mikudagur 21. juli 2004síða 3

4 Ólavsøkan 2004 Ólavsøkan 2004 5 Ólavsøku- blaðið 2004 Útgevari: Sosialurin post@sosialurin.fo Blaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjórn: Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Høvundar: Eyðun Klakstein eyðun@sosialurin.fo Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndir: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Lýsingar: Gudny Langaard gudny@sosialurin.fo Umbróting: Føroya Prent Prent: Prentmiðstøðin Endurgeving úr hesum blaði er bert loyvd, um greitt verður víst til kelduna Tað er ein heiður hjá Tórshavnar Kommunu av verða vertur fyri okkara Tjóðarhátíð, og kommunan setur stóra æru í, at býurin er reinur og vak- ur, nú fólk í túsundatali koma til høv- uðsstaðin at halda ólavsøku. Sjálv ólavsøkan verður sett av Oddvá Nattestad mikudagin, ólavsøkuaftan, undir Tinghúsinum, hagar Havnar Hornorkestur kemur marsjerandi og blásandi í gjøgnum býin, eins og teir hava gjørt í skjótt 100 ár, við stórum hópi av ítróttarfólki og reiðumonnum í hølunum. Rættuligur hátíðardámur er á Vaglimum, har fólkamongd er kom- in saman at hoyra, hvat røðarin hevur at frambera. Eftir at Oddvá hevur sett ólavsøkuna verður tjóðarsangurin spældur, og so byrja øll tiltøkini, ið eru í býnum. Skráin fyri tjóðarhátíðina er fjølbroytt. Gamaní er broytingin ikki tann stóra ár frá ári, men nógv er at fara til. Vit kunnu fara á alskins framsýningar, ítróttarkappingar, kristiligar fundir, midnáttarsang og føroyskan- eins og útlendskan dans. Hósdagin, ólavsøkudag verður Løg- tingið sett, og altíð er ein hátíðar- dámur yvir løtuna, tá skrúgongan, umboðandi tað politiska og tað kirkju- liga, gongur frá Dómkirkjuni niðan í Tinghúsið, har gongan verður heilsað av fólkafjøld og stórum kóri, ið fram- ber yndisligan sang og nýggja ólav- søkukantatu. Tað var ikki av tilvild, at teir gomlu løgdu Tingstaðin her í Tórshavn. William Heinesen kallar Havnina fyri heimsins nalva, og vit, sum búgva her, geva honum rætt. Havnin er er miðjan í Føroyum, og er tað óivað av praktiskum grundum, at vit føroyingar bert hátíðarhalda okkara tjóðardag í høvuðsstaðnum. Ólavsøkan er er okkara tjóðarhátíð, og hana eiga vit øll. Hjaltaliga vælkomin til býin, bæði ung og gomul, sam- bandsfólk eins og tit loysinghugaðu. Vit mynda øll ólavsøkuna, og tí er um- ráðandi, at vit gera okkara til, at hýrur- in er góður. Veðrinum eru vit ikki harrar yvir, men hásummar er, og kunnu vit vóna at veðrið verður turt og gott. Tórshavnar Ítróttarráð hevur ein virk- nan leiklut í stevnuhaldinum, og er tað kanska ikki so løgið, tí ítrótturin myndar stóran part av ólavsøkuni. Sum borgarstjóri er at fegnast um, at ítróttarfeløgini í kommununi klára seg so væl í kappingum bæði í báti og á leikvøllum. Og spennandi verður, hvør fer við Løgmanssteypinum í ár. Veður tað NSÌ ella verður tað 100 ára gamla havnarliðið HB, ið fer við sigrinum. Ikki minni spenningur er við kapp- róðrinum, har Nólsingurin og Havnar- báturin berjast um meistaraheitið í tíggumannaróðrinum. Kann tað hugs- ast, at Dávid vinnur á Goliat? At enda fari eg at takka øllum tykkum, ið leggja eitt stórt arbeiði í at ólav- søkan kann vera so fjølbroytt, sum skráin vísir. Tað er mín vón, at tit fara at njóta ólavsøkuna, og