fríggjadagur 10. juli 2015síða 8

Fríggjadagur 10. juli 2015 sosialurin 78 8 9,70 metrar longri niðri var hart betong gólv. – Eg minnist, eg hugsaði nakrar ferðir áðrenn, at dettur nakar av tekj­uni, so vaknar hann ikki aftur, greiður hann frá. Tað kendist sum 20-30 sekund fóru, áðrenn hann rakti jørðina. Men í veruleikanum vóru tað bert eini 2-3 sekund. – Eg fyltist upp við ótta. Eg var bangin og ristist um allar kroppin. Alt spenti seg saman og eg hugsaði »ná Suni, so er tað slut«, greiður hann frá. Hann fór við høvdinum fremst av tekjuni, og hóast hann var greið­ur yvir, at hann helst ikki fór at yvir­liva fallið, so náddi hann at rætta armar­ nar fram og verja høvdið. Helst var tað hetta, sum bjargaði honum lívið. Og júst hatta, hví hann er á lívi eftir eina slíka hending, er ein spurningur, sum Suni mangan setur sær sjálvum. – Eg eigi ikki at vera livandi. Eg plagi at skemta við, at eg eri hálvur sumbingur, so tað má vera tí. Hevði eg verið heilur sumbingur, so hevði eg sikkurt brotið gólvi, sigur hann og flenn­ur so hjartaliga. Vaknaði í Íslandi 15 dagar aftaná hendingina vaknaði Suni í Íslandi. Eftir skurðviðgerðirnar varð hann lagdur í koma, og tað tók honum fimm dagar at vakna aftur. Áðrenn hann vaknaði fekk familja hans­ara at vita, at trýstið í høvdinum var alt ov høgt, og tí var líkt til, at hann fór at vera ein sokallað »grøntsag«, tá ið hann vaknaði aftur. – Tað fyrsta eg segði tá eg vaknaði var við mammu mína: »Eg eri føddur í skeivu stovu, her eru skít fult av orangu­tangum inni her«, greiður Suni frá. Hann smílist eftir minninum, og sær mammu sína fyri sær. – Hon hugsaði sikkurt, at eg var púra svakur, sigur Suni. Fyrstu mánaðirnar sá Suni alt hugs­andi fyri sær, sum ikki var til­ staðar í veruleikanum. Hann tordi ikki at lýta á seg sjálvan, tí hann visti ikki hvat var veruligt og ikki. Somuleiðis var sjónin heilt burtur fyrstu tíðina. Læknarnir søgdu, at hann ongantíð fór at síggja aftur. Men Suni var sjálvur skjótt greiður um, at sjónin ikki var heilt burturi. – Eg sá munin millum dagsljós og myrkur. Og fyrstu ferð tey trúðu mær, var tá eg sat á einari matstovu við familjuni, og mamma gjørdi eina grimassu ímóti mær. Eg spurdi hana hví hon tvætlaði so, og hon setti seg at gráta. Tey vóru øll so bangin fyri, at eg ongantíð skuldi síggja nakað aftur, greiður Suni frá. Framgongdin hjá Suna var ógvu­ liga góð fyrstu tveir mánaðirnar. Frá at læknarnir mettu hann fór at vera ógvusliga heilaskaddur og blindur rest­ina av lívinum, prógvaði hann í verki, at so var ikki. Hallusinatiónirnar steðgaðu og sjónin kom aftur í høgra eyga – um enn bert sum tunnilssjón. – Eg var so glaður um fram­gongd­ ina, at eg var vísur í, at eg skuldi byrja at spæla fótbólt og arbeiða aftur í 2014. Eg eri kanska eitt sindur naivur, sigur hann. Framgongdin steðgaði Jaliga framgongdin steðgaði áleið tveir mánaðir eftir óhappið. Eftir hetta gjørdist sjónin ikki betur, og hevur hetta staðið í stað nú í gott eitt ár. Optimistisku dreymarnir hjá Suna, um at spæla fótbólt og fara aftur til arbeiðis brustu, tá ið tað gekk upp fyri honum, at hann fór at fáa var­andi mein av fallinum. – Eg havi roynt at renna við einum bólti á vøllinum. Tað ber slett ikki til, tí eg kann bara síggja eitt lítið sindur í senn, og hyggi eg at bóltinum, so veit eg ikki hvar eg skal renna, greiður Suni frá. Fyri stuttum hevur hann verið á einari stovni í Danmark, sum veit­ir hjálp og ráðgeving til blind og sjón­ veik. Hetta hevur hjálpt honum ómeta­liga nógv, og nú er hann betri førur fyri at liva við niðursettari sjón. – Eg hevði livað í 31 ár áðrenn óhapp­ið, men nógv av tí, sum eg hevði lært áðrenn, skal eg nú læra av nýggj­um. Tað er vónleyst at liva á sama hátt sum áðrenn, tá tú ikki sært nakað serligt, sigur Suni. Blindastavurin er vorðin hansara nýggi besti vinur, tí uttan hendan er vónleyst at klára seg sjálvan. Eg skal vera timburmaður – blindur ella ikki Hóast Suni neyvan noyðist aftur til arbeiðis, so hevur hann stútt og støð­ ugt, síðani óhappið, stríðst fyri at sleppa aftur til arbeiðis og at spæla fót­bólt. – Eg veit tað er trupult at halda fram, eins og einki er hent. Men eg skal vera timburmaður. Eg vil tað, og um eg eri blindur ella ikki, so skal eg aftur til arbeiðis, sigur Suni ógvuliga mál­rættaður. Hann vil ikki seta seg aftur á, og lata óhappið mynda hann meira enn neyðugt er. Og í november í fjør fór hann aftur til arbeiðis hjá Búsetur, fyri at vita hvussu tað eydnaðist. – Eg havi sjáldan verið so spentur eftir at sleppa til arbeiðis ein mána­ morgun, sigur Suni. Nógvir tankar fyltu hann áðrenn fyrsta arbeiðsdagin. »Hvat um eg ikki klári at brúka ein tummastokk«. »Hvat um eg ikki kann brúka eina rund­sag ella síggja strikurnar aftur?