mánadagur 6. juli 2015síða 4

Mánadagur 6. juli 2015 · Nr. 76 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Politikkur Tunnilsfrágreiðing ávísir ráðaloysi í føroysku politisku skipanini Við einari drúgvari frágreiðing, sum í bókformi fyllir meira enn 430 síður, hevur ein danskur kanningarstjóri avdúkað veikleikarnar í føroyhsku politisku skipanini. Árni Gregersen Hans Gammeltoft-Hansen hevur við drúgvu frágreiðing síni víst á, at føroyska politiska skipanin enn ikki hevur amboð, sum eru egnað at handfara ávísar politiskar spurningar. Talan er sjálvandi um stóru politisku kreppuna, sum er íkomin eftir at kann­ ingarstjórin hevur staðfest, at løgmaður hevur borið skeivar upplýsingar av ting­ sins røðarapalli, – og at fyrr­ verandi landsstýris­maðurin við innlendismálum ikki bar tinginum upplýsingar, sum fakkunnleikin hevði latið honum í tunnilsmálinum. Síðani stóra frágreiðingin var almannakunngjørd, hava vi havt eina politiska kreppu, sum tó enn ikki hevur verið at síggja í fullum blóma í almenna rúminum. Sambandsflokkurin Almenningurin hevur sæð, at Sambandsflokkurin er í kreppu. Partar av flokkinum hava havt fundir, men hetta eru fundir, sum hava viðgjørt innanhýsis støðuna í flokki­ num. Ikki formliga ráðaloysi, sum valdar í politisku skip­ anini. Sambandsflokkurin hevði fund í landsnevnd floksins hósdagin, har sligið var fast alment, at Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, hev­ ur fullan stuðul í Sambands­ flokkinum, bæði sum for­ mað­ur og løgmaður. Formaður floksins stað­ festi sjálvur, áðrnn hann fór við Rynkeby-súklarunum umborð á Norrønu, at lands­ nevndin gav honum fullan stuðul. – Eg eri formaður í Sam­ bandsflokkinum við fullum stuðli frá landsnevndini. Tað er eg sjálvandi glaður fyri, men eg kenni meg eisini eyðmjúkan, segði Kaj Leo Holm Johannesen. Hóast hesa greiðu út­ meld­ing, so hevur órógv verið í flokkinum. Tí var landsnevndin kallað inn til fundar í seinastu viku í staðin fyri í august, sum annars ætlað. Ein partur av flokkinum kravdi, at flokkurin við­gjør­ di niðurstøðuna hjá kann­ ingarstjóranum og tók støðu til, um flokkurin framvegis hevur álit á formanninum. Fólkatingsvalið Órógvin í Sambands­flokki­ num stavar kortini ikki bert frá kanningini av tunnils­ málinum, men eisini frá úrslitinum av fólkatings­vali­ num. Afturgongdin í atkvøðu­ talinum og tað, at flokkurin misti fólkatingssessin, fekk fleiri at seta spurnartekin við, um flokkurin hevur rætta formannin. Atfinningarnar koma fyrst og fremst tí formaðurin í flokkinum als ikki tók aktivt lut í valstríðnum í byrjanini. Hann var burturstaddur privat, so flokkurin ikki legði valskránna fram fyrr enn eina góða viku undan valinum. Atfinningarnar eftir val­ið ganga eisini uppá, at flokk­ urin hevði eina ov veika uppstilling í Tórshavn, har formaðurin einsamallur um­ boðaði høvuðsstaðarøkið. Tá ið hann so persónliga gekk næstan 1100 atkvøður aftur í atkvøðum, so peikaðu atfinningrnar mest móti for­ manninum. At Sambandsflokkurin so eisini gjøgnum nógvar veljarakanningar til løgtings­ valið, hevur havt stóra aftur­ gongd, hevur sjálvandi eisini ávirkað støðuna. Andstøðan Frágreiðingin frá Hans Gam­ meltoft-Hansen átti at verið ein politiskt funnin frensur fyri andstøðuna. Men stóru andstøðu­flokk­ arnir – Javnaðar­flokk­urin og Tjóðveldi – hava verið ómeta­ liga friðarligir. Hóast andstøðan bert hevur 13 tinglimir og 14 krevjast til at kalla tingið saman, so hava flokkarnir onki gjørt fyri at fáa hetta gjørt. Løgtingið hevur brúkt nærum seks milljónir at gera eina frágreiðing fyri og einasta avleiðing higartil er, at andstøðan yppir øks og sigur seg onki kunna gera. At aðrar orsøkir eru til friðarligu andstøðuna, kann bert gitast um. Flokkarnir vita, at løg­ tingsval verður í seinasta lagi í oktober – og at eftir eitt val skal samgonga skipast. Tí himprast flokkarnir við at vera ov ágangandi, so tað kann forða fyri sam­ gongumøguleikunum eftir eitt løgtingsval. Fólkaflokkurin hevur eis­ ini verið kúrrur – burtursæð at formaður floksins hevur verið frammi og sagt, at hann framvegis hevur fult álit á Kaj Leo Holm Johannesen. Tað sama, sum Kaj Leo Holm Johannesen gjørdi, tá ikð misálit var reist móti landsstýrismanninum við fíggjarmálum. Ein partur av andstøðuni er Sjálvstýrisflokkurin. Flokk­ urin hevði landsstýris­mann­ in í innlendismálum, tá ið talan var at byggja undir­ sjóvartunnilin eftir privatum leisti, men hann var steðg­ aður. Løgmaður loysti hann úr starvi, tí hann órógvaði politiska arbeiðið. Ein onnur av grund­gev­ ingunum fyri, at andstøðan er so friðarlig er, at flokk­ arnir siga, at andstøðan longu í oktober 2013 legði eitt uppskot um misálit á løgmann fyri tingið. Uppskotið fall. Tað vóru Framsókn, Tjóð­ veldi og Javnaðarflokkurin, sum 10. oktober 2013 løgdu upskotið fram, men tað fekk bert 11 atkvøður fyri – tríggjar blankar og 19 ímóti. Uppskotið var umfat­an­di og fanst at allari hand­far­ ingini av málinum um undir­ sjóvartunnilin. Nú fyriliggur ein drúgv kanning av málinum, sum staðfestir, at løgmaður hevur borið tinginum skeivar upp­ lýsingar. Tað er konkret, men hetta hevur ikki fingið andstøðuna at reagera alment. Løgtingið er í sumamrfrí, men hevur tvær ferðir verið innkallað at rætta mistøk í grindalógini. Løgtingið er ikki innkallað at viðgera frágreiðingina frá Hans Gammeltoft- Hansen. Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, hev­ur fullan stuðul í Sambands­flokkinum, bæði sum for­mað­ur og løgmaður. Savnsmynd