 13. november 2007 20.5 23.5 20.4 3.5 25.4 6.8 ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 15. september 2011 19 30.8 21 2.3 19.4 4.2 3.3