« Hann setti sær fyri áðrenn, at megn­aði hann ikki at nýta tey mestu grund­leggjandi amboðini til arbeiðis, so var neyð­ugt at steðgað beinan vegin. – Men tað eydnaðist. Tað tók nógv longri tíð enn vanligt, og eg hevði ein brøkpart av styrkini eg hevði áðrenn, men eg kláraði tað, sigur Suni. Síðani hevur hann verið burturi í nakrar mánaðir til uppvenjingar, og fyri smáum 14 døgum síðani byrjaði hann í føstum starvi hjá Búsetur, í einari 3 mánaðar royndartíð. – Eg eri so ótrúliga takksamur fyri alt, sum mítt arbeiðspláss hevur gjørt fyri meg. Eg veit, at teir missa pening uppá at hava meg í starvi, tí teir kunnu ikki taka líka nógv fyri eitt arbeiði, um eg skal gera tað, tí tað tekur nógv longri tíð. Men teir gera tað kortini, og hevði eg verið í hatti, so hevði eg tikin hann av fyri teimum, sigur Suni. Hann er púra greitt rørdur av, at ar­beiðs­pláss hansara framvegis ynsk­ ir hann har, hóast hann ikki hev­ur somu førleikar sum áður. – Áðrenn eg byrjaði í november sendi arbeiðsplássi mínar starvs­ felagar á blindastovnin, so teir kundu royna brillur, sum gav teimum nøkun­lunda somu sjón sum eg. Hetta var fyri at teir kundu skilja hvussu tað er, at vera í hesari støðuni. Tað haldi eg er fan­tastiskt, sigur Suni. Á stovninum í Danmark fann Suni útav, at hann helst er í nakað av einari ser­støðu. Hini blindu ella sjónveiku á stovninum vístu á, at tey fingu einki arbeiði, tí eingin vildi geva teimum ein møguleika. – Tá eg segði teimum, at arbeiði bara bíðaði eftir mær her heima, so skilti eg hvussu serstakt tað er hjá fólki í mínari støðu, greiður Suni frá. Tað gongur á einari leið hjá Suna at arbeiða sum timburmaður. Hann fær gjørt arbeiði, um enn tað tekur nakað væl longri enn áðrenn hending­ina. Fótbólturin er tó ikki komin í rætt lag – enn. – Eg skal spæla fótbólt aftur. Eg eri vanur við at venja 5-6 ferðir um vikuna, og spæla dyst hvørt vikuskifti. Eg eri ikki til reiðar at tveita tað frá mær, sigur hann. Suni hevur tó fingið at vita frá læknunum, at fer hann at spæla fótbólt aftur, so er tað ein ávísur vandi á ferð. Endar hann í einari støðu, har hann skallar ein bólt ella fær stoyt í høvdið, so kann hann doyggja á staðnum. – Tað siga læknarnir, tí høvdið hjá mær tolir ikki fleiri stoyt. Men eg trúgvi eg kann venja høvdið hjá mær til tað aftur, sigur hann vónríkur. Jaliga lyndi eigur lívið í Suna Stuttliga, lætta og jaliga lyndi hjá Suna úr Hørg er ivaleyst tað, sum eigur æruna av tí framgongd, sum hev­ur verið. Trúgvin uppá, at alt ber til, og at tað nokk skal ganga, er inspirer­andi og tankavekjandi. Tá læknarnir søgdu við Suna, at hann helst ongantíð aftur fór at síggja, so spurdi hann hvussu stórur kjansurin var fyri, at læknarnir mis­ tóku seg. »Ein út av einari millión« varð svarið. – Eg fataði tað sum, at tað var ein møguleiki. Og tað var tað so eisini, sigur hann. Í byrjanini skiltu familja og vinir hansara ikki, at hann kundi skemta við støðuni. Men tað var hansara máti at koma ígjøgnum tað. – Eg má gera gjøldur burturúr tí, og sláa tað heila upp í skemt. Soleiðis havi eg altíð verið, og tað er helst tað, sum fær meg ígjøgnum hetta, sigur Suni, hóast hann ikki dylir, at tað hevur verið ein avbjóðing til tíðir. Eingin ivi er um, at tað ringasta við óhappinum er, at Suni misti stór­an part av sjónini. Men læknarnir skilja ikki hvussu Suni yvirlivdi hending­ ina. At fara í fríum fallið 9,70 metrar niður á betong við høvdinum fremst, tað eigur ikki at bera til at yvirliva. Men tað gjørdi hann og í dag er hann aftur til arbeiðis, býr fyri seg sjálv­an í Hoyvík, og lærir seg hvønn dag hvussu hann kann fáa tað besta burtur­úr degnum í dag og framtíðini – og hvør veit, kanska Suni úr Hørg aftur verður í verjuni hjá FC Suðuroy innan skamma stund. persónssøga – Tá læknarnir søgdu við Suna, at hann helst ongantíð aftur fór at síggja, so spurdi hann hvussu stórur kjansurin var fyri, at læknarnir mistóku seg. »Ein út av einari millión« varð svarið. – Eg fataði tað sum, at tað var ein møguleiki. Og tað var tað so eisini, sigur Suni úr Hørg Visti tú? Suni úr Hørg hevur í dag 77 petti av titanium í kroppinum Myndir: Álvur Haraldsen