at tit fara heim aftur við nógvum góðum minnum. Góða ólavsøku Jan Christiansen, borgarstjóri Vit mynda øll ólavsøkuna Heilsanir frá borgarstjóranum í Havn Allar tjóðir hava ávísar dagar og ávísar hendingar, sum eru við til at savna og menna tjóðina. Hjá okkum føroying- um er tað ólavsøkan, ið er hátíðin fram um allar aðrar hátíðir. Uttan mun til, hvørja politiska ella átrúnaðarliga áskoðan vit enn hava, so eiga allir føroyingar ein sterkan tjóðskaparligan samleika. Vit kenna okkum sum før- oyingar. Vit eru felags um mál, søgu og mentan. Tað verður so av og á sagt, at tjóðskaparligur samleiki kann gerast ein forðing fyri, at vit føroy- ingar kunnu taka virknan lut í altjóða samfelagnum. Men veruleikin er heldur tann, at tjóðskaparliga tilvitið er gott fyri eina tjóð, ið sum tann før- oyska er ósamd um t.d. átrúna og politikk. Ólavsøkan er fram um alt annað tann einstaka hending, sum savnar føroy- ingar. Hon er ein partur av okkara samleika. Tí eru øll góð við ólavsøk- una. Henda hátíð fevnir um søgu, mentan, ítrótt og listarligt virksemi úti sum inni. Hóast ólavsøkan tykist at vaksa ár um ár, so tykist ikki sum fólkið troyttast av henni. Tað má tó ásannast, at hátíðin kanska er við at gerast í so kommersiel, og her eiga vit at ansa eitt sindur eftir. Hinvegin so hava søgufrøðingar ført fram, at ólavsøkan er sprottin úr einari keypstevnu einaferð í víkingaøldini. Um hetta mundið var vanligt at halda ting og keypstevnu um somu tíð. Eisini kappleikir og annað til teitis fór fram á hesi stevnu. Við hesum í huga er einki løgið í, at ólavsøkan er vorðin ein blanding av hátíð, mentan, list, ítrótti og sølu. Hinvegin eiga vit sjálvsagt at ansa eftir, at vit ikki fara ov langt burtur frá tí ektaða og upp- runaliga, sum eyðkendi ólavsøkuna. Á ólavsøku verður Føroya løgting sett eftir gudstænastu og skrúðgongu. Føroya løgting er elsta lóggávuting í Europa og eitt hitt elsta parlament í heiminum. Ting, skrúðgonga og gudstænasta gevur ein serstakan hátíðardám og er meira enn nakað annað við til at markera, at her er tað ein kristin tjóð við ríkum siðvenjum og eini langari og hendingaríkari søgu, sum heldur sín tjóðardag. Henda dag leggja vit alt annað til viks. Men ólavsøkan verður sum kunnugt jú hildin í høvuðstaðnum Tórshavn. Samstundis, sum ólavsøkuhaldið fer fram, gongur lívið sum vant úti um alt Føroyaland. Tað er fyri at markera hetta, at vit nýta høvið at senda Sosialin í hvørt hús í Føroyum. Vit vilja markera, at ólavsøkan, hóast hon er í Havn, er hátíðin hjá øllum føroy- ingum, uttan mun til hvar teir eru staddir. Vit nýta eisini høvið til at vísa okkara blað, sum vit fegin vilja skal vera fyri allar føroyingar. Vit leggja dent á at reka kunningarvirksemi og í hesum virksemi at vera redaktionelt óheft við kritiskum tíðindaflutningi, sum líkur hægstu etisku journalistisku krøv. Vit ynskja at fremja og stuðla menningina av samfelagnum á ein hátt, ið styrkir rættarsamfelag, fólka- ræði, samhaldsfesti og virðingina millum menniskju. Við hesum støði vóna vit framhaldandi at kunna gera eitt gott og lesivert blað, ið eins og ólavsøkan, er fyri allar føroyingar. Góða ólavsøku og gott summar allir føroyingar! Jan Müller, blaðstjóri Ólavsøkan fyri allar føroyingar C M Y K 5 4